Η διαφορά μεταξύ πρόσβασης και ουσιαστικής υιοθέτησης της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) αποτελεί σήμερα το κύριο εμπόδιο για τη δημιουργία επιχειρηματικής αξίας. Παρότι το 60% των εργαζομένων έχει πλέον πρόσβαση σε εγκεκριμένα εργαλεία AI — αύξηση 50% μέσα σε μόλις έναν χρόνο — η πραγματική πρόκληση δεν είναι η χρήση της, αλλά η ενσωμάτωσή της με τρόπο που να λειτουργεί συστηματικά και σε ευρεία κλίμακα.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης του Deloitte AI Institute με τίτλο «The State of AI in the Enterprise» για το 2026. Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν περισσότερα από 3.000 ανώτερα στελέχη που εμπλέκονται άμεσα στις πρωτοβουλίες AI των εταιρειών τους, καταδεικνύει την απόσταση ανάμεσα στη στρατηγική αυτοπεποίθηση και την επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι το μετασχηματιστικό αποτύπωμα της ΤΝ είναι υπαρκτό, ωστόσο η αξιοποίησή του απαιτεί περισσότερα από τεχνολογικές επενδύσεις. Οι οργανισμοί πρέπει να αντιμετωπίζουν την ΤΝ ως θεμέλιο του επιχειρησιακού τους μοντέλου. Οι πιο επιτυχημένες εταιρείες δεν είναι εκείνες με τα περισσότερα έργα ή τους μεγαλύτερους προϋπολογισμούς, αλλά όσες ενσωματώνουν την ΤΝ στον πυρήνα της λειτουργίας και της ανάπτυξής τους.
Η αγορά διαμορφώνει πλέον σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στις εταιρείες που βλέπουν την ΤΝ ως στρατηγικό μοχλό και σε εκείνες που τη θεωρούν απλώς εργαλείο μείωσης κόστους. Οι πρωτοπόροι οργανισμοί επενδύουν ουσιαστικά στην αξιοποίηση της ΤΝ για να αναδιαμορφώσουν τις λειτουργίες τους και να δημιουργήσουν νέες πηγές εσόδων.
Μόνο το 34% των επιχειρήσεων προχωρά σε βαθύ μετασχηματισμό, δημιουργώντας νέα προϊόντα και επανασχεδιάζοντας θεμελιωδώς τα επιχειρηματικά τους μοντέλα. Αυτές οι εταιρείες επικεντρώνονται στην ενεργοποίηση και όχι απλώς στην πρόσβαση, επιδιώκοντας στρατηγική ανανέωση αντί για απλή βελτίωση της αποτελεσματικότητας.
Από τον πειραματισμό στην παραγωγή
Οι οργανισμοί που δοκιμάζουν λύσεις ΤΝ συχνά καταγράφουν θετικά αποτελέσματα σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα. Ωστόσο, η μετάβαση σε παραγωγική λειτουργία φέρνει στην επιφάνεια προκλήσεις που αφορούν υποδομές, διασύνδεση συστημάτων, ασφάλεια και συμμόρφωση. Η παραγωγή απαιτεί συντονισμό και αυξημένους πόρους.
Μόνο το 25% των εταιρειών έχει μεταφέρει το 40% ή περισσότερο των πειραμάτων ΤΝ σε παραγωγή, αν και το 54% εκτιμά ότι θα φτάσει σε αυτό το επίπεδο μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Οι επιτυχημένες εταιρείες σχεδιάζουν από νωρίς την ανάπτυξη σε παραγωγή, ενσωματώνοντας ζητήματα διασύνδεσης, δεδομένων και αξιοπιστίας ήδη στη φάση του πιλοτικού έργου.
Στρατηγική ετοιμότητα και υποδομές στην εποχή της Generative AI
Το 42% των εταιρειών θεωρεί ότι είναι στρατηγικά έτοιμο για ΤΝ, αλλά τα ποσοστά μειώνονται όταν πρόκειται για τεχνικές υποδομές (43%), διαχείριση δεδομένων (40%) και ανθρώπινο δυναμικό (20%). Η εμφάνιση της Generative AI άλλαξε ριζικά τα δεδομένα, καθώς πλέον το 80-90% των νέων περιπτώσεων χρήσης αφορά αυτή την τεχνολογία, που απαιτεί διαφορετικές υποδομές και δεξιότητες.
