ΓΔ: 878.76 -0.45% Τζίρος: 44.15 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:20:04 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
Διοικητής Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας
Φωτο: Διοικητής Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας

ΤτΕ: Αυξάνουν τα ρίσκα για την οικονομία, επιβράδυνση ανάπτυξης στο 3,2%

Συνεχίζεται η δυναμική ανάκαμψη αλλά υπερισχύουν οι κίνδυνοι. Απειλή ο πληθωρισμός, κρίσιμη η διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Επιτάχυνση ανάπτυξης το 2023.

Στην αναθεώρηση της εκτίμησης για την ανάπτυξη της εγχώριας οικονομίας το 2022 προχώρησε η Τράπεζα της Ελλάδος, προβλέποντας επιβράδυνση του ρυθμού μεγέθυνσης του ΑΕΠ στο +3,2% έναντι +3,8% προηγούμενης εκτίμησης, αναθεώρηση που αντανακλά την περαιτέρω αύξηση της αβεβαιότητας στην οικονομία, λόγω της συνεχιζόμενης πολεμικής σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, και την αύξηση του κόστους και των τιμών εν γένει.

Όπως επισημαίνεται στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2021 – 2022 που υποβλήθκε σήμερα στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και το Υπουργικό Συμβούλιο από τον Διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα, η δυναμική ανάκαμψη της οικονομίας συνεχίζεται την φετινή χρονιά, ωστόσο, η επιδείνωση του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος προκαλεί αβεβαιότητα στην ελληνική οικονομία. 

«Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες προβλέψεις του βασικού σεναρίου της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2022 αναμένεται να διαμορφωθεί σε 3,2%, αναθεωρημένος προς τα κάτω σε σχέση με την πρόβλεψη (3,8%) που είχε δημοσιευθεί στην Έκθεση του Διοικητή τον Απρίλιο του 2022. Η αναθεώρηση αντανακλά την περαιτέρω αύξηση της αβεβαιότητας στην οικονομία, λόγω της συνεχιζόμενης πολεμικής σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, και την αύξηση του κόστους και των τιμών εν γένει. 

Οι προβλέψεις οικονομικής μεγέθυνσης του βασικού σεναρίου θα μπορούσαν διαμορφωθούν υψηλότερα του 3,2% εάν ο ισχυρός ρυθμός μεγέθυνσης του πρώτου τριμήνου συνεχιστεί και κατά τα επόμενα τρίμηνα του έτους. Ωστόσο, οι κίνδυνοι υπερισχύουν σε σχέση με τα θετικά ενδεχόμενα. Κινδύνους αποτελούν η περαιτέρω κλιμάκωση της γεωπολιτικής αστάθειας, η επιδείνωση του διεθνούς οικονομικού κλίματος, η διαταραχή στην προσφορά ενέργειας και η συνακόλουθη περαιτέρω αύξηση των τιμών της.

Το 2023 ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να επιταχυνθεί στο 4,1%, ενώ και για το 2024 εκτιμάται σχετικά υψηλός, στο 3,6%, υπό την προϋπόθεση ότι η γεωπολιτική κρίση θα αποκλιμακωθεί έως το τέλος του 2022 και ότι οι τιμές της ενέργειας θα μειωθούν», σημειώνεται στην Έκθεση.

Οι κίνδυνοι για την Ελληνική Οικονομία

«Ο ρυθμός μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας μπορεί να επιβραδυνθεί περισσότερο σε περίπτωση:

  1. περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς αυτό θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση της αβεβαιότητας και ισχυρότερες και πιο επίμονες πληθωριστικές πιέσεις,
  2. νέου κύματος της πανδημίας ή
  3. χαμηλού ποσοστού απορρόφησης κονδυλίων της ΕΕ στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η περαιτέρω αυστηροποίηση των διεθνών χρηματοπιστωτικών συνθηκών και η αύξηση της αποστροφής των διεθνών επενδυτών προς τον κίνδυνο δημιουργούν κινδύνους για τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, καθώς και για την αδιάλειπτη και με αποδεκτό κόστος δανεισμού πρόσβαση του Ελληνικού Δημοσίου στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων. Ωστόσο, τα μέτρα που δρομολογεί η ΕΚΤ για την αποτροπή του κατακερματισμού του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ευρωζώνης αναμένεται να περιορίσουν αυτούς τους κινδύνους.

Επιπλέον, σημαντικοί κίνδυνοι στο πεδίο του πληθωρισμού συνδέονται με το ενδεχόμενο περαιτέρω αύξησης των διεθνών τιμών της ενέργειας σε συνδυασμό με υποχώρηση της ισοτιμίας του ευρώ σε σχέση με το δολάριο, καθώς και με το ενδεχόμενο οι πληθωριστικές πιέσεις να είναι πιο επίμονες, οδηγώντας σε αυξήσεις των ονομαστικών αμοιβών και θέτοντας έτσι σε κίνηση μια ανατροφοδοτούμενη άνοδο του πληθωρισμού. Σε περίπτωση ταχείας και έντονης αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής λόγω υψηλότερου του αναμενομένου πληθωρισμού ή/και μιας περαιτέρω επιδείνωσης της εμπιστοσύνης και κάμψης της δραστηριότητας στους βασικούς εμπορικούς εταίρους, θα μπορούσαν να παρατηρηθούν φαινόμενα στασιμοπληθωρισμού στην ελληνική οικονομία. Πρόσθετοι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία απορρέουν και από τις γεωπολιτικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο».

Καμπανάκι για τον πληθρωρισμό

Σύμφωνα με την ΤτΕ «η αύξηση του μέσου πληθωρισμού σε επίπεδα πάνω από αυτά της ευρωζώνης ενδέχεται να επιδεινώσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, με αρνητικές επιπτώσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται εγρήγορση, ώστε να μην εισέλθει η οικονομία σε μία φάση δευτερογενών πληθωριστικών πιέσεων, τροφοδοτούμενων από την άνοδο των μισθών.

Η εγχώρια δημοσιονομική πολιτική αντέδρασε στις δυσμενείς συνθήκες με εφαρμογή στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης των εισοδημάτων των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που επλήγησαν από την ταχεία άνοδο των τιμών της ενέργειας. Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος χρησιμοποιήθηκε χωρίς να υπάρξει παρέκκλιση από το στόχο μείωσης των πρωτογενών ελλειμμάτων».

«Η αύξηση του μέσου πληθωρισμού σε επίπεδα πάνω από αυτά της ευρωζώνης ενδέχεται να επιδεινώσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, με αρνητικές επιπτώσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται εγρήγορση, ώστε να μην εισέλθει η οικονομία σε μία φάση δευτερογενών πληθωριστικών πιέσεων, τροφοδοτούμενων από την άνοδο των μισθών. Η εγχώρια δημοσιονομική πολιτική αντέδρασε στις δυσμενείς συνθήκες με εφαρμογή στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης των εισοδημάτων των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που επλήγησαν από την ταχεία άνοδο των τιμών της ενέργειας. Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος χρησιμοποιήθηκε χωρίς να υπάρξει παρέκκλιση από το στόχο μείωσης των πρωτογενών ελλειμμάτων. Μεσοπρόθεσμα, η διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών είναι η βασικότερη προϋπόθεση για την επίτευξη διατηρήσιμων ρυθμών μεγέθυνσης, τη διαφύλαξη της αξιοπιστίας της δημοσιονομικής πολιτικής και την αναβάθμιση, σε επενδυτική βαθμίδα, της πιστοληπτικής αξιολόγησης του Ελληνικού Δημοσίου».

Επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, τονίζεται στην Έκθεση, πέραν των απαραίτητων μέτρων για στήριξη των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, θα πρέπει να εφαρμόσει συνετή δημοσιονομική πολιτική, να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις αλλά και να διευκολύνει με όσο το δυνατόν καλύτερο τρόπο τις επενδύσεις που συνδέονται με τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάπτυξης, ώστε να θωρακίσει την ελληνική οικονομία. 

Όπως τονίζει η ΤτΕ η κυρίαρχη πρόκληση είναι η ελληνική οικονομία να μπορέσει να συνεχίσει να ανακάμπτει με δυναμικό ρυθμό, με την Κεντρική Τράπεζα να υποβαθμίζει την εκτίμηση για ανάπτυξη στο 3,2% από 3,8% που εκτιμούσε τον Απρίλιο, επίπεδο που μπορεί να υποχωρήσει, εξαιτίας των αβεβαιοτήτων που δημιουργεί η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών ενέργειας αλλά και βασικών προϊόντων. 

