«Φουσκώνουν» οι οφειλές του Δημοσίου παρά τα υπερπλεονάσματα

Νέα αύξηση κατέγραψαν τον Σεπτέμβριο τα ληξιπρόθεσμα χρέη του Δημοσίου προς τους ιδιώτες προμηθευτές, με βασικούς πρωταγωνιστές τα νοσοκομεία και νέο «αγκάθι» τους ΟΤΑ, ενώ μικρή μείωση παρουσίασαν οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, αλλά το ποσό παραμένει υψηλό, πέριξ του 1 δισ. ευρώ.

Μετά την αισθητή άνοδο που κατέγραψαν τον Αύγουστο, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου προς τους προμηθευτές αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν επιπλέον τον Σεπτέμβριο, εξέλιξη που συμβαίνει σε μια περίοδο δημοσιονομικής ευμάρειας, καθώς ο προϋπολογισμός, τόσο σε επίπεδο Κεντρικής Διοίκησης όσο και σε επίπεδο Γενικής Κυβέρνησης, εμφανίζει υπερπλεονάσματα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, στο τέλος του περασμένου Σεπτεμβρίου το σύνολο των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου προς τους ιδιώτες ανήλθε σε 3.880 εκατ. ευρώ, από 3.833 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και έναντι 3.299 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025, και βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο από το 2017.

Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου οι εκκρεμείς οφειλές του Δημοσίου αυξήθηκαν κατά 17,6% ή κατά 581 εκατ. ευρώ, ενώ από τα αναλυτικά στοιχεία του ΓΛΚ προκύπτει πως:

• Τα εκκρεμή χρέη της Γενικής Κυβέρνησης ανήλθαν σε 2.901 εκατ. ευρώ, έναντι 2.810 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και 2.577 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025. Στο εννεάμηνο, δηλαδή, αυξήθηκαν κατά 324 εκατ. ευρώ ή κατά 12,6%.
• Οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων ανήλθαν σε 979 εκατ. ευρώ, μειωμένες σε σχέση με τον Αύγουστο (1.023 εκατ. ευρώ), αλλά αυξημένες αισθητά κατά 257 εκατ. ευρώ (ή 35,6%) σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025.

Πιέζουν τη ρευστότητα

Η καθυστέρηση πληρωμών από την πλευρά του Δημοσίου στερεί πολύτιμη ρευστότητα από ιδιώτες και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο που η πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό δεν είναι εύκολη, λόγω αυστηρών πιστοδοτικών κριτηρίων αλλά και των ήδη υψηλών επιτοκίων, με ορατό τον κίνδυνο να αυξηθούν περαιτέρω.

Οι πιέσεις του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προς τους δημόσιους φορείς για επιτάχυνση των πληρωμών των προμηθευτών και εκκαθάριση του «χαρτοφυλακίου» των οφειλών τους δεν είχαν αποτέλεσμα, τουλάχιστον μέχρι τώρα.

Το ΥΠΕΘΟΟ έχει δρομολογήσει τη δημιουργία της πλατφόρμας «Συνέπεια», που αναμένεται να λειτουργήσει έως το τέλος Δεκεμβρίου και στην οποία θα καταγράφονται ποιοι φορείς έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη προς ιδιώτες, καθώς και τα ποσά που οφείλουν.

Επίσης, θα αναρτώνται τα τιμολόγια του Δημοσίου που έχουν εξοφληθεί και εκείνα που εκκρεμούν, με την προσδοκία να λειτουργήσει ως μέσο πίεσης στις διοικήσεις των οργανισμών, ώστε να μην αφήνουν εκκρεμείς οφειλές.

Στο ΥΠΕΘΟΟ θεωρούν ότι με την πλατφόρμα θα ασκηθεί πίεση ώστε να καλύπτονται έγκαιρα οι υποχρεώσεις των δημόσιων φορέων, αλλά το πιθανότερο είναι να απαιτηθούν πιο δραστικά μέτρα.

Τα νοσοκομεία ο μεγάλος ασθενής

Η ανάλυση του χαρτοφυλακίου των κρατικών οφειλών αναδεικνύει τα νοσοκομεία σε πρωταγωνιστή, καθώς τα χρέη τους αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο σε 1.367 εκατ. ευρώ, από 1.331 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο, ενώ εμφανίζουν μικρή μείωση, κατά 2,1%, σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025.

