Χιλιάδες Ιάπωνες συγκεντρώθηκαν σήμερα στο αμφιλεγόμενο μνημείο Γιασουκούνι στο Τόκιο, με αφορμή τη συμπλήρωση 80 ετών από την παράδοση της χώρας στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Παράλληλα, λίγα μόλις μέτρα από το σημείο, ο αυτοκράτορας Ναρουχίτο, σε ειδική τελετή, εξέφρασε τη «βαθιά του λύπη» για τις σκοτεινές σελίδες της ιστορίας της Ιαπωνίας.
Το Γιασουκούνι αποτελεί σιντοϊστικό ιερό στο κέντρο της ιαπωνικής πρωτεύουσας, αφιερωμένο στη μνήμη 2,5 εκατομμυρίων πεσόντων της χώρας από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που καταδικάστηκαν ως εγκληματίες πολέμου.
Η παρουσία ιαπώνων αξιωματούχων στο μνημείο συχνά εγείρει κύματα αντιδράσεων, ιδιαίτερα από την Κίνα και τη Νότια Κορέα, χώρες που υπέφεραν από τις πολεμικές ενέργειες της Ιαπωνίας και διατηρούν ακόμη ιστορικές ευαισθησίες απέναντι στο παρελθόν.
Η τελευταία επίσκεψη Ιάπωνα ηγέτη στον ιερό αυτό χώρο έγινε το 2013 από τον τότε πρωθυπουργό Σίνζο Άμπε. Η κίνηση είχε προκαλέσει διπλωματικές αναταράξεις, καθώς το μνημείο τιμά και όσους φέρουν τη βαριά σκιά της καταδίκης για εγκλήματα κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Σημαντικές τοποθετήσεις και διπλωματικές αντιδράσεις
Το 2024, την επίσημη εκπροσώπηση της κυβέρνησης ανέλαβε ο Σιντζίρο Κοϊζούμι, υπουργός Γεωργίας και πιθανός μελλοντικός πρωθυπουργός, ο οποίος βρέθηκε στο Γιασουκούνι για πρώτη φορά ως μέλος κυβερνητικού σχήματος, τηρώντας την παράδοση της 15ης Αυγούστου.
Στην επίσημη ομιλία του, ο αυτοκράτορας τόνισε: «Σκέφτομαι βαθύτατα όλες τις ζωές που χάθηκαν στον πόλεμο και τις οικογένειές τους που πενθούν». Παράλληλα, ζήτησε να μην επαναληφθούν ποτέ οι καταστροφές του πολέμου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης της ειρήνης και της ιστορικής μνήμης.
Ο πρωθυπουργός υποσχέθηκε ότι η χώρα θα συνεχίσει να διαφυλάσσει τις επώδυνες αναμνήσεις του πολέμου και να τις μεταδίδει στις επόμενες γενιές, εργαζόμενη αδιάκοπα για τη διαρκή ειρήνη.
Η αυτοκρατορική οικογένεια, με τον Ναρουχίτο, τη Μασάκο και τη πριγκίπισσα Άικο, πρόκειται να βρεθεί τον Σεπτέμβριο στο Ναγκασάκι, τιμώντας τα θύματα της ατομικής βόμβας του 1945 και συναντώντας επιζώντες της τραγωδίας.
Από την πλευρά της Κίνας, ο υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι επεσήμανε πως «μόνο με την ειλικρινή αντιμετώπιση της ιστορίας μπορεί μια χώρα να κερδίσει τον σεβασμό και να οικοδομήσει ένα καλύτερο μέλλον, αποφεύγοντας τα ίδια λάθη». Η κινεζική πρεσβεία στην Ιαπωνία κατέκρινε τις επισκέψεις, κάνοντας λόγο για «λανθασμένη προσέγγιση της ιστορικής ευθύνης» από την ιαπωνική κυβέρνηση.
Η Νότια Κορέα, με τη σειρά της, εξέφρασε «βαθιά απογοήτευση και λύπη» για τις επισκέψεις ιαπώνων αξιωματούχων στο Γιασουκούνι. Το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας ζήτησε οικοδόμηση σχέσεων βασισμένων στη μετάνοια της Ιαπωνίας για τα σφάλματα του παρελθόντος.
Σε αναζήτηση ιστορικής συμφιλίωσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επικείμενη επίσκεψη του Προέδρου της Νότιας Κορέας, Λι Τζάε Μιουνγκ, στην Ιαπωνία στις 23-24 Αυγούστου, όπου προγραμματίζεται συνάντηση με τον Ιάπωνα πρωθυπουργό Σιγκέρου Ισίμπα. Η συνάντηση αυτή αναμένεται να αποτελέσει σταθμό για τον διάλογο και τη βελτίωση των διμερών σχέσεων υπό το βάρος της ιστορικής μνήμης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
