Μπορεί μέχρι πριν από λίγο καιρό η πυρηνική ενέργεια να αποτελούσε θέμα-ταμπού για τη χώρα μας, σήμερα όμως επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς οι προκλήσεις που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια, την απανθρακοποίηση και τη διασφάλιση σταθερών πηγών ηλεκτροπαραγωγής επαναφέρουν τη σχετική συζήτηση.
Βέβαια, έχει τη σημασία του πως η κυβέρνηση εξετάζει πλέον επισήμως το ενδεχόμενο ένταξης της πυρηνικής ενέργειας στον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.
Άλλωστε, όπως αποκάλυψε την περασμένη Παρασκευή ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η προετοιμασία ενός πρώτου οδικού χάρτη, ο οποίος αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τις επόμενες εθνικές εκλογές και θα αξιολογήσει εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις η Ελλάδα θα μπορούσε να αναπτύξει στο μέλλον ένα εθνικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, στο επίκεντρο της χθεσινής εκδήλωσης της Core Power, στο πλαίσιο των Ποσειδωνίων, βρέθηκε η παρουσίαση της νέας μελέτης του Deon Policy Institute για τις προοπτικές ανάπτυξης Πλωτών Πυρηνικών Σταθμών Παραγωγής Ενέργειας (Floating Nuclear Power Plants - FNPPs) στη χώρα μας.
Η μελέτη βασίστηκε σε διήμερο εργαστήριο PESTLE που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στα τέλη Οκτωβρίου του 2025 από το American Bureau of Shipping (ABS), την Core Power UK και την Athlos Energy, με τη συμμετοχή 28 ανώτερων στελεχών και εκπροσώπων της ελληνικής κυβέρνησης, ρυθμιστικών αρχών, ενεργειακών εταιρειών, ναυπηγείων, τραπεζών, χρηματοπιστωτικών οργανισμών, πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων.
Γιατί οι πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί ταιριάζουν στην ελληνική γεωγραφία
Παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, ο διευθυντής του Global Ship Systems Center του ABS, Σπύρος Χειρδάρης, ανέφερε πως, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, βρίσκονται σήμερα υπό ανάπτυξη περίπου 75 προηγμένα σχέδια πυρηνικών αντιδραστήρων ανά τον κόσμο, ενώ αρκετές από αυτές τις τεχνολογίες αναμένεται να είναι εμπορικά διαθέσιμες έως το 2030.
«Δεν μιλάμε πλέον για θεωρητικές ιδέες. Μιλάμε για τεχνολογίες που δοκιμάζονται, αδειοδοτούνται και προσελκύουν σημαντικά κεφάλαια διεθνώς», τόνισε.
«Μέσω της συγκεκριμένης μελέτης θέλαμε να δούμε εάν η Ελλάδα διαθέτει τις προϋποθέσεις ώστε να συμμετάσχει σε αυτή τη νέα ενεργειακή πραγματικότητα που διαμορφώνεται διεθνώς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παρότι η Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ πυρηνική χώρα, η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών, η αστάθεια στις διεθνείς αγορές καυσίμων, η ανάγκη μείωσης των εκπομπών άνθρακα και η αυξανόμενη ζήτηση για σταθερή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας επαναφέρουν το ζήτημα στο προσκήνιο.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να συμβάλει σε τέσσερις κρίσιμους εθνικούς στόχους, που δεν είναι άλλοι από την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα, τη σταθεροποίηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και την απανθρακοποίηση.
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι, εφόσον η Ελλάδα αποφασίσει να εξετάσει σοβαρά την πυρηνική ενέργεια, οι πλωτές εγκαταστάσεις ενδέχεται να ταιριάζουν περισσότερο στα χαρακτηριστικά της χώρας από τους συμβατικούς χερσαίους σταθμούς.
Όπως εξήγησε ο κ. Χειρδάρης, η εκτεταμένη ακτογραμμή, ο μεγάλος αριθμός νησιών, η εποχική αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και η ισχυρή ναυτιλιακή παράδοση δημιουργούν ένα διαφορετικό ενεργειακό περιβάλλον σε σχέση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Τα πλεονεκτήματα των πλωτών σταθμών
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πλωτές πυρηνικές μονάδες θα μπορούσαν να παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια υψηλής πυκνότητας σε λιμάνια, νησιά, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, data centers και μονάδες αφαλάτωσης, ενώ παράλληλα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων απανθρακοποίησης.
