Ισχυρό πλήγμα στην αγορά κρουαζιέρας της Μεσογείου προκάλεσε ο δίμηνος εγκλωβισμός πέντε κρουαζιερόπλοιων στον Περσικό Κόλπο, τρία εκ των οποίων πραγματοποιούν homeporting από ελληνικά λιμάνια. Το περιστατικό ανέδειξε την ευαλωτότητα του κλάδου, καθώς η ακινητοποίηση λίγων πλοίων είχε δυσανάλογες οικονομικές συνέπειες.
Η μέση δαπάνη ενός επιβάτη κρουαζιέρας ανά λιμάνι κυμαίνεται μεταξύ 70 και 100 δολαρίων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνει τα 120 δολάρια. Κάθε άφιξη πλοίου συνεπάγεται, έτσι, άμεση «ένεση» εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων στις τοπικές οικονομίες.
Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς που μίλησαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η απουσία των δύο πλοίων της Celestyal Cruises, τα οποία παρέμειναν εγκλωβισμένα στον Αραβικό Κόλπο λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή, στέρησε από την Ελλάδα περίπου 94.000 επιβάτες. Τα άμεσα διαφυγόντα έσοδα από τα ακυρωμένα δρομολόγια ανήλθαν σε περίπου 12 εκατ. ευρώ.
Εάν συνυπολογιστούν λιμενικά τέλη, φόρος κρουαζιέρας, τροφοδοσίες πλοίων και υποστηρικτικές υπηρεσίες, το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα για την Ελλάδα εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ.
Η Celestyal Cruises, με γραφεία και προσωπικό στον Πειραιά, πραγματοποιεί κυκλικά δρομολόγια από τα λιμάνια του Πειραιά και του Λαυρίου προς τα νησιά του Αιγαίου. Το Celestyal Discovery, που παρέμενε αγκυροβολημένο στο Ντουμπάι από τα τέλη Φεβρουαρίου, ήταν το πρώτο πλοίο που διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ, ανοίγοντας τον δρόμο και για τα υπόλοιπα πλοία σε μορφή κομβόι.
Το πλοίο αναμένεται να επανεκκινήσει τα δρομολόγιά του από το Λαύριο την 1η Μαΐου, ενώ το Celestyal Journey βρίσκεται ήδη καθ’ οδόν προς τον Πειραιά, με έναρξη δρομολογίων στις 2 Μαΐου.
Η εταιρεία επιβεβαίωσε μέσω ανάρτησής της ότι «η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και φορείς ασφάλειας, με προτεραιότητα την προστασία πληρώματος και πλοίων». Όπως σημειώνει, και τα δύο πλοία κατευθύνονται σε ελληνικά λιμάνια για να ξεκινήσουν κανονικά την καλοκαιρινή τους δραστηριότητα, διασφαλίζοντας τη συνέχεια των προγραμματισμένων δρομολογίων.
Επιστροφή μεγάλων ομίλων στη Μεσόγειο
Παράλληλα, μεγάλοι όμιλοι κρουαζιέρας επιταχύνουν την επιστροφή των στόλων τους στη Μεσόγειο. Η TUI Cruises ανακοίνωσε ότι δύο πλοία της εγκατέλειψαν με ασφάλεια τη Μέση Ανατολή και κατευθύνονται προς τη Μεσόγειο, επιτρέποντας την πραγματοποίηση των προγραμματισμένων αναχωρήσεων του Mein Schiff 5 από το Ηράκλειο στις 15 Μαΐου και του Mein Schiff 4 από την Τεργέστη στις 17 Μαΐου.
Αντίστοιχα, η MSC Cruises επιβεβαίωσε ότι το MSC Euribia διέσχισε με ασφάλεια τα Στενά του Ορμούζ και κατευθύνεται προς τη Βόρεια Ευρώπη, προκειμένου να εκτελέσει τα δρομολόγια από Κίελο και Κοπεγχάγη στις 16 και 17 Μαΐου αντίστοιχα.
Η Explora Journeys, η πολυτελής εταιρεία του ομίλου MSC Group, ανακοίνωσε ότι το Explora II θα δραστηριοποιηθεί αποκλειστικά στη Μεσόγειο από τον Νοέμβριο του 2026 έως τον Μάρτιο του 2027, καθώς η αποστολή στη Μέση Ανατολή ακυρώθηκε.
Ανάκαμψη και προοπτικές της παγκόσμιας αγοράς
Παρά τις προσωρινές απώλειες από τη γεωπολιτική κρίση, η διεθνής αγορά κρουαζιέρας παρουσιάζει ισχυρή δυναμική και εισέρχεται σε φάση σταθερής ανάπτυξης. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διεθνούς Ένωσης Κρουαζιέρας (CLIA) «State of the Cruise Industry 2026», το 2025 ταξίδεψαν συνολικά 37,2 εκατ. επιβάτες, ενώ το 90% δηλώνει πρόθεση να ταξιδέψει ξανά.
Οι προβλέψεις της CLIA δείχνουν ότι η επιβατική κίνηση θα φθάσει τα 38,3 εκατ. το 2026, τα 40,3 εκατ. το 2027, τα 41,2 εκατ. το 2028 και τα 42,1 εκατ. το 2029, με τον κλάδο να επιστρέφει σε πιο ώριμους ρυθμούς ανάπτυξης μετά την έντονη μεταπανδημική ανάκαμψη.
Σε οικονομικό επίπεδο, ο τομέας παρήγαγε το 2024 παγκόσμιο οικονομικό αντίκτυπο ύψους 198 δισ. δολαρίων, υποστηρίζοντας περίπου 1,8 εκατ. θέσεις εργασίας και δημιουργώντας 60 δισ. δολάρια σε μισθούς.
Αύξηση σημειώθηκε και στις βασικές αγορές προέλευσης επιβατών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο κύριος μοχλός ανάπτυξης, με τους Αμερικανούς επιβάτες να αυξάνονται κατά 1,5 εκατ. σε σχέση με το 2024, φθάνοντας τα 20,6 εκατ. και αντιπροσωπεύοντας το 55% της συνολικής κίνησης.
Για πρώτη φορά, ο στόλος των εταιρειών-μελών της CLIA ξεπέρασε τα 300 ποντοπόρα πλοία το 2024 και αναμένεται να φτάσει τα 327 το 2026.
Όπως δήλωσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της CLIA, Bud Darr, «ο κλάδος της κρουαζιέρας πλέει προς το μέλλον με εξαιρετική δυναμική, συνδυάζοντας ρεκόρ ζήτησης με καινοτομία και βιώσιμες πρακτικές», επιβεβαιώνοντας τη μετάβαση της βιομηχανίας σε ένα πιο «πράσινο» και τεχνολογικά προηγμένο μοντέλο ανάπτυξης.