Οι επιπτώσεις και οι προοπτικές του ελληνικού τουρισμού μετά από τις αλλεπάλληλες κρίσεις στην οικονομία, τη γεωπολιτική και την πανδημία αποτέλεσαν αντικείμενο θεματικής συζήτησης στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου.
Η Αγάπη Σμπώκου, CEO της PHĀEA, αντιπρόεδρος του ΣΕΤΕ και αντιπρόεδρος της Marketing Greece, απαντώντας στις ερωτήσεις της Anita Riotta, παραγωγού της Monocle (UK), υπογράμμισε ότι το ζήτημα δεν αφορά την αντιμετώπιση μεμονωμένων κρίσεων, αλλά τη διαδοχική και αλληλένδετη φύση τους. Όπως σημείωσε, αυτή η αλληλουχία δεν αφήνει επαρκή χρόνο για επιστροφή στην κανονικότητα.
Η κ. Σμπώκου τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των τουριστών μέσα από τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Σε ερώτηση για τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή στον τουρισμό, ανέφερε: «Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τι θα συμβεί το καλοκαίρι. Δεν είναι μόνο τα γεωπολιτικά θέματα, είναι και οι άλλες κρίσεις, που έρχονται η μία μετά την άλλη. Ειδικά ο τουρισμός είναι στο επίκεντρο και πιο ευάλωτος στο συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον». Παράλληλα, έκανε λόγο για ένα «παρατεταμένο stress test» στον ελληνικό τουρισμό την τελευταία 15ετία, λόγω της οικονομικής κρίσης, της πανδημίας και των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Η κ. Σμπώκου επεσήμανε ότι ο ελληνικός τουρισμός επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παραμένοντας βασικός πυλώνας της οικονομίας και καταγράφοντας μία από τις ταχύτερες επανόδους στην κανονικότητα μετά την πανδημία του 2019. Η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σύμφωνα με την ίδια, υπήρξε καθοριστική για την ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας, ωστόσο απαιτείται συνεχής στρατηγικός σχεδιασμός για την υλοποίησή της.
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα ανέφερε τις πλημμύρες στη Θεσσαλία και τις επιτυχείς εκκενώσεις ξενοδοχείων στη Ρόδο λόγω πυρκαγιών, σημειώνοντας ότι «έστειλαν θετικό μήνυμα ως προς τη διαχείριση των κρίσεων». Τόνισε ότι «πρέπει να οργανώσουμε την ανθεκτικότητα και τις υποδομές, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη».
Η Ελλάδα ως success story του τουρισμού
Αναφερόμενη στο συνολικό «success story» της Ελλάδας, η κ. Σμπώκου υπογράμμισε ότι η χώρα διαθέτει αυθεντικότητα και ισχυρό, ποιοτικό τουριστικό προϊόν. Όπως τόνισε, δίνεται πλέον έμφαση στη δημιουργία υπεραξίας και όχι απλώς στον αριθμό των αφίξεων, ενώ οι συνέργειες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αποτελούν βασικό στοιχείο επιτυχίας.
«Πρέπει να το διαφυλάξουμε με data και intelligence, ως πλάνο για το μέλλον. Έχουμε φυσική ομορφιά σε κάθε ελληνικό νησί και βουνό, που δεν έχει εξερευνηθεί και αυτό είναι το καθήκον μας, να το αναδείξουμε με καμπάνιες. Να προβάλλουμε τον πλούτο μας με στρατηγική ανθεκτικότητας», ανέφερε χαρακτηριστικά, φέρνοντας ως παράδειγμα την Κρήτη, η οποία πέρα από τις γνωστές παραλίες διαθέτει ορεινά τοπία, παραδοσιακούς οικισμούς και υψηλού επιπέδου γαστρονομία.
Ο ρόλος των ΜΜΕ και η διαχείριση κρίσεων
Ο Andrew Mueller, δημοσιογράφος του Monocle, αναφέρθηκε στον ρόλο των ΜΜΕ και των social media, επισημαίνοντας ότι σε περιόδους κρίσεων ο συναισθηματισμός συχνά υπερισχύει της ψύχραιμης ενημέρωσης. Παράλληλα, τόνισε πως οι αναγνώστες και οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων έχουν ευθύνη για την κατανάλωση και αξιολόγηση της πληροφορίας.
Αναφερόμενος στη δυνατότητα μετατροπής των κρίσεων σε ευκαιρίες, έφερε ως παράδειγμα τη Γροιλανδία, όπου οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσαν προσωρινό κύμα ενδιαφέροντος από Αμερικανούς ταξιδιώτες. «Αν μία χώρα είναι έξυπνη, μπορεί να εκμεταλλευτεί μία κρίση. Η Ελλάδα έχει πολλά από αυτά, που θέλουν να δουν οι τουρίστες», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αποφυγής υπερτουρισμού σε δημοφιλείς προορισμούς.
Η κλιματική κρίση και οι επιπτώσεις στον τουρισμό
Ο Jeff Schlegelmilch, αναπληρωτής καθηγητής Επαγγελματικής Πρακτικής στο Κλίμα και διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Ετοιμότητας για Καταστροφές του Πανεπιστημίου Columbia, σημείωσε ότι ο τουριστικός κλάδος αντιστοιχεί περίπου στο 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ και αποτελεί βασικό μοχλό οικονομικής ανάκαμψης.
Επεσήμανε ότι οι ζημιές σε πολιτιστικούς χώρους και τουριστικούς προορισμούς λόγω πυρκαγιών και της κλιματικής κρίσης επηρεάζουν τόσο τα εισοδήματα όσο και τη σχέση των τοπικών κοινωνιών με τον τουρισμό. «Το κλείσιμο της Ακρόπολης λόγω καύσωνα είναι ένα παράδειγμα επηρεασμού από την κλιματική κρίση. Να πάρουμε σοβαρά τις επιπτώσεις της, πρέπει να γίνουν σοβαρές επενδύσεις, που να το λαμβάνουν αυτό υπόψη. Επίσης η έλλειψη νερού λόγω των τουριστών, ή τα προβλήματα ηλεκτροδότησης πρέπει να αντιμετωπιστούν μακροπρόθεσμα», δήλωσε κλείνοντας.