Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η άνοδος των ενεργειακών τιμών ενισχύει τον πληθωρισμό και απειλεί την οικονομική ανάπτυξη. Η συνεδρίαση σημαδεύτηκε από την ανακοίνωση της προέδρου Κριστίν Λαγκάρντ πως θα αποχωρήσει από τη θέση της στις 7 Φεβρουαρίου 2027, εννέα μήνες πριν τη λήξη της θητείας της. Η ΕΚΤ γνωστοποίησε ότι ο διάδοχος θα επιλεγεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με τη διαδικασία να ξεκινά άμεσα.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου, η Κριστίν Λαγκάρντ ανέφερε ότι η απόφασή της σχετίζεται με την επιθυμία να έχει μεγαλύτερη ελευθερία έκφρασης πέρα από τα ζητήματα νομισματικής πολιτικής. «Θέλω να έχω την ελευθερία του λόγου, την ελευθερία έκφρασης και την ελευθερία να ασχολούμαι με ζητήματα που δεν αφορούν τη νομισματική πολιτική», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ δρομολογεί τη διαδικασία διαδοχής αρκετά πριν από τις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας το 2027. Διεθνείς παρατηρητές επισημαίνουν ότι η χρονική συγκυρία αυξάνει τον πολιτικό έλεγχο στην επιλογή του νέου προέδρου και επηρεάζει την ανεξαρτησία της ΕΚΤ.
Η Τράπεζα διατήρησε το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%. Η Κριστίν Λαγκάρντ επανέλαβε ότι οι αποφάσεις για τα επιτόκια θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση, με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, χωρίς προκαθορισμένη πορεία. Το ενδιαφέρον πλέον επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων τον Δεκέμβριο, καθώς οι πληθωριστικοί κίνδυνοι παραμένουν.
Η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική απειλή για τον πληθωρισμό, ο οποίος στην ευρωζώνη ανήλθε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο. Ο πληθωρισμός της ενέργειας εκτοξεύθηκε στο 18,9%, με τις τιμές να υπερβαίνουν τις προβλέψεις της ΕΚΤ. Η Τράπεζα εκτιμά πως ο γενικός πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο τα επόμενα τρίμηνα. Η Κριστίν Λαγκάρντ τόνισε ότι η διάρκεια του ενεργειακού σοκ αυξάνει τον κίνδυνο μετακύλισης σε άλλες τιμές και στους μισθούς. Ωστόσο, ο υποκείμενος πληθωρισμός παραμένει σταθερός, οι μισθολογικές πιέσεις είναι μετριοπαθείς και οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες πληθωρισμού κοντά στο 2%.
Η οικονομία της ευρωζώνης συνέχισε να αναπτύσσεται το τρίτο τρίμηνο, με στήριξη από τον τομέα των υπηρεσιών, τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, τις εξαγωγές και τις δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα. Ωστόσο, οι αυξημένες ενεργειακές τιμές επηρεάζουν αρνητικά την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ οι αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες περιορίζουν τη ζήτηση. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι καθοδικοί και για τον πληθωρισμό ανοδικοί, ειδικά σε περίπτωση περαιτέρω διαταραχής του ενεργειακού εφοδιασμού, αναζωπύρωσης εμπορικών εντάσεων ή ενίσχυσης των πιέσεων στις αγορές ομολόγων.
Μετά τη σημερινή ανακοίνωση, το ευρώ υποχώρησε και οι αποδόσεις των βραχυπρόθεσμων ομολόγων μειώθηκαν, ενώ οι αναλυτές θεωρούν πλέον πιο πιθανή μια αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο.
Η αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ σηματοδοτεί την έναρξη μιας σημαντικής διαδικασίας διαδοχής. Μεταξύ των ονομάτων που συζητούνται είναι ο πρώην επικεφαλής της ολλανδικής Κεντρικής Τράπεζας Κλάας Κνοτ και ο επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος. Επιπλέον, σύντομα θα υπάρξουν κενές θέσεις στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ λόγω της αποχώρησης της Ιζαμπέλ Σνάμπελ και της λήξης της θητείας του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε ευρύτερες αλλαγές στη διοίκηση.
Η ΕΚΤ δηλώνει έτοιμη να προσαρμόσει τα εργαλεία της προκειμένου να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Προς το παρόν, το μήνυμα της Τράπεζας είναι επιφυλακτικό: τα επιτόκια παραμένουν σταθερά, αλλά οι κίνδυνοι έχουν μεταβληθεί, ενώ προετοιμάζεται για αλλαγή ηγεσίας σε μια περίοδο έντονης ενεργειακής και χρηματοπιστωτικής αβεβαιότητας.