Χαμηλά παραμένουν οι τιμές του ελαιολάδου τη φετινή χρονιά, με τα πρώτα στοιχεία να δείχνουν ότι θα υπάρξουν και φέτος πιέσεις για τους παραγωγούς που αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις.
Η αγορά μετά την κρίση της προηγούμενης διετίας και της εκτίναξης των τιμών δείχνει πλέον να σταθεροποιείται, και σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία οι τιμές του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου συνεχίζουν τον τελευταίο μήνα να καταγράφουν πτωτική πορεία, έχοντας βρεθεί και κάτω από το ψυχολογικό όριο των 4 ευρώ.
Μια πτώση που αναμένεται να περάσει και στον καταναλωτή, καθώς μέχρι στιγμής και οι σοδειές που αναμένονται για την επόμενη χρονιά, εκτιμάται πως θα κινηθούν σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Ωστόσο οι προκλήσεις παραμένουν για τον κλάδο, καθώς το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό, την ίδια στιγμή που οι τιμές παραμένουν χαμηλές και δεν υπάρχουν σημάδια στον ορίζοντα πως θα μπορούσε να ανατραπεί η κατάσταση τουλάχιστον τη φετινή χρονιά.
Συγκρατημένη άνοδος των τιμών
Αυτή τη στιγμή στη λιανική, και με βάση τα στοιχεία του e-katanalotis οι τιμές του ελαιόλαδου ανά λίτρο κυμαίνονται από 6,9 ευρώ και φτάνουν μέχρι τα 9,30 ευρώ, με τις τιμές να είναι ανεβασμένες σε σχέση με τον Νοέμβριο, εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων που έχουν ενταθεί.
Στις αρχές του Ιουνίου, οι διεθνείς τιμές χονδρικής για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο εμφανίζουν σαφή υποχώρηση, με την μέση τιμή να κινείται περίπου στα 4,2 ευρώ ανά κιλό, ενώ στην Ισπανία διαμορφώνεται κοντά στα 3,9 ευρώ ανά κιλό και στην Ιταλία γύρω στα 6 ευρώ ανά κιλό. Στην ελληνική αγορά, οι τιμές κυμαίνονται γενικά μεταξύ 4 και 5 ευρώ το κιλό.
Αισθητά χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχε βρεθεί από τα τέλη του 2023 έως την άνοιξη του 2024 όταν και οι τιμές είχαν φτάσει μέχρι και τα 10 ευρώ το κιλό ενώ στα ράφια των σούπερ μάρκετ οι τιμές ξεπερνούσαν ακόμα και τα 15 ευρώ ανά λίτρο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι τιμές του ελαιολάδου έχουν υποχωρήσει πάνω από 17% σε σχέση με τα περυσινά επίπεδα.
Υπενθυμίζεται ότι το 2024 ο ετήσιος ρυθμός αύξησης είχε φτάσει στο 51% τον Νοέμβριο του 2023 και τον Μάιο του 2024 η αύξηση της τιμής καταναλωτή ξεπερνούσε το 56% σε ετήσια βάση.
Η ανάκαμψη της παραγωγής, κυρίως στην Ισπανία, οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών κατά τη διάρκεια του 2025, ενώ και το 2026 οι αγορές παραμένουν συγκρατημένες, παρά τις ανησυχίες για τις καιρικές συνθήκες
Οι ανοιξιάτικες βροχοπτώσεις και οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες στην Ελλάδα και την Ισπανία έχουν δημιουργήσει αισιοδοξία για μια ικανοποιητική παραγωγή την περίοδο 2026/27, γεγονός που διατηρεί τους αγοραστές σε στάση αναμονής.
Οι πρόσφατοι καύσωνες δημιούργησαν αρχικά προσδοκίες για περιορισμό της παραγωγής, ωστόσο οι πρώτες εκτιμήσεις δεν δείχνουν σημαντικές απώλειες στην καρπόδεση, μειώνοντας τις πιθανότητες ενός νέου ανοδικού κύκλου τιμών.
