Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το νέο Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση, με στόχο να καταστήσει την Ευρώπη την πρώτη ήπειρο που θα στηρίζεται κυρίως στην ηλεκτρική ενέργεια. Παράλληλα, προτείνει την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS), ενισχύοντας τη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στην πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα.
Η πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στην ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, η οποία έχει οδηγήσει σε αυξημένες τιμές ενέργειας, μεγαλύτερη έκθεση σε γεωπολιτικούς κινδύνους και απώλεια ανταγωνιστικότητας. Αν και περίπου το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ παράγεται από εγχώριες καθαρές πηγές, η ηλεκτροδότηση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας παραμένει στάσιμη στο 23%.
Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή εξετάζει έναν ενδεικτικό στόχο αύξησης του ποσοστού ηλεκτροδότησης στο 46% έως το 2040, εκτιμώντας ότι έτσι οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων θα μπορούσαν να μειωθούν κατά περίπου 260 δισεκ. ευρώ ετησίως.
Μέτρα για φθηνότερη και καθαρότερη ενέργεια
Στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης, προτείνονται μέτρα για τη μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, περιορίζοντας τη διαφορά τιμής με τα ορυκτά καύσιμα. Προβλέπεται μείωση των χρεώσεων δικτύου και των φορολογικών επιβαρύνσεων για ενεργοβόρες επιχειρήσεις, ενώ διασφαλίζεται ότι η ηλεκτρική ενέργεια δεν θα φορολογείται δυσμενέστερα από το φυσικό αέριο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εκσυγχρονισμό των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ευέλικτων τιμολογίων και επιτάχυνσης της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών. Έτσι, οι καταναλωτές θα μπορούν να παρακολουθούν την κατανάλωσή τους, να μεταφέρουν τη χρήση ενέργειας σε ώρες χαμηλότερου κόστους και να μειώνουν τους λογαριασμούς τους.
Επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες
Η Επιτροπή προωθεί τη διεύρυνση της χρήσης καθαρών τεχνολογιών, όπως αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικά οχήματα, μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας και άλλες εφαρμογές που βασίζονται στον ηλεκτρισμό. Για να μειωθεί το αρχικό κόστος αυτών των επενδύσεων, προβλέπεται αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την επιτάχυνση της ανάπτυξης των ηλεκτρικών δικτύων, με ταχύτερες διαδικασίες σύνδεσης, καλύτερη αξιοποίηση των υποδομών και νέες επενδύσεις στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας καθαρών τεχνολογιών, στην καινοτομία και στη δημιουργία νέων δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας.
Αναθεώρηση του EU ETS
Παράλληλα με το Σχέδιο Δράσης, η Επιτροπή προτείνει σημαντικές αλλαγές στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών. Η νέα πρόταση προβλέπει πιο σταδιακή μείωση των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών, με ετήσιο ρυθμό 3,7% την περίοδο 2031-2035 και 1,7% την περίοδο 2036-2040, προκειμένου να διασφαλιστεί μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τη βιομηχανία.
Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης, η οποία θα διαθέσει περίπου 100 δισ. ευρώ για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες και πράσινο υδρογόνο. Τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να διαθέτουν τουλάχιστον το 50% των εσόδων από το EU ETS σε δράσεις απανθρακοποίησης και ανάπτυξης καθαρών τεχνολογιών.
Η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών στις επιχειρήσεις θα συνεχιστεί και μετά το 2030, συνδέοντάς την με τις πραγματικές επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες. Επιπλέον, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού θα συνεχίσει να στηρίζει τα κράτη μέλη με χαμηλότερο εισόδημα για τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών τους συστημάτων.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα αξιοποίησης έως και 2% διεθνών πιστώσεων άνθρακα, παρέχοντας ευελιξία όταν η μείωση των εκπομπών εντός Ευρώπης καθίσταται δυσκολότερη. Επίσης, τροποποιείται το Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς (MSR), ώστε να περιοριστούν οι διακυμάνσεις στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών και να ενισχυθεί η ασφάλεια των επενδύσεων.
Το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών επεκτείνεται για να καλύψει περισσότερους τομείς, όπως η αεροπορία, η ναυτιλία και η αποτέφρωση αποβλήτων, συμβάλλοντας στη συνολική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Με τις δύο αυτές πρωτοβουλίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύει στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, δημιουργώντας τις βάσεις για μια πιο ανθεκτική και κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
