Τα Στενά του Ορμούζ έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, καθώς η δραστική μείωση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή απειλεί να διαταράξει σοβαρά την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Πρόκειται για έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους στον κόσμο, από τον οποίο περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και σημαντικό μέρος των φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σχεδόν «παγωμένη» η ναυσιπλοΐα, σε κρίσιμο σημείο οι ενεργειακες ροές
H κίνηση στα Στενά παραμένει σχεδόν παγωμένη εβδομάδες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν.
Η Τεχεράνη δεν έχει επιβάλει μια τυπική, επίσημη ναυτική απαγόρευση, όμως στην πράξη έχει καταφέρει να περιορίσει τη διέλευση, επιτρέποντας μόνο επιλεγμένα πλοία και δημιουργώντας συνθήκες που αποθαρρύνουν τους περισσότερους πλοιοκτήτες από το να αναλάβουν το ρίσκο.
Η σημασία του περάσματος είναι τεράστια. Τα Στενά συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό και αποτελούν βασική έξοδο για τις ενεργειακές εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράκ, του Κατάρ, του Κουβέιτ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του ίδιου του Ιράν.
Για την αγορά LNG είναι ακόμη πιο κρίσιμα, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος των φορτίων του Κατάρ προς την Ασία και την Ευρώπη.
Το Bloomberg σημειώνει ότι το Ιράν έχει καταφέρει να κρατά ανοικτή τη δίοδο κυρίως για δικές του εξαγωγές, ενώ οι ροές από άλλες χώρες του Κόλπου έχουν καταρρεύσει.
Ασφάλιστρα, απειλές και GPS παρεμβολές παραλύουν τη ναυσιπλοΐα
Στο ίδιο πλαίσιο, το NPR περιγράφει την κατάσταση ως μια «ασφαλιστικά καθοδηγούμενη διακοπή», αφού δεν χρειάστηκε μια κλασική ναυτική αναμέτρηση για να στεγνώσει η κίνηση: οι επιθέσεις και οι απειλές ήταν αρκετές ώστε ασφαλιστικές εταιρείες και ναυτιλιακές να θεωρήσουν τη διέλευση υπερβολικά επικίνδυνη.
Η αβεβαιότητα εντείνεται και από το γεγονός ότι η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει επηρεαστεί από παρεμβολές στα σήματα GPS, ενώ έχουν καταγραφεί επιθέσεις ή απειλές κατά πλοίων.
Το BBC σημειώνει ότι, ακόμη και χωρίς έναν απόλυτο φυσικό αποκλεισμό, η απειλή για δεξαμενόπλοια και εμπορικά πλοία αρκεί για να ανασταλεί ουσιαστικά η διέλευση, καθώς το κόστος ασφάλισης εκτοξεύεται και ο κίνδυνος για πληρώματα και φορτία γίνεται αποτρεπτικός.
Άμεσο αποτύπωμα στις τιμές ενέργειας, χωρίς επαρκείς εναλλακτικές
Οι επιπτώσεις στην ενέργεια είναι ήδη ορατές. Oι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ενισχύθηκαν απότομα, καθώς περιορίστηκαν οι διελεύσεις από τα Στενά, δέχθηκαν πλήγματα ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή και οι αποθηκευτικοί χώροι σε χώρες του Κόλπου άρχισαν να γεμίζουν.
Ο Guardian επισημαίνει ότι, ακόμη κι αν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές μέσω αγωγών, αυτές δεν επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των εξαγωγών της περιοχής.
Περιορισμένες οι εναλλακτικές, στο τραπέζι και στρατιωτικές συνοδείες
Στο ίδιο πλαίσιο, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προσπαθούν να παρακάμψουν τα Στενά μέσω αγωγών προς άλλα λιμάνια, όμως η δυνατότητα αυτή είναι περιορισμένη.
Το Bloomberg υπογραμμίζει ότι το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν δεν διαθέτουν ουσιαστική εναλλακτική θαλάσσια οδό, κάτι που αυξάνει ακόμη περισσότερο τη γεωοικονομική βαρύτητα της κρίσης.
Η Ουάσιγκτον εξετάζει συνοδείες πλοίων από το Πολεμικό Ναυτικό, στην προσπάθεια να αποκατασταθεί η εμπορική ναυσιπλοΐα.
Ανοικτά στα χαρτιά, αλλά όχι ασφαλή για ναυσιπλοΐα
Ωστόσο, σύμφωνα με το Financial Times, αρκετοί αναλυτές και αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια τέτοια λύση θα είναι δύσκολη και επικίνδυνη χωρίς κατάπαυση του πυρός, καθώς το στενό πλάτος του περάσματος καθιστά τα κονβόι ευάλωτα.
«Μέχρι να εξουδετερωθούν οι ασύμμετρες δυνατότητες του Ιράν, δεν θα θέλουμε να περάσουμε από εκεί ούτε εμπορικά ούτε συνοδευτικά πλοία», δήλωσε στο Bloomberg ο Bob McNally της Rapidan Energy Group, αποτυπώνοντας τη δυσκολία της κατάστασης.
Από την πλευρά της, η συζήτηση στη διεθνή κοινότητα δεν αφορά πλέον μόνο το αν τα Στενά είναι τυπικά ανοικτά ή κλειστά, αλλά αν μπορούν να θεωρηθούν ασφαλή για κανονική εμπορική χρήση
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
