Στις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζει ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας το τελευταίο δεκαήμερο, αλλά και στην επικίνδυνη περίοδο που διανύουμε λόγω ισχυρών ανέμων, υψηλών θερμοκρασιών και αυξημένης ξηρότητας, αναφέρθηκε ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Πρωινή Ενημέρωση» του ΣΚΑΪ, την Κυριακή 09 Αυγούστου 2026.
Ο Υπουργός επισήμανε την ετοιμότητα του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των πυροσβεστών, τον νέο εναέριο στόλο και τις προσδοκίες για το άμεσο μέλλον. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αναπροσαρμογή του επιχειρησιακού σχεδιασμού και απηύθυνε έκκληση σε όλους τους πολίτες για υπευθυνότητα και προσοχή, καθώς, όπως σημείωσε, το 90% των πυρκαγιών οφείλεται σε εμπρησμό από αμέλεια.
Για το ιδιαίτερα απαιτητικό τελευταίο δεκαήμερο, ο κ. Τουρνάς τόνισε ότι «περάσαμε ένα δύσκολο δεκαήμερο, που επικράτησαν θυελλώδεις άνεμοι, πάρα πολύ δύσκολες και αντίξοες συνθήκες, στις οποίες αντιμετωπίσαμε πάνω από 400 φωτιές σε αυτό το δεκαήμερο». Ορισμένες από αυτές εξακολουθούν να απασχολούν τις πυροσβεστικές δυνάμεις.
Αναφερόμενος στις μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν διαδοχικά από τις 28 Ιουλίου σε Πάρο, νότια Κρήτη και Βοιωτία, ο Υπουργός επεσήμανε πως οι νέες δυσμενείς καιρικές συνθήκες επιβαρύνουν περαιτέρω την ήδη δύσκολη επιχειρησιακή κατάσταση. Συνεχίζονται οι επίγειες περιπολίες με τη συμμετοχή του Πυροσβεστικού Σώματος, των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, ενώ ξεκινούν και εναέριες περιπολίες.
Έμφαση δόθηκε στην ανάγκη αποφυγής κάθε νέας έναρξης πυρκαγιάς, καθώς τρεις παράγοντες επιβαρύνουν την κατάσταση: πολύ ισχυροί άνεμοι, υψηλές θερμοκρασίες που στα δυτικά φτάνουν τους 40 βαθμούς και στα ανατολικά τους 38-39, και μεγάλη ποσότητα ξηρής καύσιμης ύλης.
Σχετικά με το έργο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, ο Υπουργός ανέφερε ότι έχουν ήδη επιβληθεί 680 πρόστιμα και έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 274 συλλήψεις με αυτόφωρη διαδικασία, τονίζοντας ότι το 90% αφορά πυρκαγιές από αμέλεια και το 10% από πρόθεση.
«Είτε από πρόθεση, είτε από αμέλεια, όμως, κάνουν την ίδια ζημιά», υπογράμμισε ο κ. Τουρνάς και κάλεσε τους πολίτες να αποφεύγουν κάθε εργασία ή ενέργεια που μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά. «Μια ενέργεια με αφέλεια ή με έλλειψη προσοχής την οποία θα κάνουμε, μπορεί να καταστρέψει το περιβάλλον, να καταστρέψει τις περιουσίες και να απειλήσει και την ζωή», ανέφερε.
Ακραίες καιρικές συνθήκες και περιορισμοί στα εναέρια μέσα
Ο κ. Τουρνάς έκανε εκτενή αναφορά στις πρωτοφανείς συνθήκες που αντιμετώπισαν οι δυνάμεις το προηγούμενο δεκαήμερο, ιδίως στην αδυναμία επιχειρησιακής αξιοποίησης των εναέριων μέσων λόγω θυελλωδών ανέμων και ακραίων αναταράξεων.
Για τις πυρκαγιές στο Ρέθυμνο, τόνισε ότι εναέρια μέσα απογειώθηκαν επανειλημμένα και διατέθηκαν Canadair από την Ελευσίνα, χωρίς όμως να καταφέρουν να πραγματοποιήσουν ρίψεις. Αντίστοιχες συνθήκες επικράτησαν και στη μεγάλη πυρκαγιά της Αττικοβοιωτίας, όπου παρά τις εντολές για επέμβαση δύο ελικοπτέρων και δύο αεροσκαφών, δεν κατέστη δυνατή καμία ρίψη νερού.
Όπως ανέφερε, «51 αεροπλάνα πήραν εντολή από εκείνη την ώρα, μέχρι την επόμενη το μεσημέρι. Και όμως και αυτά τα εναέρια μέσα δεν μπόρεσαν να κάνουν καμία ρίψη, δεν μπόρεσαν να κάνουν ούτε υδροληψία, ούτε ρίψη νερού».
