Κριτική στην τροπολογία του ΠΑΣΟΚ για τη διατήρηση λιγνιτικών μονάδων στο ηλεκτρικό σύστημα άσκησε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ. Ο υφυπουργός αμφισβήτησε τόσο το ενδεχόμενο διατήρησης του λιγνίτη ως οικονομικής λύσης, όσο και τις προβλέψεις για παράταση στη λειτουργία των μονάδων.
Σύμφωνα με τον κ. Τσάφο, η τροπολογία που κατατέθηκε από τον βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Πάρι Κουκουλόπουλο βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε "μισές αλήθειες" σχετικά με τη χρήση του λιγνίτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην αντίληψη ότι ο λιγνίτης αποτελεί εγγενώς φθηνή πηγή ενέργειας.
Όπως σημειώνει ο υφυπουργός, "Η φθηνή ενέργεια δεν είναι κάτι που νομοθετείς με μια τροπολογία", υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί με ρυθμίσεις που, κατά την άποψή του, δεν αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος της λιγνιτικής παραγωγής.
Αναφερόμενος στην πορεία της απολιγνιτοποίησης, ο κ. Τσάφος τονίζει ότι η διαδικασία ξεκίνησε το 2005 και μέχρι το 2019 είχε ήδη ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο μέρος της. Όπως αναφέρει, «ο λιγνίτης φεύγει γιατί είναι ακριβός».
Η τροπολογία, σύμφωνα με τον υφυπουργό, προβλέπει τη διατήρηση του λιγνίτη έως ότου η χώρα εξασφαλίσει εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου, ενώ περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τη συνέχιση λειτουργίας μονάδων, όπως η Πτολεμαΐδα 5, έως το 2049.
Ο κ. Τσάφος θέτει το ερώτημα αν έχει νόημα η υποχρεωτική διατήρηση λιγνιτικής παραγωγής, σε περίπτωση που στο μεταξύ υπάρξει εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου, αυξηθεί η συμμετοχή των ΑΠΕ και της αποθήκευσης, και το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων καταστήσει τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων ζημιογόνα.
Επιπλέον, ασκεί κριτική στην πρόβλεψη της τροπολογίας, σύμφωνα με την οποία αποφάσεις για πρόωρη παύση των μονάδων θα μπορούσαν να συνδέονται με το αδίκημα της απιστίας.
Στην ανάρτησή του, ο υφυπουργός παραθέτει: «Τι λέει η τροπολογία; Κρατάμε τον λιγνίτη μέχρι να παράγουμε το δικό μας αέριο. Αλλά κρατάμε τις μονάδες ανοιχτές (έως το 2049 για την Πτολεμαΐδα 5). Ας αφήσουμε το κακό σενάριο (δεν βρίσκουμε αέριο). Αν βρούμε; Θα έχουμε εγχώριο αέριο, και θα καίμε σώνει και καλά λιγνίτη;! Μάλιστα η τροπολογία λέει ότι κάθε απόφαση που αποσκοπεί στην πρόωρη παύση των μονάδων θα διώκεται για απιστία. Σενάριο: παράγουμε αέριο, οι τιμές των ρύπων είναι στα ύψη, έχουμε ΑΠΕ και αποθήκευση και ο λιγνίτης χάνει λεφτά. Αν πάει η ΔΕΗ να τον κλείσει: απιστία! "Θα βγάλουμε τον λιγνίτη από το χρηματιστήριο και θα πληρώνουμε το κόστος". Τέλεια».
Αναφορικά με το κόστος παραγωγής, ο υφυπουργός αναφέρει ότι, με τα σημερινά δεδομένα για τα δικαιώματα εκπομπής ρύπων, το κόστος στον 'Αγιο Δημήτριο ανέρχεται περίπου στα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ στην Πτολεμαΐδα 5 στα 130 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Θέτει το ερώτημα ποιος θα επωμιστεί το πρόσθετο κόστος, αν ο λιγνίτης αποσυνδεθεί από τους μηχανισμούς της αγοράς και αποζημιώνεται με βάση το κόστος παραγωγής.
Ο κ. Τσάφος επισημαίνει ότι υπάρχουν συγκυρίες όπου η Πτολεμαΐδα 5 μπορεί να είναι ανταγωνιστική έναντι του φυσικού αερίου. Ωστόσο, θεωρεί ότι τέτοιες συγκυρίες δεν δικαιολογούν τη νομοθετική δέσμευση για λειτουργία της μονάδας έως το 2049.
Κλείνοντας, ο υφυπουργός επαναλαμβάνει ότι η ενεργειακή πολιτική και η επιδίωξη χαμηλότερων τιμών δεν μπορούν να στηρίζονται σε νομοθετικές ρυθμίσεις που αγνοούν ή υποτιμούν το πραγματικό κόστος των διαφορετικών τεχνολογιών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. «Η φθηνή ενέργεια δεν είναι κάτι που νομοθετείς με μια τροπολογία», σημειώνει, καταλήγοντας ότι η συγκεκριμένη πρόταση «αποκρύπτει την αλήθεια για το πραγματικό κόστος του λιγνίτη».