ΓΔ: 1424.04 0.16% Τζίρος: 185.19 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:25:03 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
Inflation, Plithorismos, Agores
Φωτο: Shutterstock

Η διεθνής επέλαση του πληθωρισμού και το «φάρμακο» των επιτοκίων

Ο υψηλός πληθωρισμός γίνεται «φόρος στους φτωχούς» και εντείνει τις ανισότητες, ενώ υποχρεώνει τις πλούσιες χώρες σε ακριβές δημοσιονομικές παρεμβάσεις. Τι κάνουν οι κεντρικές τράπεζες για να τον σταματήσουν.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με τον πιο επιθετικό πληθωρισμό αρκετών δεκαετιών, ενώ οι τιμές των ειδών πρώτης ανάγκης, όπως τα τρόφιμα, η θέρμανση, οι μεταφορές και η στέγαση, αυξάνονται με επιθετικό ρυθμό. Και παρόλο που η επίτευξη του ζενίθ για τον δείκτη τιμών καταναλωτή μπορεί να είναι ορατή, οι επιπτώσεις στο εισόδημα των πολιτών μπορεί να γίνουν ακόμη πιο δύσκολες στη διαχείριση.

Δύο είναι οι βασικές αιτίες αυτής της πορείας: η πανδημία του κορονοϊού και φυσικά η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Μια μακρά περίοδος περιορισμένου πληθωρισμού και χαμηλών επιτοκίων έληξε απότομα μετά το χτύπημα της πανδημίας, καθώς οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες κράτησαν τις εγκλωβισμένες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά στη ζωή με τρισεκατομμύρια δολάρια στήριξης.

Αυτή η σανίδα σωτηρίας απέτρεψε τους εργαζόμενους από το να μείνουν άνεργοι, τις επιχειρήσεις από το να χρεοκοπήσουν και τις τιμές των κατοικιών από το να καταρρεύσουν. Αλλά επίσης ανατάραξε σε πρωτόγνωρο επίπεδο το ισοζύγιο προσφοράς – ζήτησης. Μέχρι το 2021, καθώς τα lockdown σταμάτησαν και η παγκόσμια οικονομία αναπτύχθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό μετά τη χειρότερη ύφεση των τελευταίων 80 ετών, όλα αυτά τα χρήματα τόνωσης κατέκλυσαν το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα.

Τα εργοστάσια που είχαν αδρανοποιηθεί δεν μπορούσαν να επιταχύνουν αρκετά γρήγορα την παραγωγή τους για να καλύψουν τη ζήτηση, οι κανόνες ασφαλείας COVID προκάλεσαν ελλείψεις εργατικού δυναμικού στο λιανικό εμπόριο, τις μεταφορές και την υγειονομική περίθαλψη και η έκρηξη της ανάκαμψης προκάλεσε έξαρση των τιμών της ενέργειας. Και σαν να μην έφτανε αυτό, η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και οι δυτικές κυρώσεις σε βάρος του μεγάλου εξαγωγέα πετρελαίου και φυσικού αερίου έστειλαν τις τιμές των καυσίμων ακόμη πιο ψηλά.

Γνωστός ως «φόρος στους φτωχούς», επειδή πλήττει περισσότερο τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα, ο διψήφιος πληθωρισμός έχει επιδεινώσει τις ανισότητες παγκοσμίως. Ενώ οι πλουσιότεροι καταναλωτές μπορούν να βασίζονται στις αποταμιεύσεις που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, άλλοι παλεύουν να τα βγάλουν πέρα και ένας αυξανόμενος αριθμός εξαρτάται από τις τράπεζες τροφίμων.

Με τον χειμώνα να μπαίνει σε όλο το βόρειο ημισφαίριο, αυτή η πίεση στο κόστος διαβίωσης θα ενταθεί καθώς οι λογαριασμοί καυσίμων θα εκτοξευθούν. Οι εργαζόμενοι έχουν προβεί σε απεργιακές κινητοποιήσεις σε τομείς από την υγειονομική περίθαλψη έως τις αερομεταφορές για να απαιτήσουν οι μισθοί να συμβαδίζουν με τον πληθωρισμό. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αναγκάζονται να συμβιβαστούν με λιγότερα.

Οι ανησυχίες για το κόστος διαβίωσης κυριαρχούν στην πολιτική των πλούσιων χωρών - σε ορισμένες περιπτώσεις υποβαθμίζουν άλλες προτεραιότητες, όπως η δράση για την κλιματική αλλαγή. Αν και οι πρόσφατες μειώσεις στις τιμές της βενζίνης έχουν μειώσει την πίεση, ο πληθωρισμός παραμένει ένα από τα κύρια θέματα που απασχολούν την κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς «διογκώνουν» τους προϋπολογισμούς τους για να διοχετεύσουν δισεκατομμύρια ευρώ σε προγράμματα στήριξης.

