Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου μέσω Κρήτης προχωρά με στόχο την ολοκλήρωσή της στα τέλη του 2031, σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση. Το φιλόδοξο έργο, συνολικού προϋπολογισμού που αγγίζει τα 2 δισ. ευρώ, αντιμετωπίζει σημαντικές τεχνικές δυσκολίες λόγω των μεγάλων θαλάσσιων βάθους στην Ανατολική Μεσόγειο, που φτάνουν έως και τα 3.000 μέτρα. Τη χάραξη της διαδρομής του διπλού καλωδίου αναλαμβάνει το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, το οποίο πραγματοποιεί βυθομετρικές έρευνες με τις απαραίτητες άδειες από Ελλάδα και Κύπρο.
Σύμφωνα με το τελευταίο πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027-2036, η σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα της διασύνδεσης έχει ήδη συναφθεί και το έργο βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής. Ένα σημαντικό μέρος των θαλάσσιων ερευνών, περίπου το 60%, έχει ήδη ολοκληρωθεί, ενώ έχει επιλεγεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία νέου σταθμού στην Κύπρο και την επέκταση του ήδη υπάρχοντος σταθμού στη Δαμάστα Κρήτης.
Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για το έργο ανέρχεται σε 657 εκατ. ευρώ, μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility (CEF), καθώς το έργο έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου έχει μήκος 898 χιλιόμετρα και ισχύ 1.000 MW, με συνολικό προϋπολογισμό 1,94 δισ. ευρώ.
Το καλώδιο μεταξύ Κρήτης και Κύπρου αποτελεί το πρώτο σκέλος του ευρύτερου έργου, ενώ το δεύτερο αφορά τη διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ μήκους 310 χιλιομέτρων. Για το δεύτερο αυτό τμήμα έχει ολοκληρωθεί μελέτη βιωσιμότητας με θετικά αποτελέσματα, που αναδεικνύουν τη σημασία του έργου για την ασφάλεια εφοδιασμού, την προώθηση των ΑΠΕ και την ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφοράς.
Όπως επισημαίνει ο ΑΔΜΗΕ, η ολοκλήρωση της διασύνδεσης θα διασφαλίσει την ηλεκτρική ένταξη της Κύπρου στο ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς, προσφέροντας σημαντική ενεργειακή θωράκιση στο νησί. Παράλληλα, το Ισραήλ θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού του και θα έχει τη δυνατότητα να αυξήσει το μερίδιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό του μείγμα.
Μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που παρουσιάστηκε σε συνέδριο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, εκτιμά ότι η λειτουργία της διασύνδεσης θα αποφέρει ετήσιο όφελος 123 έως 138 εκατ. ευρώ για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Το μεγαλύτερο όφελος αναμένεται για τους καταναλωτές στην Κύπρο, όπου οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται να μειωθούν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (-19%) και να προσεγγίσουν τα επίπεδα τιμών της Ελλάδας. Στην ελληνική αγορά, οι επιπτώσεις στις τιμές εκτιμώνται ως οριακές, κυμαινόμενες από -0,2% έως +0,1%.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
