Ο πόλεμος στην Ουκρανία, που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή στις 24 Φεβρουαρίου 2022, εισέρχεται στο πέμπτο έτος του, αφήνοντας πίσω του τεράστιες απώλειες και καταστροφές. Έπειτα από τέσσερα χρόνια σκληρών μαχών και αποτυχημένων διπλωματικών πρωτοβουλιών, η σύγκρουση παραμένει η πιο αιματηρή στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ανθρώπινες απώλειες και ανθρωπιστική κρίση
Ο απολογισμός των θυμάτων παραμένει ασαφής. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, περίπου 15.000 άμαχοι έχουν σκοτωθεί και 40.600 τραυματιστεί, αν και ο πραγματικός αριθμός θεωρείται «σημαντικά μεγαλύτερος», λόγω της δυσκολίας πρόσβασης στις κατεχόμενες περιοχές.
Από τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές μεθοριακές περιοχές έχουν σκοτωθεί εκατοντάδες άνθρωποι, σύμφωνα με εκτιμήσεις. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι 55.000 Ουκρανοί στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους από το 2022, ενώ ανεξάρτητες πηγές ανεβάζουν τον αριθμό πολύ υψηλότερα.
Η Ρωσία δεν δημοσιοποιεί τις δικές της απώλειες, ωστόσο εκτιμάται ότι ξεπερνούν τις 177.000, σύμφωνα με τη ρωσική υπηρεσία του BBC και το Mediazona. Το CSIS κάνει λόγο για 325.000 Ρώσους και 100.000-140.000 Ουκρανούς στρατιώτες νεκρούς από το 2022. Περίπου 6 εκατομμύρια Ουκρανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Καταστροφές και κόστος ανοικοδόμησης
Οι μάχες ισοπέδωσαν μεγάλες περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας, με πόλεις όπως η Μπαχμούτ και το Τορέτσκ να έχουν μετατραπεί σε ερείπια. Οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές κατέστρεψαν μεγάλο μέρος του δικτύου, αφήνοντας εκατομμύρια χωρίς ρεύμα και θέρμανση.
Περίπου το 20% του ουκρανικού εδάφους είναι σπαρμένο με νάρκες, ενώ το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης υπολογίζεται σε πάνω από 500 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ουκρανικής κυβέρνησης, της ΕΕ, της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΟΗΕ.
Η κατάσταση στο μέτωπο
Η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε πόλεμο φθοράς, με αργές προωθήσεις και συνεχή χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η Ρωσία ελέγχει περίπου το 20% της Ουκρανίας, εκ των οποίων το ένα τρίτο κατείχε ήδη πριν το 2022.
Οι μάχες επικεντρώνονται στο Ντονμπάς, όπου ο ρωσικός στρατός έχει καταλάβει σχεδόν όλη την περιοχή του Λουχάνσκ και το μεγαλύτερο μέρος του Ντονέτσκ. Επιπλέον, ελέγχει εκτάσεις στη Χερσώνα, τη Ζαπορίζια και μικρότερα τμήματα σε άλλες περιοχές.
Διπλωματικές προσπάθειες
Παρά τη συνέχιση των μαχών, Ρώσοι και Ουκρανοί διαπραγματεύονται από το 2025 την κατάπαυση των εχθροπραξιών, υπό την πίεση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Οι συνομιλίες σε Κωνσταντινούπολη, Αμπού Ντάμπι και Γενεύη δεν έχουν αποφέρει αποτελέσματα.
Κύριο εμπόδιο παραμένει το εδαφικό ζήτημα: η Ρωσία ζητά αποχώρηση ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές του Ντονέτσκ, κάτι που το Κίεβο απορρίπτει. Η Ουκρανία ζητά άμεση κατάπαυση του πυρός, ενώ η Μόσχα επιμένει ότι χρειάζεται πρώτα μια «βιώσιμη» συμφωνία ειρήνης.
Οικονομικές επιπτώσεις και κυρώσεις
Η ρωσική οικονομία αντέχει τις δυτικές κυρώσεις, αξιοποιώντας εναλλακτικές αγορές για εισαγωγές και ενεργειακές εξαγωγές. Ωστόσο, εμφανίζει σημάδια κόπωσης, με έλλειψη εργατικού δυναμικού, υψηλό πληθωρισμό και αυξανόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα.
Η Ουκρανία έχει χάσει το ένα τρίτο του ΑΕΠ της, ενώ οι υποδομές της έχουν υποστεί εκτεταμένες ζημιές. Παρά τη μερική ανάκαμψη, η οικονομία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δυτική χρηματοδότηση για την άμυνα και τις δημόσιες δαπάνες.
Σύμμαχοι και διεθνής υποστήριξη
Από το 2022, η ουκρανική πολεμική προσπάθεια στηρίζεται στις παραδόσεις όπλων και πυρομαχικών από συμμάχους και στη συνδρομή δυτικών υπηρεσιών. Η Ευρώπη έχει χορηγήσει 201 δισ. ευρώ και έχει δεσμευθεί για ακόμη 178 δισ., σύμφωνα με το Ινστιτούτο Κιέλου.
Μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει τη βοήθεια προς την Ουκρανία, ζητώντας ανταλλάγματα. Συνολικά, από το 2022 η Ουκρανία έχει λάβει περίπου 900 άρματα, 1.200 τεθωρακισμένα και 850 πυροβόλα συστήματα.
Η Ρωσία έχει ενισχυθεί με πυρομαχικά και στρατεύματα από τη Βόρεια Κορέα, καθώς και με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους από το Ιράν. Οι Δυτικοί κατηγορούν επίσης την Κίνα ότι βοηθά τη Μόσχα να παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
