ΓΔ: 2642.07 1.24% Τζίρος: 406.71 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:25:40
Καπιτώλιο ΗΠΑ Ουάσινγκτον
Φώτο: Shutterstock

Μεγάλη διπλωματική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή, ελπίδες συμφωνίας

Οι ΗΠΑ κατέθεσαν πρόταση 15 σημείων στο Ιράν, το οποίο απορρίπτει δημοσίως διαπραγματεύσεις ενώ συνεχίζει επιθέσεις στην περιοχή.

Σε κρίσιμο σημείο εισέρχεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να καταθέτουν πρόταση 15 σημείων προς το Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται σε πολλαπλά μέτωπα και οι γεωπολιτικές πιέσεις εντείνονται.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Associated Press, το αμερικανικό σχέδιο περιλαμβάνει ένα ευρύ πλαίσιο μέτρων που εκτείνεται από την άρση κυρώσεων και τη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας έως την αναδίπλωση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, την επιβολή περιορισμών στους βαλλιστικούς πυραύλους και την ενίσχυση των μηχανισμών διεθνούς επιτήρησης. 

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί επίσης η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Χορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως.

Παρά το εύρος των προτεινόμενων ρυθμίσεων, η Τεχεράνη εμφανίζεται να απορρίπτει δημοσίως κάθε διάθεση συμβιβασμού. Ιρανοί αξιωματούχοι και στρατιωτικές πηγές διαμηνύουν ότι δεν υφίσταται καμία διαδικασία διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι «η Ουάσιγκτον διαπραγματεύεται με τον εαυτό της», ενώ απορρίπτουν και τα σενάρια περί κατάπαυσης του πυρός.

Νέες νυχτερινές επιθέσεις

Οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν και κατά τη διάρκεια της νύχτας, με το Ιράν να εξαπολύει νέα κύματα επιθέσεων κατά στόχων σε χώρες του Κόλπου και στο Ισραήλ. 

Στο Κουβέιτ, πλήγμα προκάλεσε πυρκαγιά σε δεξαμενή καυσίμων στο διεθνές αεροδρόμιο, ενώ σε Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενεργοποιήθηκαν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας για την αναχαίτιση drones και πυραύλων. Δεν έχουν αναφερθεί θύματα.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, συνεχίζει τις επιθέσεις σε ιρανικούς και φιλοϊρανικούς στόχους, τόσο εντός του Ιράν όσο και στον Λίβανο, όπου οι επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ εντείνονται. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αμερικανικών και ισραηλινών πηγών, περίπου τα δύο τρίτα των ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων έχουν καταστραφεί.

Ωστόσο, η Τεχεράνη φαίνεται να προσαρμόζει τη στρατηγική της, αξιοποιώντας πιο αποτελεσματικά τα εναπομείναντα οπλικά συστήματα. Πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς εκτοξεύονται από απομακρυσμένες και δύσκολα προσβάσιμες βάσεις, ενώ παρατηρείται πιο στοχευμένη επιλογή στόχων, με έμφαση σε ευάλωτες υποδομές.

Στο μεταξύ, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, με την αποστολή περίπου 2.000 επιπλέον στρατιωτών. Η ανάπτυξη αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των επιλογών που εξετάζει η Ουάσιγκτον για την άρση της πίεσης που ασκεί το Ιράν στο Στενό του Χορμούζ και τη διασφάλιση των θαλάσσιων μεταφορών.

Η Τεχεράνη απάντησε ότι παρακολουθεί στενά όλες τις κινήσεις των αμερικανικών δυνάμεων, με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ να προειδοποιεί ότι η χώρα του είναι έτοιμη να αντιδράσει σε οποιαδήποτε πρόκληση, καλώντας την Ουάσιγκτον «να μην δοκιμάσει την αποφασιστικότητά της».

Διπλωματικά διλήμματα

Η σύγκρουση προκαλεί τριγμούς και στο διεθνές διπλωματικό πεδίο, με την Ινδία να βρίσκεται στο επίκεντρο πιέσεων ως προεδρεύουσα των BRICS. Η Νέα Δελχί καλείται να διαμορφώσει κοινή στάση για τον πόλεμο, ωστόσο οι εσωτερικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών καθιστούν δύσκολη την επίτευξη συναίνεσης.

Το Ιράν έχει ζητήσει από την Ινδία να στηρίξει πρόταση καταδίκης των στρατιωτικών επιχειρήσεων ΗΠΑ και Ισραήλ, ωστόσο χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται επιφυλακτικές, ενώ η Κίνα και η Ρωσία τηρούν πιο σύνθετη στάση.

Η Ινδία βρίσκεται σε λεπτή ισορροπία, καθώς διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τη Δύση όσο και με το Ιράν, ενώ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ενεργειακές ροές μέσω του Στενού του Χορμούζ και έχει σημαντική παρουσία πολιτών της στις χώρες του Κόλπου.

