Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε στη νομοθετική διαδικασία για την προώθηση του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), καθώς το σχετικό νομοσχέδιο έλαβε την έγκριση της Επιτροπής Διεθνών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Eastern Mediterranean Gateway Act», στοχεύει να αναγνωρίσει θεσμικά την Ανατολική Μεσόγειο ως στρατηγική πύλη εισόδου στον αναδυόμενο διάδρομο IMEC, ενισχύοντας τον αμερικανικό σχεδιασμό για διασυνδεσιμότητα και ασφάλεια στην περιοχή.
Η υπερψήφιση στην αρμόδια επιτροπή ανοίγει τον δρόμο για την κατάθεση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια της Βουλής, προσδίδοντας νέα δυναμική στην προώθησή του.
Ωστόσο, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026, εκτιμάται ότι η Βουλή θα επικεντρωθεί κυρίως σε νομοσχέδια που αφορούν τον προϋπολογισμό της γενικής κυβέρνησης και του Πενταγώνου.
Συνεπώς, υπάρχει η εκτίμηση ότι το «Eastern Mediterranean Gateway Act» θα ενσωματωθεί ως τροπολογία σε ένα από τα βασικά νομοσχέδια χρηματοδότησης της κυβέρνησης.
Κύριες Προβλέψεις του «Eastern Mediterranean Gateway Act»
Η διακομματική πρωτοβουλία των βουλευτών Μπραντ Σνάιντερ (Δημοκρατικοί) και Γκας Μπιλιράκη (Ρεπουμπλικανοί) επικεντρώνεται στην εμβάθυνση της ενεργειακής και αμυντικής συνεργασίας των ΗΠΑ με χώρες-κλειδιά όπως η Ινδία, η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και η Αίγυπτος, με στόχο τη σύνδεση κρίσιμων υποδομών με τον άξονα του IMEC.
Στο επίκεντρο βρίσκονται έργα στρατηγικής σημασίας για την ενέργεια, όπως ο «Great Sea Interconnector», η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου (GREGY), ο αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας-Βουλγαρίας και οι νέοι τερματικοί σταθμοί LNG.
Τα συγκεκριμένα έργα θεωρούνται θεμελιώδη για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και τη λειτουργικότητα του διαδρόμου που φιλοδοξεί να ενώσει την Ινδία, τον Κόλπο και την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Το νομοσχέδιο καλεί τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ να αναβαθμίσει την Ανατολική Μεσόγειο σε σταθερή προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, να στηρίξει τα υπάρχοντα σχήματα συνεργασίας με έμφαση στο 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ) και να ενισχύσει τον ρόλο του East Mediterranean Gas Forum.
Παράλληλα, κινείται στο ίδιο πνεύμα με τον νόμο του 2022 για την Ομαλοποίηση των Σχέσεων με το Ισραήλ, προωθώντας την περιφερειακή σύγκλιση μέσω ενίσχυσης διπλωματικών και οικονομικών δεσμών, συμπεριλαμβανομένων των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Προβλέπεται επίσης η υποβολή ετήσιων εκθέσεων προς το Κογκρέσο σχετικά με την εφαρμογή του νόμου, την εξέλιξη των πολυμερών πρωτοβουλιών και την πρόοδο έργων στους τομείς ενέργειας και άμυνας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ζητείται η εκπόνηση μελέτης βιωσιμότητας για τη δημιουργία διμερών προγραμμάτων συνεργασίας με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, βασισμένων στο μοντέλο των υφιστάμενων ελληνοϊσραηλινών σχημάτων σε τομείς όπως η γεωργία, η τεχνολογία, η ασφάλεια και η επιστήμη, με δυνατότητα επέκτασης σε άλλες χώρες του IMEC.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο κυπριακό κέντρο ασφάλειας CYCLOPS, το οποίο προτείνεται ως παράδειγμα περιφερειακής συνεργασίας, καθώς και στο πρόσφατο προεδρικό διάταγμα για την ένταξη της Κύπρου σε αμερικανικά προγράμματα αμυντικού εξοπλισμού.
Το νομοσχέδιο ορίζει ότι εντός ενός έτους από τη θέσπισή του, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ πρέπει να ενημερώσει τις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου για κάθε πολυμερή πρωτοβουλία με τις χώρες του IMEC. Παράλληλα, σε συντονισμό με το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας, θα παρουσιαστεί αξιολόγηση της λειτουργίας του CYCLOPS ως ενδεχόμενου μοντέλου για ευρύτερες πολυμερείς συνεργασίες.