Η ολοκλήρωση της μελέτης κόστους-οφέλους για τη δυτική επέκταση του μετρό Θεσσαλονίκης αναμένεται έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Νίκος Ταχιάος, σε εκδήλωση με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας. Η μελέτη αυτή αποτελεί βασικό βήμα για την προετοιμασία του φακέλου διεκδίκησης ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, καθώς το έργο χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σύνθετο και δαπανηρό.
Ο κ. Ταχιάος σημείωσε ότι το κόστος κατασκευής της επέκτασης ανέρχεται τουλάχιστον σε 100 εκατ. ευρώ ανά χιλιόμετρο, με τιμές της προηγούμενης δεκαετίας, ενώ μόνο για τα αρχαιολογικά ευρήματα της βασικής γραμμής δαπανήθηκαν πάνω από 200 εκατ. ευρώ. Τόνισε πως το έργο δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί από το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και απαιτείται ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την τεκμηρίωση της σκοπιμότητάς του και τη σύνταξη "αξιόπιστου και πειστικού" φακέλου προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Οι μελέτες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με χωροθετήσεις σταθμών και επαφές με δημάρχους, ενώ μέσω σύμβασης πρόδρομων εργασιών επικαιροποιούνται αποτυπώσεις και μελέτες με στόχο την ολοκλήρωσή τους έως το τέλος του έτους. Παράλληλα, αναμένεται να ολοκληρωθεί και η μελέτη κόστους-οφέλους, ώστε να υποβληθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας διεκδίκησης χρηματοδότησης από την ΕΕ. Ο υφυπουργός επεσήμανε τον μακροχρόνιο χαρακτήρα των έργων του μετρό και την ανάγκη συνέχειας και σταθερότητας στον σχεδιασμό, καθώς οι αλλαγές διοικήσεων και η επανεκκίνηση συζητήσεων μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις.
Για τις κυκλοφοριακές ανάγκες της Θεσσαλονίκης, ο κ. Ταχιάος έθεσε ως προτεραιότητα τη μείωση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων, χαρακτηρίζοντας το μετρό ως το κατεξοχήν μητροπολιτικό μέσο που μπορεί να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση. Αναφέρθηκε επίσης στο Flyover, το οποίο αναμένεται να συμβάλει στην αποσυμφόρηση του περιφερειακού, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη επέκτασης του μετρό και δημιουργίας υποδομών για τον περιορισμό της χρήσης αυτοκινήτου. Ειδική μνεία έκανε στους χώρους στάθμευσης στη Μίκρα, σημειώνοντας το μητροπολιτικό όφελος από την απομάκρυνση αυτοκινήτων από την κυκλοφορία της πόλης.
Σημαντική αναφορά έγινε και στην εφαρμογή ενιαίου εισιτηρίου και τη διαλειτουργικότητα των μέσων μεταφοράς. Για τη Θεσσαλονίκη, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία επέκτασης του συστήματος ηλεκτρονικού εισιτηρίου, ώστε ο ΟΣΕΘ να μπορεί να ενεργοποιήσει τη δυνατότητα εισόδου και εξόδου επιβατών από το μετρό με κάρτα. Παράλληλα, συζητείται η πλήρης διαλειτουργικότητα όλων των μέσων μεταφοράς, με τη χρήση ηλεκτρονικής κάρτας σε λεωφορεία και μετρό να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αναδιάρθρωση των λεωφορειακών γραμμών.
Ο υφυπουργός χαρακτήρισε τα έργα υποδομής «αχάριστα», εξηγώντας ότι συχνά ξεκινούν, προχωρούν και ολοκληρώνονται από διαφορετικές διοικήσεις. Προσωπικό του στοίχημα αποτελεί η ένταξη της δυτικής επέκτασης του μετρό σε τροχιά, με εξασφάλιση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης μέσω ενός «αξιοπρεπούς και αξιόπιστου» φακέλου στο ΕΣΠΑ.
ΟΑΣΘ: Στόχος η πλήρης ανανέωση στόλου έως το 2027
Την πλήρη ανανέωση του στόλου του ΟΑΣΘ έως το τέλος του 2027 έθεσε ως στόχο ο διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού, Κωνσταντίνος Ταγγίρης. Όπως ανέφερε, οι σχετικοί διαγωνισμοί για τα νέα ηλεκτρικά λεωφορεία αναμένεται να προχωρήσουν έως το τέλος του 2026.
Ο ΟΑΣΘ διαθέτει ήδη 160 ηλεκτρικά λεωφορεία, ενώ προβλέπονται ακόμη 110 μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, εκ των οποίων 10 ειδικά διαμορφωμένα για Άτομα με Αναπηρία και 65 μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027. Συνολικά, ο στόλος θα φτάσει τα 335 ηλεκτρικά λεωφορεία, με 325 να απαιτούνται για την καθημερινή λειτουργία και 10 ως εφεδρεία.
Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία δεύτερου σταθμού φόρτισης στη Σταυρούπολη, ενώ θεωρείται αναγκαία η δημιουργία «πράσινου» αμαξοστασίου στην ανατολική Θεσσαλονίκη για την ανάπτυξη του ηλεκτρικού στόλου.
Ο κ. Ταγγίρης αναφέρθηκε επίσης στην προώθηση ενιαίου εισιτηρίου για λεωφορεία και μετρό και του tap and pay, καθώς και στην ανάγκη πλήρους προσβασιμότητας και αξιόπιστης τηλεματικής. Για τα προβλήματα στα ψηφιακά συστήματα και την έκδοση εισιτηρίων, οι ανάδοχοι έχουν προθεσμία έως τις 31 Δεκεμβρίου, ενώ από τον Ιανουάριο του 2024 έχουν πραγματοποιηθεί τέσσερις κύκλοι προσλήψεων οδηγών.
Ο ρόλος της Περιφέρειας και η ανάγκη αλλαγής κουλτούρας
Ο αντιπεριφερειάρχεις Μεταφορών και Επικοινωνιών, Θεόδωρος Μητράκας, αναφέρθηκε στον ρόλο της Αντιπεριφέρειας ως συνδέσμου μεταξύ Πολιτείας και τοπικών κοινωνιών, στις αρμοδιότητες της, αλλά και στην ανάγκη αλλαγής κουλτούρας των πολιτών στις μετακινήσεις. Τόνισε ότι η Θεσσαλονίκη έχει λάβει αναλογικά περισσότερα ηλεκτρικά λεωφορεία συγκριτικά με την Αθήνα και οι υποδομές φόρτισης ολοκληρώθηκαν ταχύτερα.
Η Περιφέρεια συμμετέχει, βάσει νόμου, στους αρμόδιους οργανισμούς μεταφορών, όπως ο ΟΑΣΘ και ο ΟΣΕΘ, μεταφέροντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Μεταξύ των αρμοδιοτήτων της περιλαμβάνονται η μεταφορά μαθητών, η διανομή δωρεάν μαθητικών καρτών, η εξέταση και εκπαίδευση οδηγών, καθώς και οι έλεγχοι επαγγελματικών οχημάτων, συνεργείων και πρατηρίων καυσίμων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ευθύνη των πολιτών, πέρα από την ευθύνη της Πολιτείας για τις υποδομές, ζητώντας αλλαγή στη συμπεριφορά και καλύτερη αξιοποίηση των νέων δεδομένων στις μεταφορές, όπως το μετρό και η ηλεκτροκίνηση.