Οι οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης γίνονται ήδη αισθητές, με τις αγορές ενέργειας να βρίσκονται υπό πίεση. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε ότι η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά την κατάσταση και είναι έτοιμη να αναλάβει δράση, εφόσον οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό και την οικονομία αποδειχθούν διαρκείς.

Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εξετάζει το ενδεχόμενο νέας αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, έχοντας ήδη κινητοποιήσει σημαντικές ποσότητες νωρίτερα μέσα στον μήνα, προκειμένου να περιορίσει την άνοδο των τιμών.

Εύθραυστη ισορροπία στον Λίβανο

Στον Λίβανο, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ασταθής, καθώς το Ισραήλ εντείνει τα πλήγματα κατά στόχων της Χεζμπολάχ. Η κυβέρνηση της χώρας αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις στην προσπάθειά της να περιορίσει την επιρροή της οργάνωσης.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη προσπάθεια αφοπλισμού της Χεζμπολάχ θα μπορούσε να οδηγήσει σε εσωτερικές ρήξεις, ακόμη και εντός του στρατού, λόγω των θρησκευτικών και πολιτικών ισορροπιών.

Η σύγκρουση, η οποία έχει ήδη προκαλέσει περισσότερους από 4.000 θανάτους σε Ιράν, Λίβανο και άλλες χώρες της περιοχής, συνεχίζει να εξελίσσεται χωρίς σαφή προοπτική αποκλιμάκωσης, εντείνοντας τις ανησυχίες για μια ευρύτερη περιφερειακή κρίση με παγκόσμιες συνέπειες.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σημαία ΗΠΑ και Ιράν
ΔΙΕΘΝΗ

Ιράν: Δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις με ΗΠΑ, δηλώνει αξιωματούχος

Δεν γίνονται διαπραγματεύσεις Ιράν-ΗΠΑ, σύμφωνα με τον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν. Η Τεχεράνη ζητεί επτά όρους για να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες και αναμένει σαφή απάντηση από την Ουάσινγκτον.
Μάρκο Ρούμπιο ομιλία
ΔΙΕΘΝΗ

Ρούμπιο: Δεν χρειάζεται τώρα μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση κατά Ιράν

Ο Μάρκο Ρούμπιο, ΥΠΕΞ ΗΠΑ, δήλωσε από το Παρίσι ότι δεν απαιτείται αυτή τη στιγμή μεγάλη στρατιωτική επέμβαση κατά του Ιράν, καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις και ο ναυτικός αποκλεισμός έχουν ισχυρό αντίκτυπο.
Ντόναλντ Τραμπ ομιλία ΟΗΕ
ΔΙΕΘΝΗ

Τραμπ: Αισιοδοξία για συμφωνία με Ιράν μετά τη συνάντηση με Κατάρ

Ο Τραμπ τόνισε θετική δυναμική για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν, μετά από συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, ενώ επισήμανε πως χώρες της περιοχής συμφωνούν ότι το Ιράν δεν πρέπει να έχει πυρηνικά όπλα.
Σημαία ΗΠΑ και Ιράν
ΔΙΕΘΝΗ

Η Τεχεράνη υπερασπίζεται την πρόταση για ειρηνευτικές συνομιλίες

Το Ιράν πρότεινε επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών εντός δύο ημερών, ζητώντας άρση κυρώσεων και αποκλεισμού, ενώ οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τις απαιτήσεις της Τεχεράνης αδιανόητες και εξοργιστικές.
Ντόναλντ Τραμπ
ΔΙΕΘΝΗ

Τραμπ: Απίθανες νέες επιθέσεις κατά Ιράν αν συνεχιστούν οι συνομιλίες

Ο Τραμπ δήλωσε πως είναι απίθανο να διατάξει νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, αν υπάρχει πρόοδος στις συνομιλίες, ενώ τόνισε ότι εξαρτάται από το αν θα υπάρξει ισχυρή συμφωνία. Οι ΗΠΑ έχουν εντοπίσει πιθανούς στόχους υποδομών.
Σημαία ΗΠΑ και Ιράν
ΔΙΕΘΝΗ

Ιράν: Οι Φρουροί της Επανάστασης απορρίπτουν το σχέδιο ΗΠΑ για κυρώσεις

Εκπρόσωπος των Ιρανών Επαναστατικών Φρουρών δήλωσε πως οι ΗΠΑ δεν θα πετύχουν στόχους μέσω οικονομικού αποκλεισμού και ελέγχου εμπορίου, καθώς η Τεχεράνη έχει προετοιμαστεί και διατηρεί στενές σχέσεις με τους γείτονες της.