Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, θεσμοθετήθηκε σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα (ΕΧΠ-Β). Στην απόφαση συμμετέχουν και οι υφυπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη, και Ανάπτυξης, Λάζαρος Τσαβδαρίδης.
Το νέο ΕΧΠ-Β παρέχει στη χώρα ένα σύγχρονο πλαίσιο παραγωγικής ανάπτυξης με σαφείς κανόνες, προσαρμοσμένους στις απαιτήσεις της εποχής. Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των δύο υπουργείων, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα συνεκτικό μοντέλο χωρικού σχεδιασμού, που περιλαμβάνει τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια σε Τουρισμό, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και Βιομηχανία, καθώς και τα Ειδικά και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια σε όλη τη χώρα.
Όπως τονίζεται, «με το νέο ΕΧΠ-Β βάζουμε κανόνες στον χώρο, δίνουμε δύναμη στην ελληνική παραγωγή και προστατεύουμε το περιβάλλον. Δημιουργούμε ένα πιο δίκαιο, σύγχρονο και προβλέψιμο πλαίσιο ανάπτυξης για τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα σε ολόκληρη τη χώρα».
Υπενθυμίζεται πως το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία εγκρίθηκε το 2009, σε ένα εντελώς διαφορετικό διεθνές και οικονομικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Ελλάδα και η Ευρώπη αντιμετωπίζουν σήμερα την πρόκληση ενίσχυσης της παραγωγικότητας, ανταγωνιστικότητας και ανθεκτικότητας των οικονομιών τους. Αυτό καθιστά αναγκαία την περαιτέρω ενδυνάμωση της βιομηχανίας και της καινοτομίας, καθώς συνδέεται με θέματα όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, η σταθερότητα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση και ο τεχνολογικός μετασχηματισμός.
Επικαιροποιημένο πλαίσιο για τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα
Το νέο ΕΧΠ-Β επικαιροποιεί και συμπληρώνει τις προηγούμενες κατευθύνσεις, λαμβάνοντας υπόψη την αξιολόγηση εφαρμογής, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και τις σύγχρονες ανάγκες παραγωγής. Κεντρικός στόχος είναι η σαφήνεια στους κανόνες για τη διασφάλιση συνέχειας και σταθερότητας στις επενδύσεις.
Η νέα στρατηγική επιδιώκει τη μετάβαση από τη διάσπαρτη ανάπτυξη σε οργανωμένες μορφές χωροθέτησης με σύγχρονες υποδομές και μεγαλύτερο σεβασμό στο περιβάλλον, ανταποκρινόμενη στα αιτήματα των παραγωγικών και κοινωνικών φορέων.
Όλα τα συναρμόδια υπουργεία θα συμβάλουν στην υλοποίηση της νέας πολιτικής για τα Επιχειρηματικά Πάρκα, μέσω απλοποίησης διαδικασιών έγκρισης, διαφανούς διοίκησης και επιτάχυνσης των απαιτούμενων εγκρίσεων.
Ενοποιημένος σχεδιασμός – Προτεραιότητα στις κρίσιμες πρώτες ύλες
Για πρώτη φορά, ο σχεδιασμός καλύπτει συνολικά την παραγωγή και τη διακίνηση, ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού, την εξωστρέφεια και την παραγωγική ανθεκτικότητα. Το νέο πλαίσιο δίνει προτεραιότητα σε επενδύσεις που αφορούν κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία, υποστηρίζοντας σχετικά βιομηχανικά έργα και αλυσίδες αξίας.
Η παραγωγική ανθεκτικότητα αποτελεί εθνική προτεραιότητα, με το ΕΧΠ-Β να στηρίζει στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις και έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Οργανωμένη ανάπτυξη και βιώσιμη προοπτική
Το νέο πλαίσιο προωθεί την οργανωμένη ανάπτυξη σε επιχειρηματικά πάρκα ή περιοχές με θεσμοθετημένες χρήσεις γης, αποτρέποντας τη διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση και θέτοντας σαφείς προϋποθέσεις χωρικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας.
Με αυτή την κατεύθυνση, επιτυγχάνεται τάξη στην παραγωγική δραστηριότητα, μείωση συγκρούσεων χρήσεων, οργάνωση περιβαλλοντικής εξυγίανσης και αναβάθμιση ή λελογισμένη επέκταση υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην αξιοποίηση και αναβάθμιση των υπαρχουσών εγκαταστάσεων, καθώς και στην ένταξη της παραμέτρου του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Περιβαλλοντική προστασία και ειδικές περιοχές
Κατοχυρώνονται θεσμικά όροι και κατευθύνσεις για την προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Το πλαίσιο ενισχύει τη βιομηχανική συμβίωση, την αποδοτική χρήση των πόρων και την κυκλική οικονομία, ενσωματώνοντας κατευθύνσεις κλιματικής ανθεκτικότητας και πράσινου μετασχηματισμού.
Στις μητροπολιτικές περιοχές, όπως η Αττική και η Θεσσαλονίκη, απαγορεύεται η διάσπαρτη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών μονάδων. Προωθείται η εγκατάσταση σε οργανωμένους υποδοχείς, ο εκσυγχρονισμός των υπαρχόντων και η ενίσχυση μονάδων υψηλής τεχνολογίας, ώστε να προστατεύονται οι περιοχές και να αντιμετωπίζονται τα λειτουργικά προβλήματα των επιχειρήσεων.
Για τις νησιωτικές περιοχές, το πλαίσιο λαμβάνει υπόψη την περιβαλλοντική και χωρική ευαισθησία, προτάσσοντας την αξιοποίηση τοπικών πρώτων υλών, συνέργειες με αγροτική και τουριστική δραστηριότητα και κάλυψη βασικών παραγωγικών και εφοδιαστικών αναγκών με όρους περιβαλλοντικής συμβατότητας.
Συνολικά, το νέο ΕΧΠ-Β προσφέρει στη χώρα ασφάλεια δικαίου για τη βιομηχανία, ενιαίο σχεδιασμό για τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα, ασφάλεια εφοδιασμού, κρίσιμες πρώτες ύλες και επενδύσεις στρατηγικής σημασίας.
Προωθεί την οργανωμένη ανάπτυξη, αναβάθμιση υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων, βιομηχανική συμβίωση, κυκλική οικονομία και πράσινο μετασχηματισμό, ενώ παρέχει σαφείς κανόνες για επιχειρήσεις, πολίτες και τοπικές κοινωνίες.