Στον χώρο της τεχνολογίας χρησιμοποιούμε συχνά τον όρο ''technical debt''. Περιγράφει τον παλιό κώδικα, τις βιαστικές λύσεις, τα συστήματα που χτίστηκαν πριν από χρόνια και πλέον δυσκολεύουν κάθε νέα αλλαγή. Οι περισσότερες επιχειρήσεις γνωρίζουν ότι το έχουν. Πολλές επενδύουν σημαντικά ποσά για να το μειώσουν.
Νέα ERP, νέα CRM, migration στο cloud, αντικατάσταση legacy εφαρμογών, αυτοματισμοί, τεχνητή νοημοσύνη. Όλα αυτά είναι σημαντικά. Πιστεύω όμως ότι υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο χρέος, το οποίο σχεδόν ποτέ δεν εμφανίζεται στους ισολογισμούς. Το ονομάζω management debt. Είναι οι παλιές νοοτροπίες που επιβιώνουν μέσα σε σύγχρονες εταιρείες.
Έχω δει οργανισμούς να επενδύουν εκατομμύρια ευρώ σε ψηφιακό μετασχηματισμό και να συνεχίζουν να παίρνουν αποφάσεις με τον ίδιο τρόπο που έπαιρναν πριν από είκοσι χρόνια. Το λογισμικό αλλάζει. Οι άνθρωποι όχι. Και τελικά αυτό γίνεται το μεγαλύτερο εμπόδιο. Η τεχνολογία εξελίσσεται με ταχύτητα που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούσαμε αδιανόητη. Η τεχνητή νοημοσύνη γράφει κώδικα.
Το cloud επιτρέπει σε μια μικρή ομάδα να διαχειρίζεται υποδομές που παλαιότερα απαιτούσαν ολόκληρα τμήματα. Οι αυτοματισμοί εκτελούν διαδικασίες που χρειάζονταν ώρες ανθρώπινης εργασίας. Κι όμως, σε πολλές επιχειρήσεις, μια απλή απόφαση εξακολουθεί να χρειάζεται πέντε εγκρίσεις. Ένα έργο καθυστερεί επειδή «λείπει ο διευθυντής». Μια πρόταση μένει για εβδομάδες σε κάποιο inbox. Ένα meeting γίνεται για να αποφασιστεί πότε θα γίνει το επόμενο meeting.
Καμία τεχνολογία δεν μπορεί να λύσει αυτά τα προβλήματα. Γιατί δεν είναι τεχνολογικά. Είναι διοικητικά. Συχνά πιστεύουμε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός σημαίνει αγορά νέων εργαλείων. Στην πραγματικότητα σημαίνει αλλαγή τρόπου σκέψης. Αν μια επιχείρηση μεταφέρει μια κακή διαδικασία από το χαρτί σε μια εφαρμογή, δεν έγινε πιο σύγχρονη. Απλώς ψηφιοποίησε την αναποτελεσματικότητα. Το ίδιο ισχύει και για την τεχνητή νοημοσύνη.
Το AI μπορεί να επιταχύνει μια διαδικασία. Δεν μπορεί όμως να αποφασίσει ποια διαδικασία αξίζει να υπάρχει. Έχω δει εταιρείες να συζητούν πώς θα χρησιμοποιήσουν AI για να γράφουν πιο γρήγορα αναφορές που κανείς δεν διαβάζει. Δεν λύνουν πρόβλημα. Επιταχύνουν κάτι που ίσως δεν έπρεπε να γίνεται εξαρχής. Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο λάθος που βλέπουμε σήμερα.
Προσπαθούμε να κάνουμε γρηγορότερα ό,τι ήδη κάνουμε, αντί να αναρωτηθούμε αν πρέπει να συνεχίσουμε να το κάνουμε. Οι επιχειρήσεις που θα ξεχωρίσουν τα επόμενα χρόνια δεν θα είναι απαραίτητα αυτές με το μεγαλύτερο budget για τεχνολογία. Θα είναι εκείνες που θα έχουν το θάρρος να αμφισβητήσουν τις ίδιες τους τις συνήθειες. Να καταργήσουν διαδικασίες.
Να μειώσουν εγκρίσεις. Να δώσουν περισσότερη αυτονομία στις ομάδες τους. Να αποδεχθούν ότι η εμπιστοσύνη συχνά παράγει καλύτερα αποτελέσματα από τον συνεχή έλεγχο. Το management debt δεν δημιουργείται μέσα σε μία ημέρα. Συσσωρεύεται αργά. Κάθε φορά που προσθέτουμε μία ακόμη υπογραφή. Κάθε φορά που δημιουργούμε μία νέα επιτροπή. Κάθε φορά που φοβόμαστε να πάρουμε μια απόφαση χωρίς να την εγκρίνουν τρεις ακόμη άνθρωποι.
Στην αρχή φαίνεται λογικό. Μετά γίνεται συνήθεια. Και στο τέλος μετατρέπεται σε κουλτούρα. Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτό το χρέος δεν φαίνεται πουθενά. Δεν υπάρχει σε κάποια αναφορά. Δεν εμφανίζεται σε dashboards. Δεν το υπολογίζει κανένα ERP. Το αντιλαμβάνεσαι μόνο όταν βλέπεις μια μικρότερη εταιρεία να κινείται πέντε φορές πιο γρήγορα από έναν οργανισμό με δεκαπλάσιους πόρους.Όχι επειδή έχει καλύτερους ανθρώπους.
Αλλά επειδή έχει λιγότερα εμπόδια. Συχνά λέμε ότι οι startups καινοτομούν επειδή είναι μικρές. Δεν είμαι βέβαιος ότι αυτός είναι ο λόγος. Καινοτομούν επειδή δεν έχουν προλάβει να αποκτήσουν τις διαδικασίες που αργότερα τις επιβραδύνουν. Όσο μεγαλώνει ένας οργανισμός, είναι φυσιολογικό να χρειάζονται κανόνες. Το δύσκολο είναι να ξέρει ποιοι κανόνες εξακολουθούν να έχουν λόγο ύπαρξης.
Κάθε διαδικασία πρέπει να μπορεί να απαντήσει σε μια απλή ερώτηση: Αν τη σχεδιάζαμε σήμερα από την αρχή, θα την κάναμε με τον ίδιο τρόπο; Αν η απάντηση είναι όχι, τότε ίσως δεν χρειαζόμαστε νέο λογισμικό. Χρειαζόμαστε νέο τρόπο σκέψης. Η τεχνολογία δεν είναι αυτό που κρατά πίσω τις περισσότερες επιχειρήσεις. Η τεχνολογία υπάρχει.
Τα εργαλεία υπάρχουν. Οι άνθρωποι υπάρχουν. Αυτό που συχνά λείπει είναι η διάθεση να εγκαταλείψουμε συνήθειες που κάποτε λειτούργησαν, αλλά σήμερα απλώς επιβραδύνουν την εξέλιξη. Και ίσως αυτό να είναι το πραγματικό τεχνολογικό χρέος της εποχής μας. Όχι ο παλιός κώδικας. Αλλά οι παλιές νοοτροπίες που εξακολουθούν να γράφουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι σύγχρονες επιχειρήσεις.
*Ο κ. Γιώργος Λουτριανάκης είναι CEO, PlusHorizon.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
