Οι μικροί δορυφόροι στο μέγεθος βαλίτσας που κινούνται πάνω από τα κεφάλια μας, επιβεβαιώνουν πως το Διάστημα αποτελεί πλέον όχι μόνο ένα νέο «σύνορο», αλλά και βασικό πυλώνα ασφάλειας για τα κράτη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την έναρξη της πλήρους υλοποίησης του IRIS², του νέου ευρωπαϊκού δορυφορικού δικτύου ασφαλών επικοινωνιών. Η συμφωνία ενισχύει σημαντικά το πρόγραμμα, με την προσθήκη 66 επιπλέον δορυφόρων χαμηλής γήινης τροχιάς, αυξάνοντας κατά περίπου 60% τη διαθέσιμη χωρητικότητα για κυβερνητικές επικοινωνίες και δημιουργώντας έναν αστερισμό από 348 ευρωπαϊκούς δορυφόρους. Η κατασκευή και ανάπτυξη του συστήματος ξεκινά, ενώ οι πρώτες εκτοξεύσεις προγραμματίζονται για το 2029.
Ο Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος της ΕΕ, Andrius Kubilius, τόνισε πως η επιτάχυνση του IRIS² αποτελεί καθοριστικό βήμα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και της ψηφιακής κυριαρχίας. Το πρόγραμμα υλοποιείται μέσω σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με την κοινοπραξία SpaceRISE να συνεργάζεται με κορυφαίες ευρωπαϊκές διαστημικές βιομηχανίες και εκατοντάδες επιχειρήσεις της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού.
Στο πεδίο της ευρωπαϊκής αμυντικής καινοτομίας, η Ελλάδα αναδεικνύεται σταδιακά σε πρωταγωνιστή, παρουσιάζοντας σημαντικές επιδόσεις σε τομείς αιχμής. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών των ευρωπαϊκών αμυντικών κατασκευαστών ξεπερνά τα 300 δισ. ευρώ, με την ελληνική βιομηχανία να διακρίνεται σε συγκεκριμένους τομείς και να κατέχει ηγετική θέση σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, όπως εξήγησε ο Βασίλης Θεοδοσόπουλος, ανώτερος διευθυντής Άμυνας και Ασφάλειας της Ένωσης Αεροδιαστημικής, Ασφάλειας και Αμυντικών Βιομηχανιών της Ευρώπης (ASD).
Στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF), η Ελλάδα καταλαμβάνει την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε συμμετοχές σε συνεργατικά projects, εξαιρουμένων των μεγάλων βιομηχανικών δυνάμεων. Διαθέτει ένα δραστήριο οικοσύστημα εταιρειών, κυρίως μικρομεσαίων, με ισχυρή παρουσία στα ηλεκτροοπτικά συστήματα, την κυβερνοασφάλεια και τη ναυπήγηση. Ο κ. Θεοδοσόπουλος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρέπει να εξειδικευτεί και να προωθήσει τεχνολογίες Made in Greece σε ευρωπαϊκά έργα, διαμορφώνοντας ρόλο στρατηγικού εταίρου.
Αναφορικά με την ευρωπαϊκή αμυντική αγορά, ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών των μελών της ASD ξεπερνά τα 300 δισ. ευρώ, με αύξηση 50% σε 4,5 χρόνια μετά την πανδημία COVID-19. Τα νούμερα αυτά δεν περιλαμβάνουν την Ουκρανία, η οποία παράγει σε ρυθμούς πολέμου με χαμηλότερο κόστος και υψηλότερους όγκους.
Προκλήσεις στη μετάβαση και την εφοδιαστική αλυσίδα
Σχετικά με τη μετάβαση πολιτικών βιομηχανιών, όπως η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, σε αμυντικές παραγωγές, ο κ. Θεοδοσόπουλος εμφανίστηκε επιφυλακτικός. Στους τομείς του Αέρα, της Θάλασσας και του Διαστήματος οι κατασκευές είναι συνήθως διπλής χρήσης, όμως στη ξηρά υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί.
Η σημερινή πραγματικότητα διαφέρει σημαντικά από εκείνη του 2ου ΠΠ, όταν εργοστάσια μπορούσαν να μετατραπούν εύκολα σε γραμμές παραγωγής αρμάτων μάχης. Οι σύγχρονες τεχνολογίες απαιτούν αυστηρούς κανονισμούς ασφαλείας και νέες πιστοποιήσεις, με αποτέλεσμα η μετατροπή να είναι εφικτή κυρίως σε απλούστερα συστήματα, όπως στρατιωτικά φορτηγά.
Η ευρωπαϊκή άμυνα αντιμετωπίζει προκλήσεις στην ασφάλεια εφοδιασμού και στις κρίσιμες πρώτες ύλες. Οι ανάγκες αυξάνονται παγκοσμίως, ενώ η Κίνα επιβάλλει αυστηρούς ελέγχους εξαγωγών σε σπάνιες γαίες και μέταλλα. Η αμυντική βιομηχανία της ΕΕ, λόγω μικρού όγκου παραγγελιών, δεν μπορεί να ανοίξει νέα ορυχεία μόνη της, απαιτώντας συντονισμένη πανευρωπαϊκή προσπάθεια και συνέργειες με άλλους βιομηχανικούς κλάδους.
Η εκκίνηση της υλοποίησης του διαστημικού αστερισμού IRIS² αποτελεί θετικό βήμα για την Ευρώπη, καθώς προωθεί τη λογική του κοινού προγράμματος. Ο κ. Θεοδοσόπουλος σχολίασε την τάση της Ευρώπης να αναπτύσσει παράλληλα διπλά προγράμματα, όπως δύο μαχητικά έκτης γενιάς ή πολλαπλά άρματα μάχης, επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρακτικές οδηγούν σε κατακερματισμό και απώλεια οικονομιών κλίμακας. Το παράδειγμα του Διαστήματος δείχνει τον δρόμο για περισσότερη συνεργασία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
