Την ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο εθνικό σχεδιασμό σχετικά με την ανάπτυξη των Κέντρων Δεδομένων (Data Centers) στην Ελλάδα επισημαίνει το ΠΑΣΟΚ, μέσω ερώτησης που κατατέθηκε στη Βουλή από τον πρώην πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου και συνυπογράφεται από την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται έμφαση στη διαμόρφωση σαφών κανόνων, διαφάνειας και συνεκτικής αποτίμησης των ενεργειακών, περιβαλλοντικών, χωροταξικών και αναπτυξιακών επιπτώσεων των Data Centers.
Η ερώτηση, που απευθύνεται στους αρμόδιους υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης, αναγνωρίζει τις επενδυτικές και αναπτυξιακές δυνατότητες που προσφέρει η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών υπηρεσιών. Παράλληλα, επισημαίνει τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν εάν δεν υπάρξει η απαραίτητη προετοιμασία.
Όπως αναφέρει το ΠΑΣΟΚ, «η ταχεία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ψηφιακών υπηρεσιών, δημιουργεί σημαντικές επενδυτικές και αναπτυξιακές ευκαιρίες για τη χώρα. Η διεθνής εμπειρία, ωστόσο, δείχνει ότι η προσέλκυση Data Centers χωρίς προηγούμενη αποτίμηση των ενεργειακών, περιβαλλοντικών και χωροταξικών επιπτώσεων, μπορεί να ασκήσει σημαντικές πιέσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, να αυξήσει το κόστος των απαιτούμενων υποδομών και να μετακυλίσει μέρος του κόστους στους υπόλοιπους καταναλωτές».
Χαρακτηριστική είναι η εκτίμηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των Data Centers στην Ευρώπη ενδέχεται να αυξηθεί κατά περίπου 70% μεταξύ 2024 και 2030. Το ΠΑΣΟΚ τονίζει πως είναι απαραίτητη η έγκαιρη αποτίμηση της πρόσθετης ζήτησης, της διαθέσιμης ισχύος και των επενδύσεων που απαιτούνται στα δίκτυα, καθώς και ο τρόπος κατανομής του σχετικού κόστους. Επίσης, η κατανάλωση νερού, οι ανάγκες ψύξης, η χωροθέτηση και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις θα πρέπει να αξιολογούνται βάσει των πραγματικών χαρακτηριστικών κάθε εγκατάστασης και των δυνατοτήτων κάθε περιοχής.
Το θέμα απασχολεί ήδη τη διεθνή κοινότητα, ενώ και στην Ελλάδα αναδεικνύεται στον δημόσιο διάλογο μέσα από δημοσιογραφικές έρευνες και ρεπορτάζ. Αυτά φωτίζουν κρίσιμες πτυχές της ανάπτυξης των Data Centers και των επιπτώσεών τους στην ενέργεια, το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
Με την κοινοβουλευτική τους ερώτηση, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής ζητούν από τα συναρμόδια υπουργεία απαντήσεις σε 21 ερωτήματα, που καλύπτουν όλο τον κύκλο σχεδιασμού, αδειοδότησης, ανάπτυξης και λειτουργίας των Data Centers.
Συγκεκριμένα, ζητούν να δημοσιοποιηθεί το πλήρες παραδοτέο της μελέτης για τη χωροθέτηση και ανάπτυξη Data Centers, μαζί με τη μεθοδολογία, τα βασικά δεδομένα και τις παραδοχές της. Επίσης, ζητούν αναλυτική εικόνα των αιτημάτων σύνδεσης στο Σύστημα Μεταφοράς και στο Δίκτυο Διανομής, της συνολικής αιτούμενης ισχύος, της γεωγραφικής κατανομής και του βαθμού ωριμότητας των έργων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ποιος επωμίζεται το κόστος των απαραίτητων επεκτάσεων και αναβαθμίσεων των δικτύων, στην ενδεχόμενη επίδραση της νέας ζήτησης στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και στα κριτήρια προτεραιοποίησης επενδύσεων σε περιοχές με περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο. Παράλληλα, εξετάζονται ζητήματα αξιοποίησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αποθήκευσης, ευέλικτης διαχείρισης φορτίου και ανάκτησης απορριπτόμενης θερμότητας.
Η ερώτηση καλύπτει επίσης την κατανάλωση νερού και την ενσωμάτωσή της στον υδατικό σχεδιασμό, την αξιολόγηση των σωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, την ενημέρωση και διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες, καθώς και τη δημιουργία δημόσιου μηχανισμού αποτύπωσης βασικών στοιχείων για τη λειτουργία των Data Centers. Ζητούνται διευκρινίσεις για την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων ενεργειακής απόδοσης, την κυβερνοασφάλεια, την προστασία κρίσιμων δεδομένων και την αποφυγή υπέρμετρης εξάρτησης του Δημοσίου από συγκεκριμένους τεχνολογικούς παρόχους.
Παράλληλα, ζητείται η αποτίμηση του πραγματικού αναπτυξιακού αποτυπώματος των επενδύσεων, όπως οι μόνιμες θέσεις εργασίας, η εγχώρια προστιθέμενη αξία, η συνεργασία με ελληνικές επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, αλλά και τα μετρήσιμα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Όπως τονίζει το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, στόχος δεν είναι η αποτροπή των επενδύσεων στην ψηφιακή οικονομία, αλλά η διασφάλιση ότι η ανάπτυξή τους θα υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. «Η ψηφιακή μετάβαση δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με βάση το ύψος των επενδυτικών ανακοινώσεων. Οφείλει να συνοδεύεται από ενεργειακή ασφάλεια, ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων, διαφάνεια, προστασία των καταναλωτών και μετρήσιμα οφέλη για την ελληνική οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες».
Τέλος, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής ζητούν από την κυβέρνηση να παρουσιάσει τα πραγματικά δεδομένα και να αποσαφηνίσει με ποιο σχέδιο, ποιους κανόνες και ποια κριτήρια προωθεί την ανάπτυξη των Data Centers στη χώρα.