Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε την Πέμπτη με αφορμή τις πρόσφατες πανεθνικές διαδηλώσεις στο Ιράν, μετά από αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών και στο πλαίσιο της συζήτησης για τη «κατάσταση στη Μέση Ανατολή». Στη συνεδρίαση συμμετείχαν η Βοηθός Γενική Γραμματέας Μάρθα Πόμπι και δύο εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, ενώ το Ιράν έλαβε μέρος βάσει του Κανόνα 37.
Η κ. Πόμπι υπογράμμισε ότι οι διαδηλώσεις στο Ιράν, που διαρκούν σχεδόν τρεις εβδομάδες, έχουν εξελιχθεί σε εκτεταμένη αναταραχή με σημαντικές ανθρώπινες απώλειες. Αναφέρθηκε σε δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων για εκατοντάδες ή και χιλιάδες νεκρούς το διάστημα 8-10 Ιανουαρίου, διευκρινίζοντας ότι ο ΟΗΕ δεν μπορεί να επαληθεύσει τα στοιχεία. Παράλληλα, μετέφερε τη θέση της ιρανικής κυβέρνησης, που αποδίδει τη βία σε «οργανωμένους τρομοκράτες» και «ταραχοποιούς».
Εκ μέρους του Γενικού Γραμματέα, εξέφρασε βαθιά ανησυχία για την υπερβολική χρήση βίας και υπογράμμισε την ανάγκη για αποτροπή περαιτέρω απωλειών. Έκανε έκκληση για αποκατάσταση της πρόσβασης στην πληροφόρηση και αναφέρθηκε σε μαζικές συλλήψεις, με εκτιμήσεις άνω των 18.000 κρατουμένων, ζητώντας ανθρώπινη μεταχείριση, πρόσβαση των οικογενειών και άμεση παύση εκτελέσεων που σχετίζονται με τις διαδηλώσεις. Τόνισε ότι όλοι οι θάνατοι πρέπει να διερευνηθούν άμεσα, ανεξάρτητα και διαφανώς.
Επισήμανε τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης λόγω δηλώσεων περί ενδεχόμενων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, σημειώνοντας πως η διπλωματία και ο διάλογος αποτελούν τη μόνη βιώσιμη λύση. Υπογράμμισε τη σημασία των αρχών του Χάρτη του ΟΗΕ για ειρηνική επίλυση διαφορών και απαγόρευση χρήσης βίας.
Ο Ιρανοαμερικανός δημοσιογράφος και ακτιβιστής Άχμαντ Μπατέμπι περιέγραψε τη δική του εμπειρία σύλληψης και βασανισμού λόγω συμμετοχής σε διαδήλωση, τονίζοντας ότι «είναι ακριβώς η ίδια κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο Ιράν».
Η Ιρανή δημοσιογράφος Μασίχ Αλινετζάντ επισήμανε την ανάγκη για «πραγματική και συγκεκριμένη δράση» απέναντι σε όσους διατάσσουν σφαγές. Τόνισε ότι «εκατομμύρια αθώοι, άοπλοι Ιρανοί έχουν φιμωθεί με σφαίρες, μαζικές συλλήψεις, φυλακίσεις και πλήρη διακοπή των επικοινωνιών».
Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβης Αγ. Μπαλτά, εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για την κλιμάκωση της βίας κατά διαδηλωτών, την απώλεια ανθρωπίνων ζωών –συμπεριλαμβανομένων παιδιών– και τις εκτεταμένες συλλήψεις. Υπογράμμισε ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στη ζωή, στην ελευθερία έκφρασης και στη συνάθροιση, είναι καθολικά και πρέπει να προστατεύονται.
Επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας στο διεθνές δίκαιο και στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και την ανάγκη αποκλιμάκωσης, διαλόγου και ειρηνικής επίλυσης της κρίσης.
Οι ΗΠΑ τόνισαν ότι ο ιρανικός λαός διεκδικεί την ελευθερία του όπως ποτέ άλλοτε στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο Αμερικανός πρέσβης Μάικλ Γουόλτς ανέφερε ότι «ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι ΗΠΑ στέκονται στο πλευρό του γενναίου λαού του Ιράν», επιρρίπτοντας στο καθεστώς αποκλειστική ευθύνη για την οικονομική δυσχέρεια του ιρανικού λαού.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ αναφέρθηκε επίσης στις επιθέσεις κατά αμερικανικών πρεσβειών και στη στήριξη του Ιράν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι, τονίζοντας πως το ιρανικό καθεστώς έχει συμβάλει στην αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής και έχει παραβιάσει επανειλημμένα τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν, πρέσβης Γκολαμχοσεΐν Νταρζί, απέρριψε τις αμερικανικές κατηγορίες, κάνοντας λόγο για «ψεύδη» και «σκόπιμη παραπληροφόρηση» με στόχο την απόκρυψη της εμπλοκής των ΗΠΑ στις αναταραχές. Κατηγόρησε τις ΗΠΑ για προσπάθεια πολιτικής αποσταθεροποίησης του Ιράν υπό το πρόσχημα ανθρωπιστικής παρέμβασης.
Ο κ. Νταρζί τόνισε ότι το Ιράν δεν επιδιώκει κλιμάκωση ή αντιπαράθεση, αλλά θα απαντήσει σε κάθε επιθετική ενέργεια με αποφασιστικότητα, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Υπογράμμισε πως η ευθύνη για τις συνέπειες θα βαρύνει εκείνους που θα προβούν σε τέτοιες ενέργειες.