Οι πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί μπορούν να εγκαθίστανται κοντά στα σημεία κατανάλωσης χωρίς να απαιτούνται μεγάλες χερσαίες εκτάσεις ή να δημιουργούνται συγκρούσεις με άλλες χρήσεις γης.
Επιπλέον, μπορούν θεωρητικά να μετακινηθούν ή να αποσυρθούν όταν μεταβληθούν οι ενεργειακές ανάγκες μιας περιοχής, προσφέροντας ευελιξία που δεν διαθέτουν οι συμβατικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Τα νησιά και το ακριβό ρεύμα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα των μη διασυνδεδεμένων νησιών, καθώς παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης, αρκετά νησιά εξακολουθούν να εξαρτώνται από πετρελαϊκές μονάδες με το κόστος παραγωγής να παραμένει πολλαπλάσιο σε σχέση με την ηπειρωτική χώρα, ενώ οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι σημαντικές.
Στο πλαίσιο αυτό, οι FNPPs προτείνονται ως πιθανή εναλλακτική λύση, παρέχοντας συνεχή ηλεκτροπαραγωγή ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.
Ευκαιρία και για τα ελληνικά ναυπηγεία
Σε αντίθεση με τους συμβατικούς πυρηνικούς σταθμούς, οι πλωτές μονάδες συνδέονται άμεσα με τη ναυπηγική βιομηχανία και σύμφωνα με την έκθεση, περίπου το 75% της συνολικής προστιθέμενης αξίας μιας τέτοιας εγκατάστασης αφορά τη θαλάσσια πλατφόρμα, τα μη πυρηνικά συστήματα και τις εργασίες ολοκλήρωσης.
Αυτό σημαίνει ότι τα ελληνικά ναυπηγεία θα μπορούσαν να διεκδικήσουν σημαντικό ρόλο σε μια μελλοντική αλυσίδα παραγωγής.
Η έκθεση εκτιμά ότι η ανάπτυξη ενός τέτοιου κλάδου θα μπορούσε να δημιουργήσει χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας στους τομείς της μηχανικής, της ναυπηγικής, της διαχείρισης έργων, της συντήρησης υποδομών και των τεχνικών υπηρεσιών υψηλής εξειδίκευσης.
Η κοινωνία αλλάζει στάση απέναντι στην πυρηνική ενέργεια
Σύμφωνα με τον συνιδρυτή της Athlos Energy, Διονύσιο Χιώνη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταβολή της κοινής γνώμης απέναντι στην πυρηνική ενέργεια.
«Αν μιλούσες δημόσια για πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα πριν από δύο ή τρία χρόνια, πολλοί θα σε θεωρούσαν τρελό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος υπενθύμισε πως έρευνα που διεξήγαγαν πρόσφατα έδειξε πως περίπου το 30% των Ελλήνων δηλώνει σήμερα θετικό απέναντι στην ανάπτυξη χερσαίων πυρηνικών εγκαταστάσεων, έναντι μόλις 18% το 2018.
«Βλέπουμε μια κοινωνία που δεν απορρίπτει πλέον αυτομάτως την πυρηνική τεχνολογία. Θέλει να ενημερωθεί, να κατανοήσει τα οφέλη και τους κινδύνους και να συμμετάσχει στη συζήτηση», είπε.
Το μεγάλο εμπόδιο η θεσμική προετοιμασία, χρειάζεται πολιτική στήριξη
Παρά τις τεχνολογικές και οικονομικές προοπτικές, η μελέτη καταλήγει ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η τεχνολογία αλλά η θεσμική προετοιμασία.
Η Ελλάδα δεν διαθέτει ακόμη ολοκληρωμένη στρατηγική για την πυρηνική ενέργεια, ενώ η σχετική πολιτική συζήτηση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Έτσι, η πυρηνική ενέργεια δεν έχει ενσωματωθεί στο εθνικό ενεργειακό σχέδιο, ούτε έχει διαμορφωθεί διακομματική συναίνεση για ένα τόσο μακροπρόθεσμο εγχείρημα.
Δεδομένου ότι οι πυρηνικές επενδύσεις απαιτούν δεκαετίες σχεδιασμού και λειτουργίας, η πολιτική σταθερότητα θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση, καθώς χωρίς θεσμική συνέχεια, ακόμη και το πιο φιλόδοξο σχέδιο κινδυνεύει να παραμείνει στα χαρτιά.
«Σε πολιτικό επίπεδο, υπάρχει ήδη στήριξη από την ανώτατη πολιτική ηγεσία. Ωστόσο, απαιτείται συνέχιση αυτής της προσπάθειας, καθώς και ενσωμάτωση της προοπτικής αυτής στον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας, ο οποίος πρόκειται να αναθεωρηθεί έως το 2027 και στη συνέχεια.
Επιπλέον, είναι αναγκαίο να επιτευχθεί διακομματική συναίνεση και να δημιουργηθεί ένα μόνιμο πλαίσιο διακυβέρνησης.
Η οικονομική υλοποίηση θα πρέπει να βασιστεί σε χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των συμμάχων της, στην περιφερειακή ολοκλήρωση των ενεργειακών αγορών και στην αξιοποίηση της ισχυρής ναυτιλιακής και βιομηχανικής βάσης της Ελλάδας», τόνισε ο κ. Χειρδάρης.
Από την πλευρά του ο κ. Χιώνης, απαντώντας σε ερώτηση του κοινού σχετικά με το ποιος θα έπρεπε να ηγηθεί ενός πυρηνικού προγράμματος, ανέφερε πως «δεν γνωρίζω ποιος θα ηγηθεί ενός τέτοιου προγράμματος στην Ελλάδα. Δεν είναι κάτι που μπορούμε να απαντήσουμε εμείς.
Πρόκειται για απόφαση της κυβέρνησης. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι το πρόσωπο ή η ομάδα που θα αναλάβει την ηγεσία ενός ελληνικού πυρηνικού προγράμματος και θα θέσει τα θεμέλιά του πρέπει να διαθέτει ισχυρή κυβερνητική και θεσμική υποστήριξη, προερχόμενη από τα ανώτατα κλιμάκια της πολιτικής ηγεσίας.
Χωρίς αυτή τη στήριξη, είναι αδύνατο να προχωρήσει ένα τόσο σύνθετο εγχείρημα, καθώς θα καταλήξει να θεωρείται ζήτημα χαμηλής προτεραιότητας».
Ένας οδικός χάρτης 15 ετών
Η μελέτη καταλήγει ότι ακόμη και εάν ληφθεί πολιτική απόφαση υπέρ της πυρηνικής ενέργειας, η πορεία θα είναι μακρά.
Μάλιτα, παρουσιάζεται ένας οδικός χάρτης διάρκειας 15 ετών, ο οποίος ξεκινά από τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου και την οικοδόμηση κοινωνικής συναίνεσης και καταλήγει στη λειτουργία πιλοτικών πλωτών πυρηνικών μονάδων.
Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει κυβερνητικό συντονισμό, ενημέρωση της κοινωνίας, σχεδιασμό ανθρώπινου δυναμικού και αποτύπωση των νομικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, ενώ ακολουθούν η επιλογή τεχνολογίας, η χωροθέτηση, η χρηματοδότηση και η αδειοδότηση, ενώ η λειτουργία πιλοτικών εγκαταστάσεων τοποθετείται χρονικά μετά τη δεκαετία.
Η ασφάλεια ως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα
Από την πλευρά της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, ο Χρήστος Χουσιάδας, ανέφερε πως «ο υπέρτατος στόχος είναι ένας και αδιαπραγμάτευτος, να μην υπάρξει ποτέ απελευθέρωση ραδιενεργών ουσιών στο περιβάλλον».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ελλάδα, λόγω της ισχυρής ναυτιλιακής της παράδοσης, ίσως χρειαστεί να προσεγγίσει διαφορετικά το ζήτημα.
«Ίσως είναι πιο ρεαλιστικό να αντιμετωπίσουμε έναν πλωτό πυρηνικό σταθμό ως ένα πλοίο που μεταφέρει πυρηνικό αντιδραστήρα παρά ως μια κλασική χερσαία πυρηνική εγκατάσταση», ανέφερε.
«Η πρόκληση είναι να σχεδιάσουμε ένα σύστημα αρκετά αυστηρό ώστε να εγγυάται το υψηλότερο δυνατό επίπεδο ασφάλειας, αλλά και αρκετά λειτουργικό ώστε να μην καταλήξει σε μια γραφειοκρατική Οδύσσεια», κατέληξε.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