Φέτος, όπως εξήγησε, καταγράφηκε μια διαφορετική μορφή απειλής, με εξαιρετικά ισχυρούς βορειοανατολικούς ανέμους που λειτούργησαν ως καταβάτες στα υπήνεμα των ορεινών όγκων, προκαλώντας ακραίες αναταράξεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/Meteo, καταγράφηκαν ταχύτητες ανέμου έως και 150 χιλιόμετρα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις τα εναέρια μέσα δεν μπορούσαν να κατέβουν κάτω από τα 3.000 πόδια.
Αναπροσαρμογή επιχειρησιακού σχεδιασμού και η συμβολή του AntiNero
Ο Υπουργός περιέγραψε την αναπροσαρμογή του επιχειρησιακού σχεδιασμού όταν έγινε σαφές ότι τα εναέρια μέσα δεν μπορούσαν να συνδράμουν αποτελεσματικά. Οι επίγειες δυνάμεις, οι δασοκομάντος και οι εθελοντές δημιούργησαν ζώνες άμυνας, ενώ η συμπεριφορά της πυρκαγιάς και η δημιουργία πυρονέφους δημιούργησαν εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες στην περιοχή του Πόρτο Γερμενού.
Για την αναχαίτιση της πυρκαγιάς και την αποτροπή της επέκτασής της προς τα Βίλια και τον κάμπο των Μεγάρων, χρησιμοποιήθηκαν 14 μηχανήματα έργου. Οι δασικοί υπάλληλοι και οι πυροσβέστες κατάφεραν να αναχαιτίσουν τη φωτιά με μεγάλη προσπάθεια.
Ιδιαίτερα σημαντική αποδείχθηκε η προληπτική δουλειά μέσω του προγράμματος AntiNero στην περιοχή της Ψάθας. Όπως ανέφερε ο Υπουργός, η Ψάθα διασώθηκε επειδή είχε προηγηθεί αυτή η ενέργεια, επιτρέποντας στις δυνάμεις να διαπλατύνουν δρόμους και να προσεγγίσουν τα πυροσβεστικά οχήματα στα πιο δύσβατα σημεία.
Επιχείρηση απομάκρυνσης πολιτών και σημασία της πρόληψης
Ο Υπουργός αναφέρθηκε στη μεγάλη επιχείρηση ασφαλούς απομάκρυνσης 254 πολιτών από τον 'Αγιο Βασίλειο, εξηγώντας ότι ο σχεδιασμός ξεκίνησε έγκαιρα λόγω της γεωμορφολογίας της περιοχής και των περίκλειστων ακτών.
Στην επιχείρηση συμμετείχαν πλωτό του Πυροσβεστικού Σώματος, το πλοίο «Μουζακίτης» και πέντε ιδιωτικά σκάφη που είχαν δεσμευθεί από το Λιμενικό Σώμα. Όλοι οι παραθεριστές και λουόμενοι μεταφέρθηκαν με απόλυτη ασφάλεια.
Ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε τη σημασία της έγκαιρης συμμόρφωσης στις οδηγίες των Αρχών και στα μηνύματα του 112. «Ας ακούμε τις οδηγίες των Αρχών. Ας ακολουθούμε το 112, το οποίο είναι σωτήριο. Γίνεται για να σωθούν οι ζωές», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η έγκαιρη απομάκρυνση επιτρέπει στις επιχειρησιακές δυνάμεις να επικεντρώνονται στην κατάσβεση.
Νέος εναέριος στόλος και ενίσχυση της πρόληψης
Ο Υπουργός αναφέρθηκε στην ενίσχυση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας με νέα εναέρια μέσα. Πριν την παραλαβή των νέων Canadair, η χώρα θα αρχίσει να παραλαμβάνει οκτώ ελικόπτερα δασοπυρόσβεσης Super Puma, με τα πρώτα δύο να αναμένονται το φθινόπωρο.
Από το 2028, θα ξεκινήσει η παραλαβή των νέων Canadair CL-515, με συνολικά επτά νέα αεροσκάφη, εκ των οποίων δύο χρηματοδοτούνται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό και πέντε με ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα, επτά υφιστάμενα CL-415 θα αναβαθμιστούν σε CL-515, ώστε η χώρα να διαθέτει συνολικά 14 τέτοια αεροσκάφη, με αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες.
Ο κ. Τουρνάς τόνισε ότι ακόμη και με την ενίσχυση των μέσων, ακραίες συνθήκες δεν μπορούν πάντα να ξεπεραστούν επιχειρησιακά, καθιστώντας απαραίτητο τον εναλλακτικό σχεδιασμό και την επένδυση στην πρόληψη.
Όπως σημείωσε, «να συνεχίσουμε να επενδύουμε στην πρόληψη», υπογραμμίζοντας ότι η προσπάθεια που έχει ξεκινήσει μέσω του προγράμματος AntiNero πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί.