Οι πολίτες της Ελβετίας καλούνται την ερχόμενη Κυριακή να αποφασίσουν μέσω δημοψηφίσματος για την ενίσχυση της ουδετερότητας της χώρας, σε μια περίοδο που η συζήτηση γύρω από αυτό το θεμελιώδες στοιχείο της ελβετικής ταυτότητας βρίσκεται στο επίκεντρο.
Παρά τη βαθιά σύνδεση των Ελβετών με την ουδετερότητα, ο ακριβής ορισμός της προκαλεί διαφωνίες, όπως αποτυπώνεται στη συζήτηση για την καταχώρηση μιας αυστηρότερης ουδετερότητας στο Σύνταγμα. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι περισσότερο από το 60% των ψηφοφόρων τάσσονται υπέρ της απόρριψης της πρωτοβουλίας, ταυτιζόμενοι με τη θέση της κυβέρνησης.
Η ουδετερότητα της Ελβετίας, που έχει αναγνωριστεί από το διεθνές δίκαιο από το 1815 και κατοχυρωθεί στο ομοσπονδιακό Σύνταγμα από το 1848, διαμορφώνει την εξωτερική πολιτική της χώρας, με αποχή από πολεμικές συγκρούσεις τρίτων κρατών. Ωστόσο, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η υιοθέτηση κυρώσεων της ΕΕ κατά της Μόσχας από την Ελβετία έχουν επαναφέρει τη συζήτηση για τον ρόλο της ουδετερότητας.
Η οργάνωση Pro Suisse, που εισηγήθηκε την πρωτοβουλία «Διασφάλιση της Ελβετικής Ουδετερότητας», επιδιώκει έναν αυστηρότερο ορισμό της ουδετερότητας, ζητώντας να κατοχυρωθεί στο Σύνταγμα η απαγόρευση ένταξης σε στρατιωτικές ή αμυντικές συμμαχίες, όπως το ΝΑΤΟ, και η απαγόρευση επιβολής κυρώσεων, εκτός εκείνων που αποφασίζονται από τον ΟΗΕ.
Σύμφωνα με τον Ζαν-Ντανιέλ Ρους, Ελβετό πρώην διπλωμάτη και συνιδρυτή του Κέντρου της Γενεύης για την Ουδετερότητα, η πρωτοβουλία αποτελεί ευκαιρία για «αποκατάσταση της αξιοπιστίας της ουδετερότητας». Η Μόσχα έχει χαιρετίσει την πρόταση, ενώ κάποιοι αντίπαλοί της την χαρακτηρίζουν «φιλορωσική».
Στο ισχύον Σύνταγμα, η ουδετερότητα δεν προσδιορίζεται λεπτομερώς, αλλά αντανακλάται στις εξουσίες του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης. Η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο απέρριψαν την πρωτοβουλία, εκτιμώντας ότι περιορίζει το περιθώριο ελιγμών της χώρας σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ο Ελβετός υπουργός Εξωτερικών Ινιάτσιο Κασίς τόνισε ότι η ουδετερότητα «δεν σημαίνει αδιαφορία», ούτε ότι η Ελβετία αγνοεί παραβιάσεις διεθνών κανόνων. Μεταξύ των κομμάτων, μόνο το Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα υποστηρίζει την πρωτοβουλία, αν και υπάρχουν μεμονωμένες φωνές υποστήριξης σε όλο το πολιτικό φάσμα.
Ο Σαμιέλ Σομαρουγκά, γενικός ιατρός χωρίς κομματική ταυτότητα, υποστήριξε την πρόταση, εκφράζοντας ανησυχία πως η απόρριψή της θα ερμηνευτεί ως «αποποίηση» της ουδετερότητας και ότι η Ελβετία κινδυνεύει να χάσει τον ρόλο της ως μεσολαβήτριας στη διεθνή σκηνή.
Την Κυριακή οι Ελβετοί θα κληθούν επίσης να ψηφίσουν για μια δεύτερη πρωτοβουλία που αφορά την αύξηση της επισιτιστικής αυτάρκειας στο 70% εντός δέκα ετών, η οποία, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, αναμένεται επίσης να απορριφθεί.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
