Η προετοιμασία της Περιφέρειας Αττικής για τη χειμερινή περίοδο 2026–2027 και η ενίσχυση της ετοιμότητας απέναντι σε πλημμυρικά φαινόμενα, χιονοπτώσεις και άλλες έκτακτες ανάγκες απασχόλησαν ευρεία συντονιστική σύσκεψη υπό τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελο Τουρνά. Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ βαθμού και των αρμόδιων φορέων του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
Βασικό αντικείμενο αποτέλεσαν οι προληπτικές παρεμβάσεις και οι επιχειρησιακές δυνατότητες των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων της χειμερινής περιόδου. Ο υπουργός προχώρησε, επίσης, σε πρώτη αποτίμηση της αντιπυρικής περιόδου 2026, επιδιώκοντας την αξιοποίηση των συμπερασμάτων για τον έγκαιρο σχεδιασμό του επόμενου έτους.
Ο κ. Τουρνάς έδωσε έμφαση στην πρόληψη του πλημμυρικού κινδύνου, υπογραμμίζοντας τη σημασία της προετοιμασίας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση έντονων καιρικών φαινομένων. Επισήμανε την αυξημένη τρωτότητα της Αττικής σε συγκεκριμένες περιοχές, γεγονός που απαιτεί συστηματική αξιολόγηση των λεκανών απορροής, ιστορικών δεδομένων πλημμυρών και των παρεμβάσεων που έχουν μεταβάλει τη φυσική ροή των υδάτων.
Τόνισε την ανάγκη εντοπισμού περιοχών υψηλού κινδύνου και άμεσης υλοποίησης παρεμβάσεων για τον περιορισμό των επιπτώσεων από έντονες βροχοπτώσεις. Η πρόληψη, όπως ανέφερε, είναι κρίσιμη, καθώς τα περιθώρια παρέμβασης κατά τη διάρκεια ακραίων φαινομένων είναι περιορισμένα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην επικαιροποίηση των επιχειρησιακών σχεδίων «ΔΑΡΔΑΝΟΣ ΙΙ» και «ΒΟΡΕΑΣ ΙΙ» για την αντιμετώπιση πλημμυρών και χιονοπτώσεων. Ζητήθηκε η επανεξέταση των διαδικασιών κινητοποίησης, η επικαιροποίηση στοιχείων επικοινωνίας και υπευθύνων, καθώς και η καταγραφή διαθέσιμων μέσων και μηχανημάτων έργου για την άμεση ενεργοποίηση του μηχανισμού σε έκτακτες ανάγκες.
Επιπλέον, δόθηκε έμφαση στην πλήρη αποτύπωση κρίσιμων υποδομών όπως νοσοκομεία και σχολεία, καθώς και στην επικαιροποίηση των στοιχείων για πολίτες ευάλωτων ομάδων που ενδέχεται να χρειαστούν άμεση βοήθεια. Τονίστηκε η ανάγκη επανεξέτασης των μητρώων εργοληπτών, η διασφάλιση διαθεσιμότητας μηχανημάτων έργου και η έγκαιρη εξασφάλιση αποθεμάτων άλατος για χιονοπτώσεις.
Σημαντική ήταν η ανακοίνωση για την ενίσχυση της Περιφέρειας Αττικής με 12 νέα μηχανήματα έργου μέσω του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», εντασσόμενη στον γενικότερο σχεδιασμό αναβάθμισης των δυνατοτήτων των Περιφερειών για την υποστήριξη προληπτικών εργασιών και την αποτελεσματικότερη διαχείριση φυσικών καταστροφών.
Επιπλέον, παρουσιάστηκε η ανάπτυξη σύγχρονου συστήματος μετεωρολογικής παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης. Έχουν ήδη εγκατασταθεί τέσσερα νέα μετεωρολογικά ραντάρ της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, με στόχο έως το τέλος του έτους να φτάσουν τα επτά, ενώ έχει υπογραφεί σύμβαση για τέσσερα ακόμη, ανεβάζοντας το σύνολο στα 11. Σε λειτουργία βρίσκονται πάνω από 30 σταθμοί ανίχνευσης κεραυνικής δραστηριότητας και προχωρά η ολοκλήρωση του δικτύου των 110 μετεωρολογικών σταθμών.