Παράλληλα, η ζήτηση παραμένει συγκρατημένη, παρουσιάζοντας πάντως σημάδια ανάκαμψης μετά την πτώση που είχε υπάρξει τα προηγούμενα χρόνια, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης τα διαθέσιμα αποθέματα που υπάρχουν.
Τυποποιητές και αλυσίδες λιανικής πραγματοποιούν αγορές κυρίως για την κάλυψη άμεσων αναγκών, χωρίς να προχωρούν σε μεγάλες προμήθειες. Η υποτονική κατανάλωση που καταγράφηκε τους προηγούμενους μήνες έχει επηρεάσει αρνητικά τη δυναμική της αγοράς.
Την ίδια στιγμή, η επάρκεια προϊόντος δεν δημιουργεί πίεση για άμεσες αγορές, με αποτέλεσμα οι τιμές να παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, ενώ αρκετοί παραγωγοί επιλέγουν να διαθέτουν το προϊόν τους σταδιακά, προσπαθώντας να αποτρέψουν περαιτέρω υποχώρηση των τιμών.
Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για ικανοποιητική παραγωγή το 2026/27, οι τιμές δύσκολα θα επιστρέψουν στα ακραία επίπεδα του 2023 και του 2024. Ωστόσο, μια μέτρια αύξηση των τιμών δεν αποκλείεται εάν η παραγωγή κινηθεί χαμηλότερα από τις σημερινές προβλέψεις.
Οι προκλήσεις για τους ελαιοπαραγωγούς
Σε δυσχερή θέση πάντως βρίσκονται οι παραγωγοί που αντιμετωπίζουν υψηλά κόστη παραγωγής, καθώς ενέργεια, λιπάσματα, φυτοπροστασία, άρδευση και εργατικά εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά το κόστος παραγωγής, περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους.
Σε ελαιοπαραγωγικές περιοχές, όπως η Κρήτη και η Πελοπόννησος, οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν αυξημένα έξοδα για ενέργεια, καλλιεργητικές φροντίδες, άρδευση και συγκομιδή, την ώρα που οι τιμές πώλησης του προϊόντος έχουν υποχωρήσει αισθητά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Παράλληλα, η συχνότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη απειλή για τον κλάδο. Οι παρατεταμένοι καύσωνες, οι ξηρασίες αλλά και τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την παραγωγικότητα των ελαιώνων στη Μεσόγειο.
Ταυτόχρονα, η περιορισμένη κερδοφορία δημιουργεί ανησυχίες για τη βιωσιμότητα πολλών εκμεταλλεύσεων, ιδιαίτερα των μικρότερων παραγωγών που διαθέτουν μικρές ποσότητες και έχουν περιορισμένες δυνατότητες αποθήκευσης ή διαπραγμάτευσης καλύτερων τιμών.
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, οργανώσεις παραγωγών σε Ιταλία και Ισπανία εκφράζουν ήδη ανησυχίες για το ενδεχόμενο υπερπροσφοράς κατά την επόμενη εμπορική περίοδο και ζητούν μέτρα για τη στήριξη της αγοράς, καθώς και αυστηρότερους ελέγχους για την προέλευση και την ποιότητα του ελαιολάδου.
Παρότι η αγορά σήμερα εμφανίζεται σταθερή, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι παραμένει ευάλωτη σε νέες αναταράξεις. Ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο, μια περίοδος ξηρασίας ή αρνητικές προβλέψεις για τη νέα σοδειά θα μπορούσαν να ανατρέψουν γρήγορα το κλίμα και να επηρεάσουν εκ νέου τις τιμές.
Μέχρι τότε, πάντως, το πιθανότερο σενάριο είναι η διατήρηση των τιμών σε χαμηλά επίπεδα, με τους ελαιοπαραγωγούς να συνεχίζουν να αναζητούν τρόπους για να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος και τη μειωμένη κερδοφορία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
