Ο πλειστηριασμός της ακίνητης περιουσίας των οφειλετών του δημοσίου είναι το έσχατο μέτρο που λαμβάνει η ΑΑΔΕ, προκειμένου να διασφαλίσει την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων χρεών, ως μέτρο άσκησης πίεσης για να τακτοποιήσουν την οφειλή.
Από τις κατασχέσεις και πλειστηριασμούς ακινήτων, που διενεργεί η εφορία, εξαιρείται, υπό όρους η πρώτη κατοικία του οφειλέτη.
Πριν την κατάσχεση της ακίνητης περιουσίας, αναλόγως του ύψους της οφειλής, προηγούνται άλλα αναγκαστικά μέτρα, όπως είναι οι κατασχέσεις τραπεζικών καταθέσεων ή ποσών εις χείρας τρίτων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που ανακοίνωσε η ΑΑΔΕ, στην «κόκκινη γραμμή» βρίσκονται 645.684 οφειλέτες της εφορίας, για τη λήψη αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, τα οποία κλιμακώνονται ως εξής:
- Για χρέη έως 50 ευρώ δεν λαμβάνονται μέτρα, αλλά συμψηφίζονται με ενδεχόμενες επιστροφές φόρου.
- Για χρέη 50 - 500 ευρώ ενεργοποιούνται οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων (μισθοί, συντάξεις, επιδοτήσεις, ενοίκια κ.λπ).
- Για χρέη άνω των 500 ευρώ προβλέπονται κατασχέσεις κινητών και ακινήτων.
- Για χρέη άνω των 100.000 ευρώ ασκείται ποινική δίωξη σε βάρος του οφειλέτη, εφόσον δεν ανταποκριθεί στην ειδοποίηση της εφορίας εντός τεσσάρων μηνών.
Οι πλειστηριασμοί ακινήτων
Σε ότι αφορά στους πλειστηριασμούς ακινήτων το Εγχειρίδιο της ΑΑΔΕ διευκρινίζει, ότι πριν το «σφυρί» προηγείται η κατάσχεση, αλλά πριν από τη διενέργεια οποιασδήποτε πράξης εκτέλεσης, καθίσταται υποχρεωτική η κοινοποίηση από τη φορολογική διοίκηση ατομικής ειδοποίησης καταβολής οφειλής/υπερημερίας.
Επίσης, σε εξαιρετικές περιπτώσεις που τίθεται σε κίνδυνο η είσπραξη της οφειλής, η Φορολογική Διοίκηση δύναται να παρακάμψει την τήρηση της ανωτέρω προδικασίας και να δεσμεύσει τα ακίνητα πριν ειδοποιήσει τον οφειλέτη.
Αναλυτικότερα, ως προς τη διαδικασία κατάσχεσης και πλειστηριασμού του ακινήτου η ΑΑΔΕ διευκρινίζει τα εξής:
- Αρχικά οι εισπρακτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ , συγκεντρώνουν όλα τα στοιχεία του ακινήτου, όπως την εικόνα του στο Κτηματολόγιο, τα πολεοδομικά στοιχεία κ.λπ. και επιδίδεται στον οφειλέτη η έκθεση κατάσχεσης.
- Από την ημέρα επίδοσης στον οφειλέτη αντιγράφου της έκθεσης κατάσχεσης, αυτός στερείται του δικαιώματος ελεύθερης διάθεσης του ακινήτου και των συστατικών στοιχείων του ακινήτου ακόμη και εάν αυτά δεν περιγράφονται στην έκθεση κατάσχεσης ή αν ήταν παρών ο οφειλέτης κατά την κατάσχεση, από τότε.
- Η έκθεση κατάσχεσης δεν σημαίνει και πλειστηριασμό, αλλά αυτός έπεται σε επόμενο στάδιο, αν δεν συμμορφωθεί ο οφειλέτης.
- Εφόσον, ο οφειλέτης δεν έχει εντάξει τις οφειλές του σε πρόγραμμα ρύθμισης, ο Προϊστάμενος της αρμόδιας για την επιδίωξη είσπραξης της οφειλής Υπηρεσίας, υποχρεούται , μετά την παρέλευση σαράντα (40) ημερών και το αργότερο σε τέσσερις (4) μήνες από την κατάσχεση, να ορίσει ημερομηνία πλειστηριασμού το αργότερο σε πέντε (5) μήνες από την ημερομηνία έκδοσης του προγράμματος.
- Εάν δεν διενεργηθεί ο πλειστηριασμός την ορισθείσα με το πρόγραμμα ημέρα, εκδίδει νέο πρόγραμμα, το αργότερο εντός έτους από την ημέρα που ο πλειστηριασμός δεν διενεργήθηκε ή ανεστάλη και ορίζει νέα ημερομηνία κατά τα ανωτέρω. Οι ανωτέρω προθεσμίες δεν τηρούνται εφόσον συντρέχει σπουδαίος λόγος που αναφέρεται σε αιτιολογημένη έκθεση του Προϊσταμένου.
- Η έκδοση προγράμματος πλειστηριασμού μετά την πάροδο των νόμιμων προθεσμιών, δεν επιφέρει ακυρότητα αυτού.
Από το 2018 οι αναγκαστικοί πλειστηριασμοί διεξάγονται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων πλειστηριασμού (ΗΛ.ΣΥ.ΠΛΕΙΣ) και μέσω του διαδικτυακού τόπου www.eauction.gr. - Αναστολή εκτέλεσης του εκδοθέντος προγράμματος πλειστηριασμού επιτυγχάνεται με την ένταξη του οφειλέτη σε πρόγραμμα ρύθμισης των οφειλών του, ή με την έκδοση δικαστικής απόφασης περί αναστολής του.