Οι νέες υποδομές θα ενισχύσουν την βραχυπρόθεσμη πρόγνωση (nowcasting), την ενημέρωση των πολιτών και την κινητοποίηση επιχειρησιακών δυνάμεων, βελτιώνοντας τις δυνατότητες του ΕΣΚΕΔΙΚ και των αρμόδιων υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας.
Ο κ. Τουρνάς δήλωσε: «Συγκεντρωθήκαμε σήμερα εδώ όλοι οι φορείς της Πολιτικής Προστασίας για να κάνουμε μια πρώτη αποτίμηση της αντιπυρικής περιόδου που μόλις ολοκληρώθηκε, να δούμε τα πρώτα βασικά συμπεράσματα και να δρομολογήσουμε ενέργειες που απαιτούν χρόνο μέχρι την επόμενη αντιπυρική περίοδο». Τόνισε ότι η προετοιμασία της αντιπυρικής περιόδου ξεκινά αμέσως μετά τη λήξη της προηγούμενης.
Κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, εκδηλώθηκαν 4.816 πυρκαγιές, μειωμένες κατά 24,5% σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας. Οι συνολικές καμένες εκτάσεις περιορίστηκαν σε 344.000 στρέμματα (μείωση 33%), ενώ οι καμένες δασικές εκτάσεις ανήλθαν σε 35.500 στρέμματα, παρουσιάζοντας μείωση 69%.
Η μείωση αυτή αποδίδεται στις δράσεις πρόληψης και περιορισμού της καύσιμης ύλης, την υλοποίηση προγραμμάτων AntiNero, τις παρεμβάσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την αυξημένη συμμετοχή των πολιτών. Για την υποστήριξη των προληπτικών δράσεων των Δήμων διατέθηκαν φέτος 50 εκατ. ευρώ, ενώ καταγράφηκαν περισσότερες από 770.000 δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων και περίπου 15.000 καταγγελίες.
Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι ελεγκτικές και ανακριτικές δυνατότητες του Πυροσβεστικού Σώματος με τη δημιουργία 37 Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΑΚΑΕΕ). Κατά την αντιπυρική περίοδο πραγματοποιήθηκαν 402 συλλήψεις, επιβλήθηκαν πάνω από 1.000 διοικητικά πρόστιμα και καταγράφηκαν 17 προφυλακίσεις.
Ο περιορισμός των ενάρξεων πυρκαγιών αποτελεί βασική προτεραιότητα, καθώς επιτρέπει καλύτερη αξιοποίηση των δυνάμεων και ταχύτερη επέμβαση. Κατά τη φετινή περίοδο, καταγράφηκαν πάνω από 40 ημέρες με δείκτη κινδύνου πυρκαγιάς 4 και έξι ημέρες με δείκτη κινδύνου 5, ενώ οι άνεμοι σε ορισμένες περιοχές έφτασαν τα 140 χιλιόμετρα την ώρα.
Τα δύο τρίτα των συνολικών καμένων εκτάσεων της χρονιάς καταγράφηκαν μέσα σε ένα τετραήμερο, εξαιτίας τεσσάρων μεγάλων πυρκαγιών. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις φωτιές της Βοιωτίας και της Αττικής, με τη μεγαλύτερη να ξεκινά από τον Άγιο Βασίλειο και να επεκτείνεται προς το Πόρτο Γερμενό, καταστρέφοντας περίπου 123.000 στρέμματα.
Οι δυσμενείς ανεμολογικές συνθήκες περιόρισαν την επιχειρησιακή αξιοποίηση των εναέριων μέσων, καθώς παρά τις 51 εντολές απογείωσης, οι ισχυροί άνεμοι δεν επέτρεψαν ρίψεις νερού. Ο υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη προσαρμογής του σχεδιασμού σε συνθήκες χωρίς αεροπορική υποστήριξη, δίνοντας έμφαση στην προετοιμασία και ενίσχυση των επίγειων δυνάμεων.
