Στο επίκεντρο του σχεδιασμού του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για τη φετινή αντιπυρική περίοδο βρίσκεται η ενίσχυση της πρόληψης, η επιχειρησιακή ετοιμότητα και ο περιορισμός των ενάρξεων πυρκαγιών. Η στρατηγική, που εφαρμόζεται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, βασίζεται στο δόγμα της επιτήρησης, της έγκαιρης προειδοποίησης και της άμεσης απόκρισης.
Για πρώτη φορά μετά από 45 χρόνια, η Πολιτική Προστασία αξιοποιεί την Εθνική Χαρτογράφηση Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών, η οποία ολοκληρώθηκε και επικαιροποιήθηκε το φθινόπωρο του 2025. Το εργαλείο αυτό κατατάσσει τις περιοχές της χώρας σε τρεις κατηγορίες επικινδυνότητας – χαμηλή, μεσαία και υψηλή – λαμβάνοντας υπόψη τη βλάστηση, τις κλιματολογικές συνθήκες και τα ιστορικά δεδομένα κινδύνου.
Επιτήρηση με drones και έγκαιρη προειδοποίηση
Καίριο ρόλο στην έγκαιρη προειδοποίηση διαδραματίζει η χρήση drones, τα οποία φέτος θα φτάσουν τα 100, αυξημένα κατά περίπου 20 σε σχέση με πέρυσι. Θα επιχειρούν σε 24ωρη βάση, εξοπλισμένα με θερμικές κάμερες, ενισχύοντας την επιτήρηση κυρίως σε περιαστικές περιοχές μέσω των Κινητών Επιχειρησιακών Κέντρων.
Το 2024 διατέθηκαν 45 drones, το 2025 82 και φέτος 100, εκ των οποίων 3 ενσωματώνονται στα Κινητά Επιχειρησιακά Κέντρα. Η πρώτη εφαρμογή του συστήματος απέδειξε την αποτελεσματικότητά του, καθώς μόνο στην Αττική εντοπίστηκαν πάνω από 1.000 ενάρξεις πυρκαγιών, διευκολύνοντας τον συντονισμό των επίγειων και εναέριων δυνάμεων.
Αυστηρότερο πλαίσιο για καθαρισμούς οικοπέδων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους καθαρισμούς οικοπέδων, με αυστηρότερους ελέγχους και αυξημένες κυρώσεις. Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να καθαρίζουν τα οικόπεδά τους από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου και να τα συντηρούν έως τις 31 Οκτωβρίου. Ήδη οι αρχές πραγματοποιούν ελέγχους, επιβάλλοντας πρόστιμα και προχωρώντας σε συλλήψεις όπου απαιτείται.
Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, υπογράμμισε ότι «όπου ήταν καθαρισμένα τα οικόπεδα, η φωτιά σταματούσε», προσθέτοντας πως «είναι ένα στοίχημα που θα πρέπει να το δώσουμε και να πετύχουμε μέχρι τις 15 Ιουνίου».
Ενίσχυση Δήμων και χρηματοδότηση δράσεων
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στην ανάγκη ενίσχυσης των Δήμων, τονίζοντας ότι «προσπαθούμε να ενισχύσουμε τους Δήμους για να κάνουν τα έργα και τις δράσεις τις οποίες έχουν υπό την ευθύνη τους». Φέτος κατανέμονται σε 332 Δήμους πόροι ύψους 47,50 εκατ. ευρώ και επιπλέον 2,50 εκατ. ευρώ στους Συνδέσμους Δήμων, ποσό αυξημένο κατά 25% σε σχέση με πέρυσι.
Πρόγραμμα Antinero και επιχειρησιακή ετοιμότητα
Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί το πρόγραμμα Antinero I, II, III, IV & PLUS, που υλοποιείται από το 2022 και ολοκληρώνεται το 2026, στο πλαίσιο των δράσεων πρόληψης. Τα εναέρια μέσα δασοπυρόσβεσης, εθνικά και μισθωμένα, ανέρχονται φέτος σε 80-85, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα.
Το ανθρώπινο δυναμικό του Πυροσβεστικού Σώματος για το 2026 φτάνει τους 18.804 πυροσβέστες. Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί 21 Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.) με δυνατότητα αερομεταφοράς σε όλη τη χώρα, για άμεση επέμβαση σε δυσπρόσιτες περιοχές.
Ρόλος εθελοντών και επιχειρησιακών δυνάμεων
Η συμβολή των εθελοντών παραμένει καθοριστική. Μέχρι σήμερα, 5.011 εθελοντές από 234 οργανώσεις συμμετέχουν στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, ενώ περισσότεροι από 6.500 έχουν ολοκληρώσει πιστοποιημένη εκπαίδευση μέσω της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας.
Ο συνολικός στόλος οχημάτων του Πυροσβεστικού Σώματος ανέρχεται σε 3.911 οχήματα, εκ των οποίων 1.993 είναι υδροφόρα, 1.687 βοηθητικά και 228 ειδικού σκοπού, ενισχύοντας την επιχειρησιακή ετοιμότητα σε όλη τη χώρα.
Προστασία αρχαιολογικών χώρων και ενεργειακών υποδομών
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των υπουργείων Κλιματικής Κρίσης και Πολιτισμού για την πυροπροστασία αρχαιολογικών χώρων. Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί αυτοψίες σε περισσότερους από 60 χώρους, με οδηγίες για προληπτικά μέτρα και εκπαίδευση προσωπικού.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη Μνημόνιο Συνεργασίας του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ, που αφορά καθαρισμούς και διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιών