Από τα ψυγεία και τις τηλεοράσεις μέχρι τις κάμερες ασφαλείας, τα κλιματιστικά και τις ηλεκτρικές σκούπες, οι κυβερνοεπιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον σε υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα, καθώς όλο και περισσότερες οικιακές συσκευές συνδέονται στο διαδίκτυο, δημιουργώντας νέους κινδύνους για τα νοικοκυριά.
Οι πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις σε επαγγελματικά ψυγεία και συστήματα ψύξης στην Ευρώπη, αλλά και οι καταγγελίες για ανάλογα περιστατικά στην Ελλάδα, φέρνουν στο προσκήνιο μια διαφορετική διάσταση της ψηφιακής ασφάλειας. Την προστασία των συσκευών που χρησιμοποιούμε καθημερινά μέσα στο σπίτι.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας είχε εντοπίσει περισσότερα από 300 κενά ασφαλείας στα συστήματα εμπορικής ψύξης στην Ελλάδα εκτεθειμένα στο διαδίκτυο, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης και παρέμβασης στη λειτουργία τους.
Ο αριθμός αφορά εκτεθειμένα συστήματα και όχι επιβεβαιωμένες παραβιάσεις, ενώ η Αρχή διευκρίνισε στις 5 Νοεμβρίου ότι, παρά τις σχετικές καταγγελίες, δεν είχε καταγραφεί επίσημα περιστατικό στις υπηρεσίες της.
Τα συγκεκριμένα περιστατικά αφορούν επαγγελματικούς ελεγκτές ψύξης και όχι συνηθισμένα οικιακά ψυγεία. Ωστόσο, αναδεικνύουν μια κοινή αδυναμία: μια συσκευή που συνδέεται στο διαδίκτυο χωρίς επαρκή προστασία μπορεί να μετατραπεί σε σημείο εισόδου για κυβερνοεγκληματίες.
Και όσο τα σπίτια γίνονται περισσότερο «έξυπνα», τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν ορισμένες απλές κινήσεις προστασίας.
Το router είναι η πρώτη γραμμή άμυνας
Η ασφάλεια του σπιτιού ξεκινά από το router, καθώς μέσω αυτού συνδέονται στο διαδίκτυο σχεδόν όλες οι έξυπνες συσκευές.
Το πρώτο βήμα είναι η αλλαγή του προεπιλεγμένου κωδικού διαχείρισης του router, ιδιαίτερα εάν παραμένει ο εργοστασιακός ή κάποιος εύκολα προβλέψιμος.
Εξίσου σημαντικό είναι να χρησιμοποιείται ισχυρός, διαφορετικός κωδικός για το Wi-Fi, με ενεργοποιημένη την κρυπτογράφηση WPA3 ή WPA2-AES, ανάλογα με τις δυνατότητες του εξοπλισμού.
Οι χρήστες θα πρέπει επίσης να ελέγχουν εάν το router λαμβάνει ενημερώσεις ασφαλείας και να απενεργοποιούν την απομακρυσμένη διαχείρισή του από το διαδίκτυο, εφόσον δεν τη χρειάζονται.
Εάν ο εξοπλισμός είναι παλαιός και δεν υποστηρίζεται πλέον με ενημερώσεις, χρειάζεται αντικατάσταση ή επικοινωνία με τον τηλεπικοινωνιακό πάροχο.
Ξεχωριστό δίκτυο για τις έξυπνες συσκευές
Μια από τις πιο αποτελεσματικές κινήσεις προστασίας είναι η δημιουργία ξεχωριστού ασύρματου δικτύου για τις συσκευές του έξυπνου σπιτιού.
Οι έξυπνες τηλεοράσεις, οι κάμερες, οι ηλεκτρικές σκούπες και οι υπόλοιπες συσκευές μπορούν να συνδέονται σε ένα δεύτερο δίκτυο Wi-Fi, εφόσον το router υποστηρίζει διαχωρισμό και απομόνωση συσκευών.
Με αυτόν τον τρόπο, ακόμη και εάν παραβιαστεί μια συσκευή, περιορίζεται η δυνατότητα πρόσβασης σε υπολογιστές και άλλες συσκευές που περιέχουν προσωπικά ή επαγγελματικά δεδομένα.
Πολλά routers διαθέτουν επιλογή «Guest Network», ωστόσο οι χρήστες πρέπει να επιβεβαιώνουν ότι το συγκεκριμένο δίκτυο απομονώνεται πραγματικά από το κύριο οικιακό δίκτυο.
Αλλάξτε κωδικούς και ενεργοποιήστε τη διπλή ταυτοποίηση
Ένα συνηθισμένο λάθος είναι η διατήρηση των εργοστασιακών κωδικών που συνοδεύουν τις έξυπνες συσκευές.
Οι προεπιλεγμένοι κωδικοί μπορεί να είναι γνωστοί ή εύκολο να εντοπιστούν, επιτρέποντας σε τρίτους να αποκτήσουν πρόσβαση στις ρυθμίσεις τους.
Για κάθε συσκευή ή λογαριασμό εφαρμογής πρέπει να χρησιμοποιείται διαφορετικός, ισχυρός κωδικός πρόσβασης.
Όπου παρέχεται η δυνατότητα, είναι σημαντικό να ενεργοποιείται η ταυτοποίηση δύο παραγόντων (2FA), ιδιαίτερα σε λογαριασμούς που χρησιμοποιούνται για κάμερες ασφαλείας, έξυπνες κλειδαριές και συστήματα συναγερμού.
Έτσι, ακόμη και εάν κάποιος υποκλέψει τον κωδικό, δεν θα μπορεί εύκολα να αποκτήσει πρόσβαση.
Μην αγνοείτε τις ενημερώσεις λογισμικού
Όπως οι υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα, έτσι και οι έξυπνες οικιακές συσκευές χρειάζονται τακτικές ενημερώσεις ασφαλείας.
Οι κατασκευαστές διαθέτουν ενημερώσεις λογισμικού, γνωστές ως firmware updates, με τις οποίες διορθώνονται ευπάθειες που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν οι χάκερ.
Η ενεργοποίηση των αυτόματων ενημερώσεων, όπου προσφέρεται, αποτελεί μια σημαντική κίνηση προστασίας.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι παλαιότερες συσκευές που έχουν σταματήσει να υποστηρίζονται από τους κατασκευαστές, καθώς ενδέχεται να παραμένουν εκτεθειμένες σε γνωστά κενά ασφαλείας.
Οι χρήστες θα πρέπει να ελέγχουν τη διάρκεια υποστήριξης πριν αγοράσουν μια νέα έξυπνη συσκευή και να αποφεύγουν τη χρήση μη υποστηριζόμενων προϊόντων με ενεργή σύνδεση στο διαδίκτυο.
Περιορίστε την απομακρυσμένη πρόσβαση
Η δυνατότητα ενεργοποίησης του κλιματιστικού από το κινητό ή παρακολούθησης μιας κάμερας από διαφορετική τοποθεσία αποτελεί βασικό πλεονέκτημα των έξυπνων συσκευών.
Ωστόσο, η απομακρυσμένη πρόσβαση μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετους κινδύνους εάν δεν προστατεύεται σωστά.
Η βασική σύσταση είναι απλή: όταν δεν χρειάζεται ο έλεγχος μιας συσκευής εκτός σπιτιού, η σχετική δυνατότητα πρέπει να απενεργοποιείται.
Αντίστοιχα, οι χρήστες θα πρέπει να αποφεύγουν τη χειροκίνητη έκθεση συσκευών στο δημόσιο διαδίκτυο μέσω ανοιχτών θυρών του router.
Για συστήματα που απαιτούν ειδική απομακρυσμένη διαχείριση, όπως σύνθετες εγκαταστάσεις θέρμανσης ή αυτοματισμού, ενδείκνυται η χρήση ασφαλούς σύνδεσης VPN με κατάλληλη τεχνική υποστήριξη.
Πώς θα καταλάβετε ότι μια συσκευή έχει παραβιαστεί
Δεν είναι πάντοτε εύκολο να εντοπιστεί μια κυβερνοεπίθεση, καθώς πολλές συνδεδεμένες συσκευές δεν διαθέτουν αναλυτικά εργαλεία ελέγχου.
Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις που χρειάζονται διερεύνηση, όπως ανεξήγητες αλλαγές στις ρυθμίσεις, άγνωστες συνδέσεις στον λογαριασμό χρήστη ή ενεργοποιήσεις λειτουργιών χωρίς εντολή.
Σε μια κάμερα ασφαλείας, για παράδειγμα, ύποπτες αλλαγές στις ρυθμίσεις ή ειδοποιήσεις για άγνωστες συνδέσεις μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι.
Αντίστοιχα, σε έξυπνους θερμοστάτες ή συστήματα ψύξης, μη εξουσιοδοτημένες αλλαγές θερμοκρασίας χρειάζονται άμεσο έλεγχο.
Τα συμπτώματα αυτά δεν αποδεικνύουν από μόνα τους κυβερνοεπίθεση, καθώς μπορεί να οφείλονται και σε τεχνική δυσλειτουργία.
Εάν υπάρχουν βάσιμες υποψίες παραβίασης, ο χρήστης πρέπει να απομονώσει τη συσκευή από το διαδίκτυο, να ελέγξει τους σχετικούς λογαριασμούς και να επικοινωνήσει με την τεχνική υποστήριξη του κατασκευαστή.
Η αλλαγή κωδικών και, όπου απαιτείται, η επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων μπορεί να αποτελέσουν μέρος της αποκατάστασης, ακολουθώντας τις επίσημες οδηγίες.
Ειδικά σε ψυγεία ή συστήματα που επηρεάζουν τη φυσική ασφάλεια, προτεραιότητα έχει να συνεχιστεί με ασφαλή τρόπο η λειτουργία τους και να ελεγχθεί από τεχνικό οποιαδήποτε ασυνήθιστη συμπεριφορά.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
