Την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ναυτικής επιχείρησης «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα με περισσότερα πλοία υπογράμμισε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, κατά την άφιξή της στο Συμβούλιο Υπουργών Άμυνας της ΕΕ, που συνεδριάζει στις Βρυξέλλες.
Όπως ανέφερε η Κάγια Κάλας, «η ανάγκη είναι μεγαλύτερη από ποτέ», τονίζοντας ότι υπάρχουν πολλά αιτήματα για συνοδεία εμπορικών πλοίων, αλλά δεν επαρκούν τα διαθέσιμα ναυτικά μέσα. Επισήμανε ότι κατά την ίδρυση της επιχείρησης «Ασπίδες» είχε προβλεφθεί η παρουσία τουλάχιστον δέκα πλοίων, αριθμός που δεν έχει επιτευχθεί. Η ίδια σημείωσε πως δεν υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις, αλλά συνεχίζει τις προσπάθειες για ενίσχυση της αποστολής.
Παράλληλα, η Κάλας αναφέρθηκε σε πλοία που έχουν προσφερθεί στον υπό σαουδαραβική ηγεσία ναυτικό συνασπισμό, ο οποίος δεν είναι ακόμη επιχειρησιακός, προτείνοντας την προσωρινή αξιοποίησή τους από την επιχείρηση «Ασπίδες». Υπογράμμισε ότι τα πλοία που απαιτούνται είναι εκείνα που μπορούν να συνοδεύσουν εμπορικά σκάφη στην Ερυθρά Θάλασσα, ειδικά μέσω των Στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Κάγια Κάλας επανέλαβε την έκκληση προς τα κράτη-μέλη να διαθέσουν άμεσα αντιαεροπορικά συστήματα στην Ουκρανία, λόγω της αυξημένης ανάγκης μετά τις πρόσφατες επιθέσεις κατά αμάχων. Ειδικότερα, ζήτησε να εξεταστεί η αποστολή πυραύλων Patriot από τα υπάρχοντα αποθέματα, με την προοπτική αυτά να αναπληρωθούν όταν παραδοθούν νέες παραγγελίες από τις ΗΠΑ.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος χαιρέτισε την αποδέσμευση κονδυλίων ύψους 6,6 δισ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (EPF), εκ των οποίων ένα δισεκατομμύριο ευρώ θα διατεθεί για κοινές προμήθειες. Τόνισε τη σημασία της συνεργασίας των κρατών-μελών στις αμυντικές προμήθειες, ενώ αρκετές χώρες έχουν ήδη δηλώσει ότι θα διαθέσουν στην Ουκρανία τα κονδύλια που θα λάβουν.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας εξέφρασε ανησυχία για την περιορισμένη παραγωγή συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, επισημαίνοντας ότι οι ανάγκες αυξάνονται τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Μέση Ανατολή, ενώ τα αποθέματα δεν επαρκούν. Σημείωσε ως ιδιαίτερα σημαντικές τις θετικές εξελίξεις ως προς τη χορήγηση αδειών παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού και σε άλλες χώρες.
Ρωσικές υβριδικές απειλές και ευρωπαϊκό πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης
Η Κάγια Κάλας προειδοποίησε, επικαλούμενη τις υπηρεσίες πληροφοριών, ότι η Ρωσία σχεδιάζει νέες ενέργειες σαμποτάζ και επιθέσεις κατά της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, με στόχο να διχάσει τις κοινωνίες και να περιορίσει τη στήριξη προς την Ουκρανία.
Στο πλαίσιο του Συμβουλίου, αναμένεται να εξεταστεί η πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, όπως είχε παρουσιάσει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Το πρωτόκολλο θα αφορά απειλές κάτω από το όριο της ένοπλης επίθεσης, επιδιώκοντας καλύτερο συντονισμό των κρατών-μελών και αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων.
Η συζήτηση γίνεται ενώ, σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο, οι υπουργοί Άμυνας της ΕΕ θα εξετάσουν για πρώτη φορά το ενδεχόμενο δημιουργίας ευρωπαϊκού αντίστοιχου του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, που προβλέπει διαβουλεύσεις όταν μέλος θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλεια ή η εδαφική του ακεραιότητα.