Αλλά αν τα πράγματα είναι δύσκολα στις βιομηχανικές οικονομίες, η εκτόξευση των τιμών των τροφίμων επιδεινώνει τη φτώχεια και την προσπάθεια επιβίωσης στις φτωχότερες χώρες, από την Αϊτή μέχρι το Σουδάν και από τον Λίβανο μέχρι τη Σρι Λάνκα. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα εκτιμά ότι επιπλέον 70 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχουν οδηγηθεί πιο κοντά στην πείνα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, σε αυτό που αποκαλεί «τσουνάμι πείνας».

Οι κεντρικές τράπεζες έχουν ξεκινήσει απότομες αυξήσεις επιτοκίων για να «παγώσουν» τη ζήτηση και να τιθασεύσουν τον πληθωρισμό. Μέχρι το τέλος του 2023, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναμένει ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα έχει μειωθεί στο 4,7% - λίγο λιγότερο από το μισό του σημερινού επιπέδου.

Ο στόχος είναι μια «ήπια προσγείωση», κατά την οποία το «πάγωμα» θα γίνει χωρίς να καταρρεύσει η αγορά κατοικίας, να χρεοκοπήσουν επιχειρήσεις ή να αυξηθεί η ανεργία. Αλλά ένα τέτοιο αισιόδοξο σενάριο έχει αποδειχθεί άπιαστο σε προηγούμενες συναντήσεις με υψηλό πληθωρισμό.

Από τον επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Τζερόμ Πάουελ έως την Κριστίν Λαγκάρντ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όλο και περισσότερο ακούγεται ότι το φάρμακο για την αύξηση των επιτοκίων μπορεί να έχει πικρή γεύση. Συν τοις άλλοις, οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις μεγάλες αβεβαιότητες - ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εντάσεις μεταξύ Κίνας και Δύσης – έχουν ενισχυθεί. Άλλωστε οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ τον Οκτώβριο ήταν από τις πιο δυσοίωνες εδώ και χρόνια, αναφέροντας: «Εν ολίγοις, τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμα και για πολλούς ανθρώπους, το 2023 θα μοιάζει με ύφεση».

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ECB, European Central Bank, EKT, Evropaiki Kentriki Trapeza
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Φρενάρει» τις προσδοκίες η ΕΚΤ για την επόμενη μείωση των επιτοκίων

Βέβαιη θεωρείται η μείωση κατά 0,25% στη συνεδρίαση της επόμενης εβδομάδας, με τον επικεφαλής οικονομολόγο της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, να τονίζει ότι δεν υπάρχει, ακόμη, σχεδιασμός για συνεχείς περικοπές στα επιτόκια.
Christine Lagarde, ECB, EKT
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Λαγκάρντ: Είμαστε ανεξάρτητοι από τη Fed, ορισμένοι ήθελαν μείωση σήμερα

Η πρόεδρος της ΕΚΤ ξεκαθάρισε ότι λαμβάνονται αποφάσεις μόνο με βάση την εξέλιξη του πληθωρισμού στην ευρωζώνη. Επανέλαβε ότι ο πληθωρισμός υποχωρεί και αποκάλυψε ότι ορισμένα μέλη του συμβουλίου πρότειναν μείωση επιτοκίων σήμερα.
Epitokia, Rates
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι νέες αυξήσεις στα επιτόκια Fed και ΕΚΤ και οι προβλέψεις για το 2023

Κατά 0,25% αναμένεται να αυξηθεί αύριο το αμερικανικό επιτόκιο, ενώ η ΕΚΤ προβλέπεται να προχωρήσει σε μια αύξηση κατά μισή μονάδα. Πλησιάζει το τέλος του κύκλου σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής.
Epitokia, Rates
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Νέος γύρος αύξησης επιτοκίων από την ΕΚΤ και τη Fed κατά μισή μονάδα

Η υποχώρηση του πληθωρισμού ανοίγει ένα μικρό παράθυρο αισιοδοξίας, αλλά ο δείκτης παραμένει πολύ υψηλότερα από τους στόχους των κεντρικών τραπεζών. Ελ Εριάν: Ζήτημα αξιοπιστίας για τη Fed η αύξηση επιτοκίων.
Epitokia, Rates
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ομοβροντία αυξήσεων στα επιτόκια, άμεσος κίνδυνος διεθνούς ύφεσης

Οι κεντρικοί τραπεζίτες μοιάζουν να συναγωνίζονται ποιος θα αυξήσει τα επιτόκια γρηγορότερα. Άλλη μια αύξηση τουλάχιστον κατά 0,75% από τη Fed αυτή την εβδομάδα. Τα λάθη πολιτικής και ο κίνδυνος ύφεσης.