Τα υψηλά επίπεδα οικονομικών ανισοτήτων καθιστούν τον πλανήτη πιο ευάλωτο σε πανδημίες, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που απειλεί τη δημόσια υγεία και τις οικονομίες, σύμφωνα με έκθεση που παρουσιάστηκε από τον ΟΗΕ.
Η έκθεση, η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό του Κοινού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για τον HIV και το AIDS (UNAIDS), αποτελεί αποτέλεσμα διετούς έρευνας του Παγκόσμιου Συμβουλίου για τις Ανισότητες, το AIDS και τις Πανδημίες. Στην ομάδα συμμετείχαν διακεκριμένοι ειδικοί, όπως ο νομπελίστας οικονομίας Τζόζεφ Στίγκλιτς, η πρώην πρώτη κυρία της Ναμίμπιας Μόνικα Γκέινγκος και ο επιδημιολόγος Μάικλ Μάρμοτ.
Σύμφωνα με την περίληψη της έκθεσης, «τα υψηλά επίπεδα ανισοτήτων, στο εσωτερικό χωρών και ανάμεσά τους, κάνουν τον κόσμο πιο ευάλωτο σε πανδημίες, κάνουν τις πανδημίες αυτές πιο καταστροφικές για την οικονομία και πιο φονικές, και τις κάνουν να διαρκούν περισσότερο».
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι πανδημίες εντείνουν περαιτέρω τις ανισότητες, δημιουργώντας μια αυτοτροφοδοτούμενη κυκλική σχέση. Το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε στις κρίσεις δημόσιας υγείας όπως η COVID-19, το AIDS, ο Έμπολα και η mpox. Υπογραμμίζεται ότι η αδυναμία αντιμετώπισης των βασικών ανισοτήτων μετά την COVID-19 άφησε τον κόσμο ευάλωτο και απροετοίμαστο για μελλοντικές πανδημίες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην πανδημία του νέου κορονοϊού, η οποία οδήγησε 165 εκατομμύρια ανθρώπους στη φτώχεια, ενώ οι πλουσιότεροι του κόσμου αύξησαν τα πλούτη τους κατά περισσότερο από ένα τέταρτο.
Οι ανισότητες χαρακτηρίζονται ως «πολιτική επιλογή, και επικίνδυνη επιλογή, που απειλεί την υγεία όλων μας», σύμφωνα με τη Μόνικα Γκέινγκος, σε σχετική ανακοίνωση που συνοδεύει την έκθεση.
Οι συντάκτες της έκθεσης καλούν τους παγκόσμιους ηγέτες να ενισχύσουν την προετοιμασία για πανδημίες, επενδύοντας σε μηχανισμούς κοινωνικής προστασίας και αντιμετωπίζοντας τις ανισότητες σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδίως μέσω αναδιάρθρωσης χρεών των αναπτυσσόμενων χωρών.
Όπως επισημαίνει ο Τζόζεφ Στίγκλιτς, «οι πανδημίες δεν είναι μόνο υγειονομικές κρίσεις· είναι οικονομικές κρίσεις που μπορούν να χειροτερέψουν τις ανισότητες αν οι ηγέτες κάνουν λαθεμένες πολιτικές επιλογές».
Ο νομπελίστας οικονομολόγος προσθέτει ότι όταν τα μέτρα σταθεροποίησης των οικονομιών χρηματοδοτούνται με υψηλά επιτόκια και λιτότητα, περιορίζονται οι πόροι για υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία, καθιστώντας τις κοινωνίες πιο ευάλωτες σε μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις.
Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για δίκαιη πρόσβαση σε θεραπείες και τεχνολογίες υγείας, προτείνοντας την άμεση παραίτηση από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περίπτωση πανδημίας.
Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς αναμένεται να παρουσιάσει σύντομα νέα έκθεση για τις ανισότητες και τη φτώχεια, με αποδέκτες τους ηγέτες της G20, στη σύνοδο που θα πραγματοποιηθεί στο Γιοχάνεσμπουργκ στα τέλη του μήνα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
