Με ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών απαντά στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων, εστιάζοντας στο μοντέλο που εφαρμόζεται στην Κύπρο, στις προβλέψεις του ευρωπαϊκού δικαίου και στο ισχύον πλαίσιο ρύθμισης οφειλών στην Ελλάδα. Παράλληλα, το υπουργείο παρουσιάζει στοιχεία σχετικά με την εξέλιξη του ιδιωτικού χρέους και των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Στη σχετική ανακοίνωση, με τίτλο «Στο ΠΑΣΟΚ μοιράζουν ανέξοδες υποσχέσεις και στέλνουν τον λογαριασμό στους συνεπείς», το υπουργείο επισημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να έχει ξεχάσει τα μαθήματα της προηγούμενης δεκαετίας. Υπογραμμίζει πως η πολιτική των μονομερών αποφάσεων και των εύκολων διαγραφών, χωρίς σεβασμό στους ευρωπαϊκούς κανόνες, επαναφέρει πρακτικές του παρελθόντος.
Το υπουργείο αναφέρει ότι τέτοιες προτάσεις θυμίζουν τις οικονομικές ιδέες του 2015 και επισημαίνει πως η προσέγγιση αυτή δεν λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Σε ό,τι αφορά το κυπριακό μοντέλο, το υπουργείο διευκρινίζει ότι η κυπριακή νομοθεσία δεν προβλέπει δικαίωμα του δανειολήπτη να αγοράσει το δάνειό του σε συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας του. Αντίθετα, παρέχει τη δυνατότητα υποβολής πρότασης αγοράς, χωρίς να υποχρεώνει τον πιστωτή να την αποδεχθεί ή να καθορίζει αυθαίρετα το ποσό εξαγοράς.
Παράλληλα, το υπουργείο υπενθυμίζει ότι παρόμοια δυνατότητα υπάρχει και στην Ελλάδα μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας, όπου ο οφειλέτης μπορεί να προτείνει εφάπαξ καταβολή και διαγραφή μέρους της απαίτησης, με βάση την ικανότητα αποπληρωμής και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης. Η διαδικασία αυτή εξατομικεύεται και δεν προβλέπει οριζόντιο ποσοστό εξαγοράς για όλους τους οφειλέτες.
Ευρωπαϊκό δίκαιο και ηθικός κίνδυνος
Το υπουργείο τονίζει ότι το ευρωπαϊκό δίκαιο, ειδικά η Οδηγία (ΕΕ) 2019/1023, δεν επιτρέπει την επιβολή νομοθετικά καθορισμένου ποσοστού εξαγοράς του δανείου, καθώς πρέπει να διασφαλίζεται το «best-interest-of-creditors test». Κανένας πιστωτής δεν μπορεί να λάβει λιγότερα από όσα θα ελάμβανε σε περίπτωση ρευστοποίησης της περιουσίας του οφειλέτη.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η θεσμοθέτηση οριζόντιας δυνατότητας εξαγοράς δανείων σε προκαθορισμένο ποσοστό εγκυμονεί σοβαρούς ηθικούς κινδύνους. Υπονομεύει την τραπεζική πίστη και δημιουργεί αντικίνητρα για συνεπή εξυπηρέτηση των δανείων, ενώ θα οδηγούσε σε ακριβότερη και λιγότερη χρηματοδότηση για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Αποτελέσματα στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους
Το υπουργείο παρουσιάζει τα μετρήσιμα αποτελέσματα των πολιτικών που εφαρμόζονται από το 2019 για τη μείωση του ιδιωτικού χρέους. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ο δείκτης ιδιωτικού χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ελλάδα για το 2025 ανέρχεται σε 96,6%, έναντι 119,3% του μέσου όρου της Ε.Ε., κατατάσσοντας τη χώρα στη 15η θέση.
Από το 2018, ο δείκτης ληξιπρόθεσμου ιδιωτικού χρέους έχει μειωθεί κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 56,7% το πρώτο τρίμηνο του 2026, από 70,8%. Αυτό αντικατοπτρίζει τη βελτίωση στην εξυπηρέτηση των οφειλών.
Στον τραπεζικό τομέα και στους servicers, τα «κόκκινα» δάνεια έχουν μειωθεί από 99,7 δισ. ευρώ το 2018 σε 72,34 δισ. ευρώ σήμερα, ενώ ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων προς εξυπηρετούμενα έχει υποχωρήσει από 101,3% το 2018 σε 39,7%. Αυτό σημαίνει ότι σήμερα ο εξυπηρετούμενος δανεισμός είναι υπερδιπλάσιος του μη εξυπηρετούμενου, γεγονός που αποδεικνύει τη βελτίωση στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.