Ωστόσο, το ύψος τους είναι τεράστιο, δεδομένου ότι μέχρι και το 2021 κινούνταν κάτω των 600 εκατ. ευρώ, ενώ τώρα αποτελούν το 47,1% του συνόλου των χρεών της Γενικής Κυβέρνησης.

Οι οφειλές των άλλων φορέων της Γενικής Κυβέρνησης παρουσιάζουν τις ακόλουθες μεταβολές:

• Τα χρέη του Κρατικού Προϋπολογισμού ανήλθαν τον Σεπτέμβριο σε 176 εκατ. ευρώ, από 157 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και έναντι 127 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025. Από το ποσό των εκκρεμών οφειλών, τα 141 εκατ. ευρώ αφορούν καθυστερούμενες πληρωμές του ΠΔΕ.
• Οι εκκρεμείς οφειλές των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης μειώθηκαν τον Σεπτέμβριο σε 716 εκατ. ευρώ, από 733 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο, αλλά είναι αισθητά αυξημένες σε σχέση με τα 666 εκατ. ευρώ που ήταν τον Δεκέμβριο του 2025. Τα χρέη του ΕΟΠΥΥ αυξήθηκαν σε 293 εκατ. ευρώ, από 280 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και έναντι 231 εκατ. ευρώ τον περασμένο Δεκέμβριο.
• Τα χρέη των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο σε 341 εκατ. ευρώ, από 329 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και έναντι 180 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025. Οι ΟΤΑ εξελίσσονται σε νέα απειλή για τα δημόσια οικονομικά (μετά τα νοσοκομεία), καθώς τα χρέη τους παρουσιάζουν σταθερή αύξηση.
• Τα λοιπά νομικά πρόσωπα του Δημοσίου παρουσίασαν επίσης αύξηση των ληξιπρόθεσμων χρεών τους κατά 41 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο σε σχέση με τον Αύγουστο και ανήλθαν σε 301 εκατ. ευρώ, ενώ είναι σημαντικά αυξημένα κατά 44,7% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, όταν ήταν στα 208 εκατ. ευρώ.

Οι έλεγχοι φρενάρουν τις επιστροφές φόρων

Οι εντατικοί έλεγχοι από την ΑΑΔΕ στις επιστροφές φόρων εισοδήματος και ΦΠΑ διατηρούν σε υψηλά επίπεδα το ύψος των εκκρεμοτήτων.

Ειδικότερα, οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκαν σε 979 εκατ. ευρώ, από 1.023 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και έναντι 722 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025.

Η αύξηση κατά 257 εκατ. ευρώ (+35,6%) στο εννεάμηνο οφείλεται στα ενισχυμένα «φίλτρα» που εφαρμόζει η ΑΑΔΕ, πριν πατήσει το κουμπί της επιστροφής, ώστε να διασταυρωθεί εάν πράγματι είναι δικαιούχος ο αποδέκτης του ποσού, ενώ σταδιακά οι εκκρεμότητες θα εξομαλυνθούν.

Από το σύνολο των εκκρεμών επιστροφών:

• Ποσό ύψους 369 εκατ. ευρώ αφορά φόρους εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, ποσό μειωμένο αισθητά σε σχέση με τον Αύγουστο (493 εκατ. ευρώ), αλλά πολύ αυξημένο σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, όταν ήταν 173 εκατ. ευρώ.
• Ποσό ύψους 501 εκατ. ευρώ αφορά επιστροφές έμμεσων φόρων (βασικά ΦΠΑ), που είναι αυξημένο σε σχέση με τον Αύγουστο (421 εκατ. ευρώ) και σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2025, όταν ήταν 424 εκατ. ευρώ.
• Το υπόλοιπο ποσό αφορά λοιπούς φόρους και μη φορολογικά έσοδα που είναι προς επιστροφή.

Τέλος, ένα ποσό ύψους 170 εκατ. ευρώ δεν μπορεί να επιστραφεί λόγω εξωγενών παραγόντων, εξηγεί η ΑΑΔΕ, όπως η μη ανταπόκριση δικαιούχου ή η μη προσκόμιση δικαιολογητικών.