- Η κυριότητα πλειστηριασθέντος ακινήτου μεταβιβάζεται στον υπερθεματιστή, μετά την μεταγραφή της περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης στο οικείο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολογικό Γραφείο. Μέχρι τότε η κυριότητα παραμένει στον κύριο του ακινήτου.
- Η άρση κατάσχεσης και η εξάλειψη υποθήκης επί ακινήτου για χρέη προς το Δημόσιο είναι δυνατή, μετά την εξόφληση ή τη διαγραφή του χρέους για το οποίο επιβλήθηκε το μέτρο ή μετά την έκδοση απόφασης από το αρμόδιο όργανο με συγκεκριμένους, κατά περίπτωση, όρους αποδέσμευσης.
- Η εκτέλεση της επιβληθείσας ποινής αναστέλλεται στην περίπτωση που ο οφειλέτης εντάξει τις οφειλές του σε πρόγραμμα ρύθμισης και για όσο χρονικό διάστημα τηρούνται οι όροι αυτής, μέχρι την εξόφληση της οφειλής για την οποία εκδόθηκε η καταδικαστική απόφαση.
- Η αρμόδια Εισαγγελική Αρχή μπορεί να κρίνει ατιμώρητη την πράξη της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο, εφόσον το ποσό που οφείλεται εξοφληθεί μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης σε οποιονδήποτε βαθμό.
- Είναι δυνατή η άρση κατάσχεσης και η εξάλειψη υποθήκης επί ακινήτου για χρέη προς το Δημόσιο, εφόσον μετά την εξόφληση ή τη διαγραφή του χρέους για το οποίο επιβλήθηκε το μέτρο ή μετά την έκδοση απόφασης από το αρμόδιο όργανο με συγκεκριμένους, κατά περίπτωση, όρους αποδέσμευσης.
Αν αποτύχει ο πλειστηριασμός
Εάν δεν εμφανιστούν πλειοδότες σε διαδικασία πλειστηριασμού που επισπεύδει η Φορολογική Διοίκηση, το ακίνητο που πλειστηριάζεται κατακυρώνεται στο Δημόσιο, χωρίς αίτησή του, στην τιμή της πρώτης προσφοράς.
Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ με απόφασή του, που εκδίδεται εντός τριάντα (30) ημερών, μπορεί να εγκρίνει ή να μην εγκρίνει την κατακύρωση, αλλά εάν η προθεσμία αυτή παρέλθει άπρακτη, η κατακύρωση θεωρείται ότι δεν έχει εγκριθεί.
Επίσης, η αρμόδια για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής υπηρεσία της ΑΑΔΕ, στην περίπτωση πλειστηριασμού ακινήτου με τιμή πρώτης προσφοράς άνω των 50.000 ευρώ, εφόσον δεν εμφανιστούν πλειοδότες και αφού περάσει άπρακτη η προθεσμία 30 ημερών, συγκροτεί φάκελο με απαραίτητα δικαιολογητικά συνοδευόμενο από εισήγηση του προϊσταμένου της σχετικά με την έγκριση ή μη της κατακύρωσης του ακινήτου στο ελληνικό δημόσιο.
Πότε και πώς εξαιρείται η πρώτη κατοικία
Αναφορικά με την πρώτη κατοικία των οφειλετών του δημοσίου, δεν κατάσχεται και δεν εκπλειστηριάζεται, υπό προϋποθέσεις εφόσον η αντικειμενική της αξία είναι κοντά στα όρια της απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης, για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Στο «Εγχειρίδιο» της ΑΑΔΕ σημειώνεται πως «η ανωτέρω προθεσμία (σ.σ. εκπλειστηριασμού) δεν τηρείται, εφόσον υφίσταται σπουδαίος λόγος (π.χ. όταν πρόκειται για ακίνητο που αποτελεί την κύρια και μοναδική κατοικία του οφειλέτη, η οποία καλύπτει τις στοιχειώδεις ανάγκες στέγασης, η αξία της οποίας δεν απέχει σημαντικά από τα όρια που τίθενται κατά τις κείμενες διατάξεις για την απαλλαγή του Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτων - Φ.Μ.Α., ως πρώτης κατοικίας), ο οποίος θα πρέπει να μνημονεύεται σε σχετική έκθεση του επισπεύδοντος τον πλειστηριασμό Προϊσταμένου».
Δηλαδή, γλιτώνει το πλειστηριασμό, η πρώτη κατοικία του οφειλέτη, εφόσον η αξία της οποίας βρίσκεται κοντά στα όρια της απαλλαγής από το φόρο μεταβίβασης, για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Το όριο είναι 200.000 ευρώ για τον άγαμο, 250.000 για το ζευγάρι και 275.000 για τον έγγαμο ΑμΕΑ.
Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά 25.000 ευρώ για κάθε ένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 30.000 ευρώ για καθένα από τα επόμενα παιδιά.
Εφόσον η αντικειμενική αξία της κατοικίας είναι κάτω από τα συγκεκριμένα όρια, τότε η Εφορία δεν προχωρεί στον πλειστηριασμό της.
Αναλυτικότερα τα όρια απαλλαγής από τον Φόρο Μεταβίβασης Ακινήτων και, ταυτόχρονα, της προστασίας από τους πλειστηριασμούς της Εφορίας είναι τα ακόλουθα:
- Άγαμος: 200.000 ευρώ
- Έγγαμος: 250.000 ευρώ
- Έγγαμος: ΑΜΕΑ 275.000
- Έγγαμος με ένα παιδί: 275.000
- Έγγαμος με δύο παιδιά: 300.000 ευρώ
- Έγγαμος με τρία παιδιά: 330.000 ευρώ
- Έγγαμος με τέσσερα παιδιά: 360.000 ευρώ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