Έμφαση δόθηκε στη συνέχιση των προγραμμάτων AntiNero, την επέκταση καθαρισμών σε περιαστικές περιοχές και τη συντήρηση δασικών δρόμων. Η συμβολή των μηχανημάτων έργου της Περιφέρειας, των Δήμων και της Διοίκησης Κατασκευών και Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών του ΓΕΕΘΑ ήταν καθοριστική στην περιοχή της Λούμπας για τον περιορισμό της εξάπλωσης της πυρκαγιάς προς το Αλεποχώρι.
Προτεραιότητα αποτελεί η επανεξέταση του δικτύου υδροληψιών των εναέριων μέσων, η δημιουργία νέων σημείων ανεφοδιασμού και η εγκατάσταση δεξαμενών για μείωση των χρόνων μετακίνησης και αύξηση της συχνότητας ρίψεων νερού.
Η προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο του 2027 πρέπει να ξεκινήσει άμεσα, με έγκαιρο προγραμματισμό έργων και παρεμβάσεων, ενίσχυση της συνεργασίας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και αξιοποίηση των φετινών συμπερασμάτων. Η συνολική αποτίμηση της περιόδου θα πραγματοποιηθεί από την αρμόδια Επιτροπή και θα παρουσιαστεί στη Βουλή των Ελλήνων τον Ιανουάριο.
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε στη συνεχιζόμενη ενίσχυση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας με προσωπικό και σύγχρονα μέσα, σημειώνοντας την προσθήκη 150 πυροσβεστών και την παραλαβή περίπου 750 νέων οχημάτων το 2026. Για το 2027 προβλέπεται η παραλαβή 220 επιπλέον υδροφόρων πυροσβεστικών οχημάτων.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ» βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης, ενώ συνεχίζεται ο σχεδιασμός του «ΑΙΓΙΣ ΙΙ» για περαιτέρω αναβάθμιση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων και ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος στάθηκε στη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, δίνοντας έμφαση στην επικαιροποίηση των σχεδίων δράσης και πρόληψης για την καλύτερη προετοιμασία του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
Ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Νίκος Παπαευσταθίου επισήμανε τη σημασία της πρόληψης και της ενημέρωσης, αλλά και της αξιοποίησης του 112 για την έγκαιρη ειδοποίηση των πολιτών, ειδικά των ευάλωτων ομάδων. Τόνισε τη σημασία της πρόληψης, ώστε οι καταστροφές να προλαμβάνονται πριν εκδηλωθούν.
Ο γενικός γραμματέας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών Πέτρος Καμπούρης ανέφερε ότι τα καταστροφικά συμβάντα αυξάνονται, με τα πλημμυρικά φαινόμενα να παρουσιάζουν ιδιαίτερη άνοδο. Επισήμανε πως οι μεγαλύτερες καταστροφές στα κτίρια προκαλούνται από δασικές πυρκαγιές, καθώς πάνω από το 65% των κτιρίων που ελέγχθηκαν την τελευταία τριετία ήταν κίτρινα ή κόκκινα μετά από πυρκαγιά.
Τόνισε τη σημασία αξιοποίησης της εμπειρίας στην καθημερινή λειτουργία και της ενσωμάτωσής της στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, με στόχο την ταχύτερη και ακριβέστερη στήριξη των πληγέντων.
Ο αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας, επισήμανε ότι για την προετοιμασία της χειμερινής περιόδου λαμβάνονται υπόψη οι οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, τα σχέδια «ΔΑΡΔΑΝΟΣ ΙΙ» και «ΒΟΡΕΑΣ», καθώς και οι εισηγήσεις της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου και ειδικών της ΕΜΥ. Η Αττική καλύπτεται από πυκνό δίκτυο επιχειρησιακών μονάδων, συμπεριλαμβανομένων ειδικών μονάδων όπως η 1η ΕΜΑΚ και η ΕΜΟΔΕ, με προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος, ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Νίκος Παπαευσταθίου, ο Γενικός Γραμματέας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών Πέτρος Καμπούρης, ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας Αττικής Πολυχρόνης Μπαϊρακτάρης, ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας, καθώς και εκπρόσωποι των αρμόδιων φορέων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και επιχειρησιακών υπηρεσιών.