Η επόμενη ημέρα της μεγάλης πυρκαγιάς στη Δυτική Αττική ξεκίνησε με έμφαση στη μετάβαση από την κατάσβεση στην προστασία των εδαφών και την αντιπλημμυρική θωράκιση, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου. Η αποκατάσταση του δασικού οικοσυστήματος αποτελεί το επόμενο στάδιο, ενώ ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στην αξιολόγηση των έργων πρόληψης που πραγματοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια μέσω του προγράμματος Antinero. Σύμφωνα με στοιχεία της Δασικής Υπηρεσίας, οι παρεμβάσεις αυτές συνέβαλαν στον περιορισμό της έντασης και της εξάπλωσης της φωτιάς σε συγκεκριμένες περιοχές.
Η περίμετρος που επηρεάστηκε από τη φωτιά ανέρχεται σε περίπου 113.000 στρέμματα, εκ των οποίων τα 95.000 βρίσκονται στην Αττική. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε η ηγεσία του υπουργείου, δεν καταστράφηκε ομοιόμορφα όλη η έκταση. Εντός της περιμέτρου υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες δασικών εκτάσεων και «νησίδες» βλάστησης που διασώθηκαν.
Προτεραιότητα για τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου αποτελεί η προστασία των εδαφών και των οικισμών από τους κινδύνους που ακολουθούν μια μεγάλη δασική πυρκαγιά. Η χαρτογράφηση των καμένων εκτάσεων βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ οι μελέτες για τα αντιδιαβρωτικά έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός Αυγούστου. Οι πρώτες παρεμβάσεις προγραμματίζεται να ξεκινήσουν πριν τις 15 Σεπτεμβρίου, ώστε να προηγηθούν των έντονων βροχοπτώσεων.
Το Antinero βρέθηκε στο επίκεντρο της αποτίμησης, καθώς, όπως επεσήμανε ο γενικός γραμματέας Δασών Στάθης Σταθόπουλος, από το 2022 έχουν διατεθεί συνολικά 667 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν απομάκρυνση υπερβάλλουσας βιομάζας, αντιπλημμυρικά έργα, διάνοιξη και συντήρηση δασικών δρόμων και άλλες δασοτεχνικές εργασίες. Ειδικά στη Δυτική Αττική, διατέθηκαν περίπου 20 εκατ. ευρώ, ενώ ο κ. Σταθόπουλος σημείωσε ότι το Antinero δεν είναι σύστημα δασοπυρόσβεσης, αλλά χωρίς τις παρεμβάσεις του οι καταστροφές θα ήταν μεγαλύτερες.
Αποτελέσματα των παρεμβάσεων στο πεδίο
Στη θέση Λούμπα Μεγάρων, οι παρεμβάσεις επέτρεψαν στη φωτιά να περάσει ως έρπουσα, αποτρέποντας μεγαλύτερη ζημιά στους κορμούς των δέντρων και διατηρώντας ζωντανό τμήμα του δάσους. Αντίστοιχα, σε περιοχές όπως ο άξονας Αγίου Νεκταρίου, Αγίας Παρασκευής και Κρύου Πηγαδιού, οι υπάρχουσες παρεμβάσεις και τα μηχανήματα των αναδόχων του Antinero συνέβαλαν στη δημιουργία ζωνών καταστολής, προστατεύοντας οικισμούς και αποτρέποντας την επέκταση της φωτιάς προς τα Βίλια.
Ο γενικός διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος Ευάγγελος Γκουντούφας παρουσίασε τα τεχνικά δεδομένα, επισημαίνοντας ότι περίπου 113.400 στρέμματα επηρεάστηκαν συνολικά, εκ των οποίων τα 46.000 αφορούν υψηλό δάσος. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στις περιοχές όπου είχε απομακρυνθεί η υπερβάλλουσα βιομάζα, καθώς η φωτιά πέρασε χωρίς να μετατραπεί σε επικόρυφη, διατηρώντας ζωντανές τις κόμες των δέντρων και ευνοώντας τη φυσική αναγέννηση.
Τα έργα που υλοποιήθηκαν περιλαμβάνουν συντήρηση του δασικού οδικού δικτύου, απομάκρυνση βιομάζας και δημιουργία αντιπυρικών ζωνών. Οι παρεμβάσεις, σε συνδυασμό με επιπλέον μέτρα κατά την καταστολή, περιόρισαν την επέκταση της φωτιάς προς Ψάθα, Αλεποχώρι, Μέγαρα και Μάνδρα.
Η επόμενη φάση: Αποκατάσταση και πρόληψη
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η υλοποίηση αντιδιαβρωτικών έργων με κορμοδέματα, κλαδοπλέγματα και σανιδότοιχους στις καμένες πλαγιές, καθώς και η κατασκευή κορμοφραγμάτων στα ρέματα για τον περιορισμό του πλημμυρικού κινδύνου. Θα ακολουθήσει παρακολούθηση της φυσικής αναγέννησης και, όπου απαιτείται, συμπληρωματική τεχνητή αναδάσωση και έργα ορεινής υδρονομίας.
Μελετητές βρίσκονται ήδη στο πεδίο συλλέγοντας στοιχεία, με τις περιοχές παρέμβασης να επιλέγονται βάσει περιβαλλοντικών, γεωμορφολογικών και κοινωνικών κριτηρίων, δίνοντας προτεραιότητα στην προστασία των κατάντι οικισμών. Προβλέπονται, επίσης, υλοτομίες επικίνδυνων καμένων δέντρων, απαγόρευση θήρας και βόσκησης, καθώς και μέτρα προστασίας της άγριας πανίδας.
Στο χρηματοδοτικό επίπεδο, η Τράπεζα Πειραιώς χρηματοδοτεί με 1,5 εκατ. ευρώ μελέτες και έργα αποκατάστασης, ενώ η HELLENiQ ENERGY έχει ανακοινώσει δωρεά 25 εκατ. ευρώ για δράσεις αποκατάστασης, με έμφαση στη Δυτική Αττική. Επιπλέον, ενεργοποιούνται 25 εκατ. ευρώ από το Πράσινο Ταμείο για δασοτεχνικά έργα ορεινής υδρονομίας και αντιπλημμυρικής προστασίας.
Το κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η ταχύτητα υλοποίησης, ώστε τα πρώτα έργα να προηγηθούν των φθινοπωρινών και χειμερινών βροχών. Η εμπειρία της Δυτικής Αττικής αναδεικνύει το Antinero ως τεστ αποτελεσματικότητας της νέας πολιτικής πρόληψης, όχι ως μέσο αποτροπής κάθε πυρκαγιάς, αλλά ως πλέγμα παρεμβάσεων που μειώνει την ένταση και ενισχύει την ανθεκτικότητα του δάσους.
Όπως τονίζει το ΥΠΕΝ, η επόμενη ημέρα στη Δυτική Αττική συνδέεται τόσο με την αποκατάσταση όσων χάθηκαν όσο και με την ενίσχυση της πρόληψης, της δασικής διαχείρισης και της έγκαιρης παρέμβασης για τον περιορισμό των συνεπειών μελλοντικών πυρκαγιών.