Σημαντική αύξηση, αν και από χαμηλή βάση, παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια το ενεργητικό των συνταξιοδοτικών ταμείων που λειτουργούν με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα στην Ελλάδα, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ (OECD Pensions Outlook 2026). Στο τέλος του 2025, το ενεργητικό των κεφαλαιοποιητικών ταμείων ενισχύθηκε κατά 20% σε ετήσια βάση, φθάνοντας τα 3,2 δισ. ευρώ ή το 1,3% του ΑΕΠ.
Η λειτουργία του ΤΕΚΑ από το 2022 και η ίδρυση πολλών νέων Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) την τελευταία επταετία συνέβαλαν στην ενίσχυση του ρυθμού αύξησης του ενεργητικού. Ωστόσο, το συνολικό μέγεθος παραμένει χαμηλό σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, όπου υπάρχει μακρότερη παράδοση στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Συνολικά, για τις χώρες του ΟΟΣΑ, το ενεργητικό των κεφαλαιοποιητικών ταμείων αυξήθηκε πέρυσι κατά σχεδόν 12%, αγγίζοντας τα 70,4 τρισ. δολάρια ή το 95,7% του ΑΕΠ, με τις ΗΠΑ να συγκεντρώνουν τα δύο τρίτα του ποσού.
Η λειτουργία κεφαλαιοποιητικών ταμείων στην Ελλάδα ξεκίνησε πριν από περίπου είκοσι χρόνια, με τον νόμο 3029 του 2002 να θεσπίζει την προαιρετική επαγγελματική ασφάλιση ως συμπληρωματική της δημόσιας κύριας σύνταξης. Το 2007, το ενεργητικό των ΤΕΑ ανερχόταν σε μόλις 25 εκατ. ευρώ και οι ασφαλισμένοι ήταν λίγες χιλιάδες εργαζόμενοι.
Σημαντική ώθηση στον θεσμό των επαγγελματικών ταμείων δόθηκε το 2013, όταν τέσσερα δημόσια ταμεία επικουρικής ασφάλισης άρχισαν να λειτουργούν ως ταμεία υποχρεωτικής επαγγελματικής ασφάλισης:
• Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Επικούρησης Ασφαλιστών και Προσωπικού Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων
• Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών
• Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Εμπορίου Τροφίμων
• Το Επαγγελματικό Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Εταιρειών Πετρελαιοειδών.
Η σύσταση των τεσσάρων αυτών ταμείων είχε ως αποτέλεσμα το ενεργητικό των επαγγελματικών ταμείων να εκτιναχθεί το 2013 κοντά στο 1 δισ. ευρώ. Το ενεργητικό συνέχισε να ενισχύεται τα τελευταία χρόνια, καθώς ο αριθμός των ΤΕΑ προαιρετικής ασφάλισης αυξήθηκε σταδιακά και έφτασε τα 28, με τα δύο τρίτα να έχουν ιδρυθεί από το 2019 και μετά. ΤΕΑ ιδρύθηκαν από τράπεζες, επιχειρήσεις και επαγγελματικούς κλάδους, με το ποσοστό των ασφαλισμένων να φτάνει στο 6% του εργατικού δυναμικού.
Η ίδρυση του ΤΕΚΑ και οι επιδόσεις των επενδύσεων
Νέα σημαντική ώθηση στο κεφαλαιοποιητικό συνταξιοδοτικό σύστημα δόθηκε το 2022, με τη σύσταση του ΤΕΚΑ για τη χορήγηση κρατικής επικουρικής σύνταξης στους νέους ασφαλισμένους. Για τους παλαιότερους, η επικουρική σύνταξη εξακολουθεί να παρέχεται από το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης με βάση το αναδιανεμητικό σύστημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΤΕΚΑ, το αποθεματικό του τον Ιούνιο του 2025 έφτασε τα 630 εκατ. ευρώ, ενώ ο αριθμός των ασφαλισμένων ξεπέρασε τις 780 χιλιάδες.
Η ενεργή επένδυση των εισφορών εργοδοτών και εργαζομένων στα κεφαλαιοποιητικά ταμεία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την αύξηση του ενεργητικού και, κατ’ επέκταση, των συντάξεων που αποδίδονται. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι οι αποδόσεις των κεφαλαίων ήταν γενικά θετικές, εκτός από περιόδους διεθνών κρίσεων. Για τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης απόδοσης και υψηλότερες συντάξεις, συστήνεται η επένδυση μέρους των κεφαλαίων και σε μετοχές.
Για την Ελλάδα, η ονομαστική απόδοση των επενδύσεων των κεφαλαιοποιητικών ασφαλιστικών ταμείων διαμορφώθηκε στο 4,9% το 2025, ενώ η πραγματική απόδοση, μετά τον πληθωρισμό, ανήλθε σε 2,3%. Όσον αφορά τη σύνθεση των επενδύσεων το ίδιο έτος, πάνω από τις μισές αφορούσαν ομόλογα και έντοκα γραμμάτια (36,2%) και ρευστά διαθέσιμα ή καταθέσεις (17,4%), ενώ σε μετοχές επενδύθηκε το 15,3%.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
