Σημαντικές δηλώσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα έκανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Reuters, με αφορμή την ολοκλήρωση της ελληνικής προεδρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο «κατάφωρα παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο», επισημαίνοντας ότι «αγνοεί πλήρως τη γεωγραφία».
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε πως το μνημόνιο «αγνοεί πλήρως τη γεωγραφία, την πραγματικότητα ότι υπάρχουν ελληνικά νησιά – φαίνεται ότι εξαφανίζονται εντελώς κατά την άποψη της Τουρκίας και της Λιβύης», κατηγορώντας τις δύο χώρες για προσπάθεια δημιουργίας «τετελεσμένου γεγονότος» εις βάρος της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Μετά τη συμφωνία Λιβύης-Τουρκίας το 2019, η Ελλάδα χορήγησε άδεια σε κοινοπραξία με επικεφαλής τη Chevron για έρευνες φυσικού αερίου ανοιχτά της Κρήτης. Ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε πως «δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο αυτές οι έρευνες».
Επιπλέον, ο κ. Μητσοτάκης κάλεσε τη Λιβύη να διαπραγματευθεί απευθείας με την Αθήνα, σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες είναι «φυσικοί γείτονες» και υπογράμμισε πως οι συζητήσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν «πολύ, πολύ σοβαρά».
Επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα και διεθνής εκεχειρία
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανάγκη για μια «διεθνή εκεχειρία» σχετικά με την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τη βύθιση ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στα ανοιχτά της Βουλγαρίας, εξαιτίας επίθεσης με μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη.
Όπως είπε, είναι κρίσιμο να διασφαλιστεί η ασφαλής εξαγωγή σιτηρών από την περιοχή, ενώ σημείωσε ότι «οι Έλληνες εφοπλιστές θα ήταν οι πρώτοι που θα ξανάρχιζαν το εμπόριο στη Μαύρη Θάλασσα, και από την Ουκρανία, εφόσον ήταν εγγυημένη η ασφαλής διέλευση». Επεσήμανε επίσης το αυξημένο κόστος για τη ναυτιλία λόγω των υψηλών εξόδων ναύλωσης και ασφάλισης.
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε τη μεγάλη οικονομική εξάρτηση της χώρας από τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, επισημαίνοντας πως «είχαν μια εξαιρετική σοδειά, αλλά τα σιτηρά περιμένουν τώρα στα σιλό, κινδυνεύοντας να σαπίσουν». Πρόσθεσε πως η Ρωσία δεν φαίνεται διατεθειμένη να συμμετάσχει σε ουσιαστική συζήτηση επί του θέματος.
Ασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα και αποστολή Aspides
Ο πρωθυπουργός ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική αποστολή Aspides, η οποία ξεκίνησε το 2024, με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα από επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον να διατηρεί επιχειρησιακή παρουσία στην περιοχή και κάλεσε για μεγαλύτερη συμμετοχή κρατών στην αποστολή. Τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία έχουν ήδη αναπτύξει δυνάμεις, ωστόσο αυτό «σαφώς δεν είναι αρκετό».
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η ενίσχυση της αποστολής είναι απαραίτητη τόσο για την ασφάλεια των χωρών του Κόλπου όσο και για την προστασία των κρίσιμων εμπορικών οδών της Ευρώπης.
Στήριξη στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Τέλος, σε ερώτηση για την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να άρει τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στις κυρώσεις κατά της Μόσχας.
Όπως ανέφερε, «πρέπει να ασκήσουμε οικονομική πίεση και να επιβάλουμε περισσότερο οικονομικό πόνο στη Ρωσία, ώστε να στείλουμε ένα πολύ σαφές μήνυμα, ότι όσο παρατείνουν αυτόν τον πόλεμο, θα υφίστανται πολύ συγκεκριμένες οικονομικές συνέπειες».