Οι παλαιές αρχιτεκτονικές δεδομένων δεν επαρκούν για την ΤΝ σε πραγματικό χρόνο. Οι οργανισμοί που στοχεύουν στη μεγιστοποίηση της αξίας πρέπει να εκσυγχρονίσουν τις βάσεις τους και να υιοθετήσουν σύγχρονες cloud πλατφόρμες με modular σχεδιασμό, που ενισχύουν τον πειραματισμό και την κλιμάκωση.
Agentic και Physical AI: το νέο πεδίο δράσης
Το Agentic AI, δηλαδή η ΤΝ που σχεδιάζει και ενεργεί αυτόνομα, παρουσιάζει ισχυρή δυναμική, με το 74% των εταιρειών να σχεδιάζει την ανάπτυξή του εντός διετίας. Ωστόσο, μόλις το 21% διαθέτει ώριμο μοντέλο διακυβέρνησης για αυτόνομους πράκτορες. Η διακυβέρνηση αυτών των συστημάτων απαιτεί σαφή όρια αυτονομίας και μηχανισμούς παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, το Physical AI —ρομπότ, αυτόνομες συσκευές και συνεργατικά ρομπότ— εντάσσεται ραγδαία στις επιχειρησιακές λειτουργίες. Στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, το 71% των εταιρειών αναφέρει χρήση, έναντι 56% στην Αμερική και στην Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική. Παγκοσμίως, το 58% των επιχειρήσεων αξιοποιεί τέτοιες τεχνολογίες, με την υιοθέτηση να αναμένεται να αγγίξει το 80% μέσα στην επόμενη διετία.
Οι πιο δημοφιλείς εφαρμογές αφορούν το intelligent security (21%), τα collaborative robots (20%) και τα digital twins (19%).
Sovereign AI: η νέα στρατηγική επιταγή
Η επιχειρηματική ανθεκτικότητα ενισχύεται μέσω του Sovereign AI, δηλαδή της ΤΝ με πλήρη έλεγχο δεδομένων και υποδομών. Το 77% των επιχειρήσεων αξιολογεί στρατηγικά τη χώρα προέλευσης των προμηθευτών, ενώ σχεδόν τρεις στις πέντε επιλέγουν τοπικούς παρόχους για τις AI υποδομές τους. Η τάση αυτή καθιστά το Sovereign AI βασικό παράγοντα ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.
Όπως επισημαίνει ο Νίκος Χριστοδούλου, Partner, Technology and Transformation Leader, Deloitte Ελλάδος: «Τα ευρήματα δείχνουν ότι η μετάβαση από τον πειραματισμό στην παραγωγική αξιοποίηση συνιστά πρωτίστως ζήτημα οργανωσιακής ωριμότητας. Η generative AI επιταχύνει τον ρυθμό και διευρύνει το φάσμα των εφαρμογών, ωστόσο, χωρίς συνεκτική ευθυγράμμιση υποδομών, δεδομένων και μηχανισμών διακυβέρνησης, η κλιμάκωση παραμένει αποσπασματική και η δημιουργία αξίας περιορισμένη».
Η Κατερίνα Γλαβά, Partner, Engineering, AI & Data Leader, Deloitte Ελλάδος, τονίζει: «Η αξία του ΑΙ δεν περιορίζεται στην αύξηση της παραγωγικότητας. Οι οργανισμοί που ξεχωρίζουν είναι εκείνοι που το χρησιμοποιούν για να επανασχεδιάσουν κρίσιμες διαδικασίες, να αξιοποιήσουν δεδομένα με πιο έξυπνο τρόπο και να δημιουργήσουν νέα επιχειρησιακά μοντέλα. Η μετάβαση αυτή απαιτεί ένα στιβαρό πλαίσιο ελέγχου και διακυβέρνησης, τεχνολογική ωριμότητα και επένδυση στις δεξιότητες και την κουλτούρα του ανθρώπινου δυναμικού».