Στη 3η Σύνοδο Άμυνας της Πράγας (IISS Prague Defence Summit), που διοργανώθηκε από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών από τις 16 έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026, συμμετείχε ως ομιλητής ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης. Στη σύνοδο αυτή, σύμφωνα με ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ, παρευρέθηκαν 250 κυβερνητικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι, εκπρόσωποι της αμυντικής βιομηχανίας, αναλυτές και εκπρόσωποι Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης από την ευρωατλαντική κοινότητα, με κύριο θέμα τις σύγχρονες προκλήσεις και τις προοπτικές ανάπτυξης των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ τοποθετήθηκε στην ενότητα "Rethinking Military Mobilisation in Europe", δίνοντας έμφαση στην ανάγκη επανεξέτασης του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη προσεγγίζει τη στρατιωτική κινητοποίηση και την επιστράτευση. Υπογράμμισε τη σημασία της ανάπτυξης πιο ευέλικτων και ανθεκτικών Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και της ολιστικής προσέγγισης που συνδέει την άμυνα με την κοινωνία και τη συνεργασία πολιτικού και στρατιωτικού τομέα.
Σε ένα κρίσιμο σημείο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ σημείωσε ότι οι παραδοχές που διαμόρφωσαν τη δομή των ευρωπαϊκών Ενόπλων Δυνάμεων τις τελευταίες δεκαετίες δοκιμάζονται. Η επιστροφή του πολέμου υψηλής έντασης και οι τεχνολογικές εξελίξεις απαιτούν, σύμφωνα με τον ίδιο, «μια θεμελιώδη επανεκτίμηση» του τρόπου με τον οποίο τα ευρωπαϊκά κράτη κινητοποιούν και διατηρούν τις στρατιωτικές τους δυνατότητες.
Το ζήτημα της κινητοποίησης, όπως ανέφερε, δεν αφορά μόνο τις Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και θεσμικές επιλογές και επενδύσεις σε υποδομές. Αυτές θα κρίνουν αν οι ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να διατηρούν αξιόπιστη αποτρεπτική ικανότητα και να υποστηρίζουν επιχειρήσεις για μεγάλα χρονικά διαστήματα, όταν αυτό απαιτείται.
Αναφερόμενος στα διδάγματα των τελευταίων ετών, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ τόνισε ότι τα παραδοσιακά μοντέλα στρατολόγησης αντιμετωπίζουν δυσκολίες προσαρμογής στις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες. Παράλληλα, η εξάρτηση από μη στρατιωτικές υποδομές δημιουργεί ευπάθειες στον κυβερνοχώρο και στον πληροφοριακό τομέα, με τις σχετικές προκλήσεις να μην αντιμετωπίζονται μόνο με στρατιωτικές λύσεις.
Η ελληνική προσέγγιση και οι νέες στρατηγικές
Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ παρουσίασε τέσσερις διαστάσεις της σύγχρονης στρατιωτικής κινητοποίησης: την εξειδίκευση και κοινωνική ενσωμάτωση των στρατευσίμων, τις εκπαιδευτικές και τεχνολογικές υποδομές, την πολιτικο-στρατιωτική διασύνδεση και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διάκριση μεταξύ επαγγελματικών και στρατεύσιμων δυνάμεων, επισημαίνοντας ότι αυτή η διάκριση αποτελεί στρατηγική αρχή και όχι περιορισμό πόρων. Η κινητοποίηση, όπως ανέφερε, είναι «κοινωνική διαδικασία» που προϋποθέτει την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας και την ενσωμάτωση της στρατιωτικής υπηρεσίας στον κοινωνικό ιστό.
Αναφερόμενος στην Ελλάδα, παρουσίασε τις αλλαγές που προωθούνται μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου «Ατζέντα 2030», με έμφαση στο μοντέλο της «Ενεργού Εθελοντικής Εφεδρείας». Η προσέγγιση αυτή στηρίζεται σε τρεις βασικές αρχές: τη γεωγραφική τοποθέτηση των στρατευσίμων, την τεχνολογική ισοτιμία με τις επαγγελματικές δυνάμεις και την επιτάχυνση της επιχειρησιακής αξιοποίησης των στρατευσίμων.
Τόνισε τη σημασία της ανάπτυξης τεχνικών και επαγγελματικών δεξιοτήτων κατά τη διάρκεια της θητείας, ειδικά για τις νέες γενιές, καθώς και την ανάγκη ταχείας ένταξης των στρατευσίμων σε επιχειρησιακές θέσεις, με στόχο το 70% να επιτυγχάνει επιχειρησιακή ένταξη εντός 14 εβδομάδων.
Τεχνολογία, κοινωνία και αμυντική ετοιμότητα
Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ ανέδειξε τη σημασία της τεχνολογίας στη διαδικασία κινητοποίησης, υπογραμμίζοντας ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες, η κατανεμημένη διοίκηση και η διαδικτυακή εκπαίδευση αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της σύγχρονης αμυντικής προετοιμασίας. Επισήμανε επίσης τον ρόλο του εκπαιδευτικού συστήματος στην καλλιέργεια της αίσθησης της άμυνας ως αναπόσπαστου μέρους της ιδιότητας του πολίτη.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αξιοποίηση της κοινωνικής και επαγγελματικής τεχνογνωσίας, με τη συμμετοχή πρώην στρατευσίμων και επαγγελματιών του ιδιωτικού τομέα, καθώς και πιλοτικές δράσεις για τη συμμετοχή γυναικών σε συγκεκριμένους τομείς εξειδίκευσης. Η δημιουργία αποθεμάτων τεχνογνωσίας και η πολιτικο-στρατιωτική ολοκλήρωση παρουσιάστηκαν ως κρίσιμες παράμετροι για την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας.
Η ενοποίηση πολιτικών και στρατιωτικών συστημάτων στο πλαίσιο των μοντέλων «total defence» ή «whole-of-society» και η αξιοποίηση υποδομών διττής χρήσης αποτέλεσαν επίσης κεντρικά σημεία της παρέμβασής του. Όπως εξήγησε, η διασύνδεση στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών είναι δομική και απαραίτητη για την αποτελεσματική κινητοποίηση.
Τεχνολογικός εκσυγχρονισμός και θεσμικές μεταρρυθμίσεις
Κλείνοντας, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ αναφέρθηκε στην ανάγκη προσαρμογής του επιχειρησιακού δόγματος στις σύγχρονες προκλήσεις. Υπογράμμισε ότι η ενσωμάτωση της στρατιωτικής θητείας με την επαγγελματική εξειδίκευση, οι διαρκείς τεχνολογικές επενδύσεις και οι υποδομές διττής χρήσης αποτελούν βασικές παραμέτρους της αμυντικής προετοιμασίας.
Τόνισε ότι η κινητοποίηση πρέπει να επαναπροσδιοριστεί ως κυβερνητική στρατηγική σε επίπεδο κοινωνίας, με τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις να έχουν ιδιαίτερη σημασία τα επόμενα τρία έως πέντε έτη. Η στρατιωτική κινητοποίηση της Ευρώπης, όπως σημείωσε, αποτελεί δοκιμασία για τη δυνατότητα θεσμικής ανανέωσης σε μια περίοδο αυξανόμενων απειλών.
Καταλήγοντας, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ υπογράμμισε ότι η διαρκής βούληση για μετασχηματισμό των εκπαιδευτικών συστημάτων, των τεχνολογικών υποδομών και της νοοτροπίας των πολιτών είναι απαραίτητη, ώστε οι ευρωπαϊκές κοινωνίες να διαμορφώσουν τις εξελίξεις αντί να διαμορφωθούν από αυτές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