Ένα ακόμη πολύ σημαντικό πεδίο είναι να μην υπάρξει χαλάρωση του ρυθμού μείωσης των ελλειμμάτων (προϋπολογισμού αλλά και εμπορικό) καθώς ένα τέτοιο ενδεχόμενο «ενέχει τον κίνδυνο να κλονιστεί η εμπιστοσύνη των αγορών στη δέσμευση της δημοσιονομικής πολιτικής για προσωρινές και όχι μόνιμες παρεμβάσεις δημοσιονομικής χαλάρωσης και κατ’ επέκταση για επιστροφή σε πρωτογενή πλεονάσματα. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να διαταράξει την πτωτική πορεία του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ και, σε συνδυασμό με τη δυσμενή διεθνή συγκυρία, να μεταθέσει χρονικά την αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του Ελληνικού Δημοσίου  στην επενδυτική βαθμίδα». 
.
Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και το γεγονός ότι ορισμένες δομικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας συνεχίζουν να υπάρχουν μεταξύ των οποίων η ΤτΕ επισημαίνει τις ακόλουθες: 

  • η απονομή της δικαιοσύνης παραμένει αργή, 
  • η αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα είναι ακόμη χαμηλή και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της οικονομίας υπολείπεται σε σχέση με τους Ευρωπαίους εταίρους. ο υψηλός βαθμός εξάρτησης της ελληνικής οικονομίας από εισαγωγές αγαθών και ενέργειας,
  • το αυξημένο μερίδιο του κόστους ενέργειας στις ελληνικές επιχειρήσεις ήδη πριν από την ενεργειακή κρίση, 
  • το μικρό μέσο μέγεθος των ελληνικών επιχειρήσεων και τα ολιγοπωλιακά φαινόμενα σε αρκετούς κλάδους επιτείνουν τα προβλήματα από την άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας και πρώτων υλών και οδηγούν σε πληθωρισμό άνω του μέσου όρου της ευρωζώνης. 

Οι απαραίτητες κινήσεις 

Στην έκθεση υπογραμμίζεται ότι υπάρχουν μία σειρά πολιτικές που θα πρέπει να εφαρμοστούν ώστε να διαφυλαχθεί η δημοσιονομική αξιοπιστία, ένα από τα αδύναμα σημεία για την ελληνική οικονομία στην προηγούμενη 10ετία. 

Προκειμένου να επιτευχθεί αυτή η αξιοπιστία θα πρέπει: 

  • να αποφευχθούν μόνιμα μέτρα δημοσιονομικής χαλάρωσης, οι δε τυχόν πρόσθετες παρεμβάσεις εισοδηματικής ενίσχυσης θα πρέπει: (α) να είναι στοχευμένες προς τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, (β) να έχουν προσωρινό χαρακτήρα και (γ) να μην υπονομεύουν τους φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους που έχουν τεθεί.
  • τα ταμειακά διαθέσιμα θα πρέπει να διατηρηθούν σε υψηλό επίπεδο για να παραμείνει περιορισμένος ο κίνδυνος αναχρηματοδότησης του χρέους.
  • Με βάση το ευνοϊκό προφίλ αποπληρωμών του χρέους, εκτιμάται ότι η μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους δεν απειλείται. Μακροπρόθεσμα, όμως, η σταδιακή αναχρηματοδότηση του συσσωρευμένου χρέους του επίσημου τομέα με όρους αγοράς αυξάνει την έκθεση του Ελληνικού Δημοσίου στον επιτοκιακό κίνδυνο. Συνεπώς, μεσοπρόθεσμα, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει και πάλι να εστιάσει στη σταδιακή μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος και στην επαναφορά, από το 2023, πρωτογενών πλεονασμάτων. 
  • αξιοποίηση των πόρων από το μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ 2021-2027 και το ευρωπαϊκό μέσο ανάκαμψης NextGenerationEU (NGEU) έχει κομβικό ρόλο στην αντιμετώπιση της επενδυτικής αβεβαιότητας στο νέο περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού και γεωπολιτικής αστάθειας. Τα επόμενα έτη τόσο οι δημόσιες όσο και οι ιδιωτικές επενδύσεις που θα υλοποιηθούν με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση αναμένεται να συμβάλουν καθοριστικά στην οικονομική ανάπτυξη και να ενισχύσουν το μακροπρόθεσμο παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας. 
  • επανεκκίνηση του προγράμματος των ιδιωτικοποιήσεων – ύστερα από δύο χρόνια καθυστερήσεων λόγω πανδημίας – καθώς και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με το NGEU. 

