Οι ρωγμές στην κυριαρχία του δολαρίου στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα δίνουν νέα ώθηση στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ. Το ζήτημα βρίσκεται ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, στο πλαίσιο της επιδίωξης για μια πιο ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά και την υλοποίηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, που βασίζεται στην Ένωση των Ευρωπαϊκών Κεφαλαιαγορών.
Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της πρόσφατης συνεδρίασης του Eurogroup, με τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, να υπογραμμίζει ότι «πρέπει να επανεκτιμήσουμε τον ρόλο του νομίσματός μας στο διεθνές νομισματικό σύστημα και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει για την νομισματική μας κυριαρχία και την οικονομική μας ανθεκτικότητα».
Ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε επίσης πως «υπήρξε ευρεία συμφωνία ότι ο διεθνής ρόλος του ευρώ είναι σε μεγάλο βαθμό συνάρτηση της προόδου πολλών άλλων προτεραιοτήτων που έχουμε ήδη προσδιορίσει για την ενίσχυση της οικονομίας της ΕΕ, όπως η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η ατζέντα ανταγωνιστικότητας και η ανάπτυξη της ψηφιακής χρηματοδότησης».
Η θέση του ευρώ στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα
Το ευρώ αποτελεί σήμερα το δεύτερο σημαντικότερο νόμισμα παγκοσμίως μετά το δολάριο, με μερίδιο 20% στα αποθεματικά των κεντρικών τραπεζών έναντι 58% του αμερικανικού νομίσματος. Επίσης, χρησιμοποιείται στο 22,5% των διεθνών εκδόσεων ομολόγων, έναντι 65% του δολαρίου. Το 2024, αμερικανικές επιχειρήσεις με επενδυτική βαθμίδα εξέδωσαν ομόλογα σε ευρώ αξίας 90 δισ. δολαρίων, από 60 δισ. το 2023.
Περίπου 60 χώρες και επικράτειες, με συνολικό πληθυσμό 175 εκατομμυρίων ανθρώπων, έχουν συνδέσει τα νομίσματά τους άμεσα ή έμμεσα με το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, επιβεβαιώνοντας τη διεθνή του εμβέλεια.
Η σταθερότητα του ευρώ το καθιστά ελκυστικό για εμπορικές συναλλαγές, μειώνοντας τον συναλλαγματικό κίνδυνο και το κόστος μετατροπών για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Το 2024, το 59% των εξαγωγών προϊόντων και το 63,1% των υπηρεσιών προς χώρες εκτός Ευρωζώνης τιμολογήθηκαν σε ευρώ, στοιχείο που ενισχύει περαιτέρω τον διεθνή του ρόλο.
Οι προϋποθέσεις για ισχυρότερο ευρώ
Ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, τόνισε ότι το ευρώ πρέπει να διατηρεί τρία βασικά χαρακτηριστικά για να είναι ισχυρό: σταθερότητα αγοραστικής δύναμης μέσω υγιών δημοσιονομικών πολιτικών, στρατιωτική ισχύ της ΕΕ και ανοικτές κεφαλαιαγορές με υψηλή ρευστότητα και ασφαλή στοιχεία ενεργητικού υψηλής ποιότητας.
Το τελευταίο στοιχείο συνδέεται με την κοινή έκδοση ομολόγων από τις χώρες της Ευρωζώνης, τα λεγόμενα ευρωομόλογα. Ο Νάγκελ δήλωσε στο Politico ότι τα ευρωομόλογα μπορούν να ενισχύσουν τον διεθνή ρόλο του ευρώ και πως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα «βλέπει τα οφέλη από τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού ασφαλούς στοιχείου ενεργητικού».
Αναφερόμενος στη μεταστροφή της Bundesbank, σημείωσε ότι η αλλαγή στάσης οφείλεται στη νέα διεθνή πραγματικότητα, καθώς «η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν είχε απειληθεί ποτέ όπως σήμερα μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο». Κατά τον ίδιο, τα ευρωομόλογα θα πρέπει να έχουν σαφείς σκοπούς, διαφανή έλεγχο από την ΕΕ και τα κράτη-μέλη και να συνοδεύονται από μείωση του εθνικού χρέους.
Οι πολιτικές προσεγγίσεις Γαλλίας και Γερμανίας
Υπέρ της δημιουργίας κοινού ευρωπαϊκού χρέους τάχθηκε και ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, πριν από την άτυπη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, προτείνοντας την έκδοση περισσότερων ευρωομολόγων για τη χρηματοδότηση τομέων όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η άμυνα, οι ημιαγωγοί και η ρομποτική. «Η παγκόσμια αγορά φοβάται όλο και περισσότερο το αμερικανικό δολάριο. Αναζητά εναλλακτικές λύσεις. Ας της προσφέρουμε ευρωπαϊκό χρέος», υπογράμμισε.
Ανάλογη θέση είχε εκφράσει και ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, στην έκθεσή του για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, εκτιμώντας ότι οι επενδυτικές ανάγκες της ΕΕ ανέρχονται σε τουλάχιστον 800 δισ. ευρώ ετησίως και απαιτούν κοινό δανεισμό.
Αντίθετα, ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, θεωρεί ότι τα ευρωομόλογα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Η Κομισιόν έχει ήδη προχωρήσει ή σχεδιάζει εκδόσεις ύψους περίπου 1 τρισ. ευρώ για το Ταμείο Ανάκαμψης, τις αμυντικές δαπάνες (πρόγραμμα SAFE) και τη χρηματοδοτική στήριξη της Ουκρανίας.
Οι «φειδωλές» χώρες του Βορρά, με ισχυρή πιστοληπτική ικανότητα, παραμένουν επιφυλακτικές, φοβούμενες αύξηση του κόστους δανεισμού και κίνδυνο δημοσιονομικής χαλάρωσης στην Ευρώπη. Το θέμα αναμένεται να τεθεί εκ νέου στην επόμενη σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον Μάρτιο, αν και η επίτευξη συμφωνίας παραμένει αβέβαιη. Το βέβαιο είναι ότι τα ευρωομόλογα δεν αποτελούν πλέον ταμπού για την Ευρώπη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
