Οι δυνάμεις ασφαλείας του Ισραήλ και της Ρωσίας εντάχθηκαν στη μαύρη λίστα του ΟΗΕ για τη χρήση σεξουαλικής βίας κατά τη διάρκεια συγκρούσεων, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Οργανισμού.
Ο κατάλογος που δημοσιοποιεί κάθε χρόνο ο ΟΗΕ περιλαμβάνει δεκάδες κρατικές και μη κρατικές ομάδες για τις οποίες υπάρχουν «βάσιμες» υποψίες ότι επιδίδονται «συστηματικά» σε σεξουαλική βία. Οι περιπτώσεις εκτείνονται από το Σουδάν έως την Αϊτή, περιλαμβάνοντας τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τη Μιανμάρ, τη Συρία και το Μαλί.
Τον Αύγουστο, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες είχε προειδοποιήσει το Ισραήλ και τη Ρωσία για την πιθανότητα να συμπεριληφθούν στη λίστα. Ωστόσο, παρά τις προειδοποιήσεις, «ο ΟΗΕ συνέχισε να καταγράφει περιστατικά και χαρακτηριστικά σεξουαλικής βίας» στο πλαίσιο του πολέμου στην Ουκρανία και στις κατεχόμενες παλαιστινιακές περιοχές, όπως αναφέρει η έκθεση που περιήλθε σε γνώση του AFP πριν σταλεί στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Οι επιθεωρητές του ΟΗΕ επισημαίνουν ότι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν «επίμονη άρνηση» πρόσβασης από τις αρχές των δύο χωρών. Όσον αφορά το Ισραήλ, η έκθεση αναφέρει πως «το 2025 συνέχισαν να καταγράφονται περιστατικά και ενδείξεις σεξουαλικής βίας εις βάρος Παλαιστινίων που κρατούνται στο Ισραήλ και τις κατεχόμενες παλαιστινιακές περιοχές».
Οι επιβεβαιωμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, αντικατοπτρίζουν τάσεις που έχουν παρατηρηθεί επί σειρά ετών, χωρίς να είναι «διεξοδικές», λόγω της άρνησης των αρχών να επιτρέψουν πρόσβαση στα ισραηλινά κέντρα κράτησης.
Ο ΟΗΕ επιβεβαίωσε το 2025 πολλά περιστατικά σεξουαλικής βίας που χρονολογούνται από το 2023, «περιλαμβανομένων βασανιστηρίων» εις βάρος 14 ανδρών, 7 γυναικών, 9 αγοριών και ενός κοριτσιού στη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Όχθη. Τα περιστατικά αυτά περιλαμβάνουν βιασμό με αντικείμενο, ομαδικό βιασμό, άσκηση βίας στα γεννητικά όργανα, αναγκαστική γύμνια και σωματική έρευνα «χωρίς προφανή δικαιολογία για λόγους ασφαλείας». Οι δράστες αναγνωρίζονται ως μέλη του ισραηλινού στρατού, των δυνάμεων ασφαλείας και των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.
Αντιδράσεις από το Ισραήλ
Το Ισραήλ αντέδρασε έντονα στην έκθεση, χαρακτηρίζοντας την απόφαση του Γκουτέρες «επαίσχυντη και παράλογη», καθώς εξισώνει, όπως υποστηρίζει, το Ισραήλ με τη Χαμάς, η οποία ήδη βρίσκεται στη λίστα. «Έχουμε τελειώσει με αυτόν τον γενικό γραμματέα», δήλωσε ο Ισραηλινός πρεσβευτής στον ΟΗΕ Ντάνι Ντάνον, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που ανήρτησε στην πλατφόρμα Χ. Η ισραηλινή αποστολή ανακοίνωσε ότι «παγώνει» τις επαφές της με το γραφείο του γενικού γραμματέα έως τη λήξη της θητείας του στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Παράλληλα, το Ισραήλ απέρριψε τις κατηγορίες περί άρνησης πρόσβασης στους επιθεωρητές του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι οι αρχές είχαν καλέσει τους εκπροσώπους του Οργανισμού «να έρθουν στο Ισραήλ να εξετάσουν αυτές τις γελοίες κατηγορίες, όμως επέλεξαν να μην έρθουν».
Αναφορές για τη Ρωσία και την Ουκρανία
Η έκθεση του ΟΗΕ αναφέρεται επίσης στη χρήση σεξουαλικής βίας στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη και στη Ρωσία από τις ένοπλες δυνάμεις και τις σωφρονιστικές υπηρεσίες, κυρίως εις βάρος αιχμαλώτων πολέμου. Με βάση τα δεδομένα της αποστολής παρακολούθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ουκρανία, καταγράφηκαν 310 περιπτώσεις σεξουαλικής βίας που σχετίζονται με τον πόλεμο, περιλαμβανομένων βιασμών, ακρωτηριασμών γεννητικών οργάνων και ηλεκτροσόκ, οι περισσότερες κατά ανδρών, την περίοδο 2022-2025.
Η Ουκρανία δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο, ωστόσο η έκθεση αναφέρει 31 περιπτώσεις σεξουαλικής βίας από ουκρανικές δυνάμεις ασφαλείας, κυρίως εις βάρος αιχμαλώτων πολέμου. Οι περισσότερες από αυτές σημειώθηκαν πριν από το 2025, ενώ η κυβέρνηση έχει ενισχύσει τη σχετική νομοθεσία και επιτρέπει στον ΟΗΕ να διεξάγει έρευνες.
Αύξηση περιστατικών το 2025
Συνολικά, η έκθεση του ΟΗΕ καταγράφει «καθαρή αύξηση» της σεξουαλικής βίας που συνδέεται με συγκρούσεις το 2025 σε σχέση με το 2024, χαρακτηρίζοντάς την «ακραία» και στοχευμένη κυρίως κατά γυναικών και κοριτσιών. Η Ρωσία και το Ισραήλ περιλαμβάνονται επίσης, από το 2023 και το 2024 αντίστοιχα, σε άλλον «κατάλογο ντροπής» του ΟΗΕ που αφορά τη βία κατά παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις.