Η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Πορτογαλίας για τα μεταγωγικά αεροσκάφη Embraer ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην αμυντική συνεργασία των δύο χωρών, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο υπουργός Νίκος Δένδιας και ο Πορτογάλος ομόλογός του Νούνο Μέλο υπέγραψαν τη Διακρατική Συμφωνία, επισφραγίζοντας τη στρατηγική αυτή συνεργασία.
Ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη ημέρα ως ιδιαίτερα σημαντική για τις διμερείς σχέσεις, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά οι εξαιρετικές σχέσεις Ελλάδας και Πορτογαλίας αποκτούν τόσο συγκεκριμένο αμυντικό περιεχόμενο. Η προμήθεια των αεροσκαφών σηματοδοτεί, όπως ανέφερε, δύο ιστορικές πρωτιές για την Ελλάδα: την απόκτηση αεριωθούμενων μεταγωγικών αεροσκαφών και την εισαγωγή της δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού μαχητικών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συμφωνία για την προμήθεια «τριών συν τριών αεροσκαφών Embraer KC-390», που αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την επιχειρησιακή αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας. Ο υπουργός υπογράμμισε τη σημασία του εναέριου ανεφοδιασμού, ο οποίος θα εφαρμοστεί αρχικά στα Rafale και Mirage και αργότερα στα F-16, προσφέροντας στα μαχητικά αεροσκάφη ένα σημαντικό πλεονέκτημα.
Σύμφωνα με τον κ. Δένδια, ο εναέριος ανεφοδιασμός πολλαπλασιάζει τον χρόνο παραμονής των μαχητικών στον αέρα, αλλάζοντας τα επιχειρησιακά δεδομένα. Ο υπουργός αναφέρθηκε και στη στρατηγική σημασία αυτής της δυνατότητας, φέρνοντας ως παράδειγμα την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, λέγοντας πως εάν η Ελλάδα διέθετε τότε τέτοια αεροσκάφη, «η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής».
Επιπλέον, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ευχαρίστησε την πορτογαλική πλευρά για τη συνδρομή στην υλοποίηση του προγράμματος, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την υποστήριξη στην εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων. Ειδική αναφορά έγινε στην παρουσία ενός πορτογαλικού KC-390 στη Θεσσαλονίκη κατά την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να δει το αεροσκάφος εν πτήσει.
Διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας
Η συνεργασία Ελλάδας – Πορτογαλίας δεν περιορίζεται στα μεταγωγικά αεροσκάφη, καθώς εξετάζονται και άλλοι τομείς προηγμένης τεχνολογίας, όπως τα θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα. Ο κ. Δένδιας αναφέρθηκε στην επίσκεψή του σε εξειδικευμένο κέντρο στη Λισαβόνα και στη σχεδιαζόμενη ενίσχυση της συνεργασίας στον συγκεκριμένο τομέα, καθώς και στις προοπτικές συμπράξεων σε μη επανδρωμένα μέσα και άλλα τεχνολογικά συστήματα.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η διαστημική συνεργασία, με τον υπουργό να επισημαίνει ότι η Ελλάδα αναζητά εταίρους για την ανάπτυξη δυνατοτήτων στους δορυφόρους και την ευρωπαϊκή παρουσία στο Διάστημα. Ανακοίνωσε επίσης ότι σε λίγες ημέρες θα εγκαινιαστεί η Διοίκηση Διαστήματος, με προοπτική συνεργασίας και με την Πορτογαλία.
Διεθνές Δίκαιο και γεωπολιτικές προκλήσεις
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφορούσε το Δίκαιο της Θάλασσας και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Ο κ. Δένδιας ενημέρωσε την πορτογαλική πλευρά για τις ελληνικές θέσεις και την τουρκική αντίληψη για το νομικό πλαίσιο στην περιοχή, με αναφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η Πορτογαλία, ως χώρα που έχει συνυπογράψει την UNCLOS, αποτελεί σημαντικό συνομιλητή για την Ελλάδα.
Οι δύο υπουργοί συζήτησαν επίσης τις υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και τις ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις. Ο κ. Δένδιας υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παρουσίας στην Αφρική, αναγνωρίζοντας τον ιδιαίτερο ρόλο της Πορτογαλίας λόγω ιστορικών δεσμών, ενώ αναφέρθηκε και στην ελληνική παρουσία στη Μοζαμβίκη.
Κλείνοντας, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ευχαρίστησε τον Πορτογάλο ομόλογό του για την επίσκεψη και την υπογραφή των συμφωνιών, κάνοντας λόγο για ένα «μεγάλο παράθυρο» συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Όπως τόνισε, η συμφωνία για τα KC-390 αποτελεί την αφετηρία ενός ευρύτερου πλαισίου αμυντικής και τεχνολογικής σύμπραξης, που φιλοδοξεί να καλύψει από τις αεροπορικές δυνατότητες έως τα μη επανδρωμένα συστήματα και το διάστημα.
Από την πλευρά του, ο Πορτογάλος υπουργός Άμυνας αναφέρθηκε στη στρατηγική σημασία της διακρατικής συμφωνίας, υπογραμμίζοντας την ευκαιρία εμβάθυνσης της συνεργασίας σε τομείς όπως η συντήρηση αεροσκαφών, η εκπαίδευση, η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διερεύνηση δυνατοτήτων για κοινή ανάπτυξη πλωτής πλατφόρμας μεταφοράς μη επανδρωμένων αεροχημάτων και στην προοπτική συμπαραγωγής μη επανδρωμένων αεροχημάτων και αμυντικών συστημάτων.
«Υπάρχουν», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μέλο, «πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε μαζί».
Στις συνομιλίες συμμετείχαν ανώτατα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των αρμόδιων διευθύνσεων των δύο χωρών, επιβεβαιώνοντας τη βαρύτητα που αποδίδουν Αθήνα και Λισαβόνα στην ενίσχυση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