Αγορά εργασίας και παρεμβάσεις 

Ένα ακόμη σημείο που θεωρείται σημαντικό είναι να υπάρξει παρέμβαση στην αγορά εργασίας, καθώς παρά τις σημαντικές παρεμβάσεις απαιτούνται και αναφορικά με την αγορά εργασίας. Παρά τη διαχρονική υποχώρησή του, το ποσοστό ανεργίας παραμένει σε υψηλό επίπεδο και μπορεί να αυξηθεί λόγω των επιπτώσεων του δυσμενούς διεθνούς περιβάλλοντος στην εγχώρια και εξωτερική ζήτηση. 

Επισημαίνεται ότι η επίμονη υψηλή ανεργία των τελευταίων ετών έχει επιτείνει το πρόβλημα της αναντιστοιχίας μεταξύ των ζητούμενων και των προσφερόμενων θέσεων εργασίας, καθώς σημαντικό τμήμα του εργατικού δυναμικού έχει χάσει μέρος των δεξιοτήτων του. Επιπλέον, παράγοντες όπως η γήρανση του πληθυσμού, η πρόωρη συνταξιοδότηση των εργαζομένων και η μετανάστευση εργατικού δυναμικού κατά τα χρόνια της κρίσης έχουν οδηγήσει σε ελλείψεις εργαζομένων χαμηλής και υψηλής εξειδίκευσης. 

Συνεπώς, κρίνεται απαραίτητη η αναβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης και η ενίσχυση της διαρκούς επιμόρφωσης του εργατικού δυναμικού ώστε να αποκτήσει τα προσόντα και τις δεξιότητες για να ενταχθεί και να παραμείνει στην αγορά εργασίας. Επίσης, είναι αναγκαία η αποτελεσματικότερη εφαρμογή πολιτικών για την αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό, με περαιτέρω βελτίωση των μέτρων που αφορούν τόσο τις συνθήκες εργασίας των γυναικών (π.χ. ωράρια, άδειες) όσο και τη φροντίδα των παιδιών (π.χ. διαθεσιμότητα παιδικών σταθμών, ωράρια νηπιαγωγείων, δημοτικών σχολείων). 

Μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ την έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Γ. Στουρνάρας: Απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή απάντηση για την ανάσχεση της ακρίβειας

Ο διοικητής της ΤτΕ σημείωσε ότι δεν βλέπει διψήφιο πληθωρισμό στην Ελλάδα προσθέτοντας ότι οι υψηλές καταθέσεις λειτουργούν ως ασπίδα. Τι είπε για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό, την επενδυτική βαθμίδα και το πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων.
Oikonomia, Economy, Ellada
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Eurobank: Σε τροχιά μείωσης των ελλειμμάτων η ελληνική οικονομία

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της τράπεζας η πολύ καλή πορεία των εσόδων θα επιτρέψει τη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που δημιούργησε η πανδημία στοιχείο καθοριστικό για την συγκράτηση του κόστους δανεισμού.
Xrimatistirio, Markets, Stocks, Metoxes
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δύσκολο καλοκαίρι για τα Χρηματιστήρια - Φόβοι για είσοδο σε «bear market»

Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι θα συνεχιστεί η πτώση των μετοχών και οι αγορές θα εισέλθουν σε «bear market». Οι φόβοι των επενδυτών για στασιμοπληθωρισμό είναι στο υψηλότερο επίπεδο από την οικονομική κρίση του 2008.
ESM, Eurozone
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ESM: Καλοί... βαθμοί στην Ελλάδα αλλά και σημαντικοί «αστερίσκοι»

Την ανάκαμψη της οικονομίας και την πρόοδο σε μεταρρυθμίσεις το 2021 υπογραμμίζει ο Μηχανισμός Σταθερότητας, αλλά σημειώνει την καθυστέρηση στην απονομή συντάξεων και τους μακροπρόθεσμους κινδύνους για το χρέος.
greece-economy-february-2021
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ανάπτυξη - έκπληξη «βλέπει» η Εθνική, ανεβάζει την πρόβλεψη στο 4%

Από το 3% στο 4% ανεβάζει η Εθνική την πρόβλεψη για την αύξηση του φετινού ΑΕΠ, μετά την πολύ καλή επίδοση του πρώτου τριμήνου. Ισχυροί οι επιχειρηματικοί δείκτες και οι επιδόσεις του τουρισμού.