Η Βουλγαρία προχώρησε στην υιοθέτηση του ευρώ, αποτελώντας το 21ο μέλος της ζώνης του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος, σχεδόν είκοσι χρόνια μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μεσάνυχτα Πέμπτης, η βαλκανική χώρα εγκατέλειψε το εθνικό της νόμισμα, το λέβ, που χρησιμοποιούσε από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η μετάβαση αυτή στοχεύει στην ενίσχυση των οικονομικών δεσμών με τα υπόλοιπα κράτη της ευρωζώνης, αν και έχει προκαλέσει ανησυχίες για πιθανή αύξηση τιμών σε ένα ήδη εύθραυστο πολιτικό περιβάλλον.
Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στην κεντρική πλατεία της Σόφιας, αψηφώντας το ψύχος, για να παρακολουθήσουν τη συναυλία της παραμονής της Πρωτοχρονιάς που διοργάνωσε ο δήμος. Ένα ρολόι αντίστροφης μέτρησης στην πρόσοψη της Εθνικής Τράπεζας της Βουλγαρίας μετρούσε τα λεπτά μέχρι την αλλαγή του χρόνου, ενώ μεσάνυχτα προβλήθηκαν τα νέα βουλγαρικά κέρματα ευρώ πάνω στο κτίριο.
Σε τηλεοπτικό διάγγελμα, ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ χαρακτήρισε την υιοθέτηση του ευρώ ως το τελευταίο στάδιο της ενσωμάτωσης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, εξέφρασε τη λύπη του για την απουσία δημοψηφίσματος, επισημαίνοντας το βαθύ χάσμα μεταξύ πολιτικής τάξης και κοινωνίας, όπως φάνηκε και από τις μαζικές διαδηλώσεις.
Οι διαδηλώσεις, με αιχμή τη διαφθορά, οδήγησαν στην ανατροπή της συντηρητικής κυβέρνησης συνασπισμού τον Δεκέμβριο, η οποία παρέμεινε στην εξουσία λιγότερο από έναν χρόνο. Αυτό οδηγεί τη χώρα σε νέες βουλευτικές εκλογές, τις όγδοες μέσα σε πέντε χρόνια.
Οικονομικές ανησυχίες και προοπτικές
Η ισοτιμία ευρώ – λέβ παραμένει σταθερή στο 1 προς 1,9558 από το 2006. Ωστόσο, αρκετοί Βούλγαροι εκφράζουν ανησυχία για ενδεχόμενη άνοδο του πληθωρισμού, καθώς οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν κατά 5% τον Νοέμβριο σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία.
Αξιωματούχοι της χώρας προσπαθούν να καθησυχάσουν τους πολίτες, τονίζοντας ότι η ένταξη στην ευρωζώνη θα ενισχύσει την οικονομία της Βουλγαρίας και θα μειώσει την εξάρτηση από τη ρωσική επιρροή.
Ο επικεφαλής της Εθνικής Τράπεζας της Βουλγαρίας, Ντίμιταρ Ράντεφ, σημείωσε πως το ευρώ δεν αποτελεί απλώς οικονομική απόφαση, αλλά σύμβολο ένταξης σε έναν χώρο κοινών κανόνων, εμπιστοσύνης και ευθύνης.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι το ευρώ θα αποφέρει συγκεκριμένα οφέλη στους Βούλγαρους πολίτες και τις επιχειρήσεις, διευκολύνοντας το εμπόριο, τα ταξίδια και ενισχύοντας τη διαφάνεια της αγοράς.
Προκλήσεις της μετάβασης
Στις τελευταίες ώρες πριν από τη νομισματική αλλαγή, αρκετοί πολίτες ανέφεραν δυσκολίες στην εύρεση ευρώ. Οι τράπεζες συνέστησαν τη χρήση μετρητών λόγω πιθανών προβλημάτων σε συναλλαγές με κάρτα και αναλήψεις από ΑΤΜ.
Οι πληρωμές σε λέβα θα συνεχίσουν να γίνονται δεκτές καθ' όλη τη διάρκεια του Ιανουαρίου, δημιουργώντας προκλήσεις για τους εμπόρους, καθώς θα πρέπει να δίνουν ρέστα σε ευρώ.
Η Κροατία ήταν η τελευταία χώρα που εντάχθηκε στην ευρωζώνη τον Ιανουάριο του 2023, ενώ το ευρώ υιοθετήθηκε αρχικά από δώδεκα χώρες της ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2002. Πλέον, περισσότεροι από 357 εκατομμύρια Ευρωπαίοι χρησιμοποιούν το ευρώ, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.