Το παγκόσμιο επίπεδο σωματικής δραστηριότητας παραμένει στάσιμο τις τελευταίες δύο δεκαετίες, παρά την ανάπτυξη πολιτικών για την ενίσχυσή του. Αυτό αποκαλύπτουν τρεις νέες έρευνες που δημοσιεύθηκαν στα επιστημονικά περιοδικά «Nature Medicine» και «Nature Health».
Περισσότεροι από πέντε εκατομμύρια θάνατοι ετησίως αποδίδονται στη σωματική αδράνεια, σύμφωνα με τα στοιχεία. Ένας στους τρεις ενήλικες και οκτώ στους δέκα εφήβους δεν πληρούν τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τη σωματική δραστηριότητα, οι οποίες προβλέπουν 150 λεπτά μέτριας έντασης άσκηση την εβδομάδα για ενήλικες και 60 λεπτά καθημερινά για παιδιά.
Ανισότητες στη σωματική δραστηριότητα
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο «Nature Medicine», η ερευνητική ομάδα της Ντέμπορα Σάλβο από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν ανέλυσε δεδομένα από 68 χώρες και εντόπισε έντονες ανισότητες μεταξύ φύλων και κοινωνικοοικονομικών ομάδων. Η πρόσβαση σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου που περιλαμβάνουν σωματική κίνηση ήταν 40 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη στις κοινωνικά ευνοημένες ομάδες –κυρίως πλούσιους άνδρες σε χώρες υψηλού εισοδήματος– σε σχέση με τις λιγότερο προνομιούχες ομάδες, όπως φτωχές γυναίκες σε χώρες χαμηλού εισοδήματος.
Αντίθετα, η σωματική δραστηριότητα που σχετίζεται με επαγγελματικές υποχρεώσεις ήταν υψηλότερη σε μειονεκτούντες πληθυσμούς. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η τακτική άσκηση ενισχύει την ανοσία, μειώνει τον κίνδυνο μολυσματικών ασθενειών και συμβάλλει στη βελτίωση των ψυχικών και σωματικών δεικτών υγείας, όπως τα αποτελέσματα στον καρκίνο.
Η συμβολή της άσκησης στην κλιματική στρατηγική
Στο «Nature Health», η Έρικα Χίνκσον από το Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας στο Όκλαντ της Νέας Ζηλανδίας και οι συνεργάτες της ανέπτυξαν μοντέλο που δείχνει πώς η σωματική δραστηριότητα μπορεί να συμβάλει στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η προώθηση του περπατήματος, της ποδηλασίας και των δημόσιων συγκοινωνιών αντί της οδήγησης μειώνει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ενώ παράλληλα η ίδια η κλιματική αλλαγή μπορεί να περιορίσει τη σωματική δραστηριότητα λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως οι καύσωνες.
Οι συντάκτες της μελέτης υπογραμμίζουν την ανάγκη ευθυγράμμισης των πολιτικών για την υγεία και το περιβάλλον μέσα από κοινές δράσεις και μετρήσεις που να λαμβάνουν υπόψη τις ομάδες που πλήττονται περισσότερο.
Πολιτικές χωρίς επαρκή εφαρμογή
Σε τρίτη δημοσίευση στο «Nature Health», η Άντρια Ραμίρεζ Βαρελά από το Κέντρο Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Χιούστον και οι συνεργάτες της αξιολόγησαν 661 εθνικά έγγραφα πολιτικής από 200 χώρες, που εκδόθηκαν από το 2004 έως το 2025. Αν και η πλειονότητα των χωρών έχει υιοθετήσει πολιτικές για την προώθηση της σωματικής δραστηριότητας, η εφαρμογή τους παραμένει περιορισμένη.
Περίπου το 26,5% των χωρών δεν περιλαμβάνουν μετρήσιμους στόχους για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Μέσα από συνεντεύξεις με 46 βασικούς εμπλεκόμενους φορείς –από κυβερνητικούς αξιωματούχους έως εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών– οι ερευνητές εντόπισαν τη χαμηλή, αν και αυξανόμενη, πολιτική προτεραιότητα για τη σωματική δραστηριότητα ως σημαντικό εμπόδιο στην αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών.