Την επέκταση της στήριξης προς τις ενεργοβόρες βιομηχανίες που σήμερα μένουν εκτός του μηχανισμού αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂ εξετάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την ενεργοποίηση του σχήματος CISAF να βρίσκεται μεταξύ των επιλογών που αξιολογούνται.
Θυμίζουμε πως την Τρίτη η βιομηχανία με παρέμβασή της στην κυβέρνηση άνοιξε νέο κύκλο πιέσεων με αιχμή το υψηλό ενεργειακό κόστος και την ανάγκη άμεσης στήριξης των επιχειρήσεων που παραμένουν εκτός του υφιστάμενου μηχανισμού στήριξης.
Για τον σκοπό αυτό 6 βιομηχανικοί σύνδεσμοι ζητούν την άμεση ενεργοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων κρατικών ενισχύσεων και συγκεκριμένα του πλαισίου CISAF, όπως βελτιώθηκε από το METSAF, υποστηρίζοντας ότι περισσότερες από 700 ενεργοβόρες μεταποιητικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να είναι εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Και οι πιέσεις αυτές αναμένεται να ενταθούν ενόψει και των επικείμενων ανακοινώσεων των μέτρων της κυβέρνησης για το ενεργειακό κόστος, τα οποία θα αφήνουν τη βιομηχανία απ’ έξω.
Θυμίζουμε πως ούτε στον οδικό χάρτη για τη μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% έως το 2030 υπάρχει πρόβλεψη για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Τι ζητά η βιομηχανία
Σε παρέμβαση που συνυπογράφουν ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδας, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας, ο Σύνδεσμος Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών και η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας, επισημαίνεται ότι η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι ανησυχίες για την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένου κινδύνου για τις επιχειρήσεις.
Όπως υποστηρίζουν, οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας επιβαρύνουν ιδιαίτερα τις ενεργοβόρες μονάδες, οι οποίες ανταγωνίζονται επιχειρήσεις από άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν ήδη ενεργοποιήσει μηχανισμούς στήριξης.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητούν από την κυβέρνηση να προχωρήσει στην άμεση ενεργοποίηση του πλαισίου CISAF, όπως βελτιώθηκε από το METSAF, το οποίο παρουσιάστηκε ως έκτακτο ευρωπαϊκό εργαλείο για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης στη Μέση Ανατολή και της νέας αύξησης του ενεργειακού κόστους.
Η εφαρμογή του πλαισίου αυτού, όπως υποστηρίζουν, θα προσφέρει σε περισσότερες από 700 ελληνικές μεταποιητικές επιχειρήσεις έντασης ενέργειας έναν ορατό και σταθερό ορίζοντα τριετούς διάρκειας έναντι των ακραίων διακυμάνσεων των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα,, οι σύνδεσμοι προτείνουν το 50% της στήριξης να επανεπενδύεται σε έργα αποθήκευσης, ενεργειακής αποδοτικότητας, εξηλεκτρισμού, ευελιξίας και απανθρακοποίησης της παραγωγής.
Ουσιαστικά το CISAF επιτρέπει στα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν προσωρινά μέτρα ανακούφισης από το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για επιλέξιμες ενεργοβόρες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν διεθνή ανταγωνισμό.
Το αρχικό πλαίσιο προέβλεπε ενίσχυση έως 50%, ενώ το METSAF αύξησε υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις την ένταση της ενίσχυσης έως και 70%.
Παράλληλα, η στήριξη συνδέεται με υποχρεώσεις πράσινης μετάβασης, ώστε μέρος της ενίσχυσης να κατευθύνεται σε επενδύσεις που θα μειώσουν μελλοντικά την ενεργειακή κατανάλωση και το ανθρακικό αποτύπωμα των επιχειρήσεων.
Τι συμβαίνει στην Ευρώπη
Η πλευρά της βιομηχανίας επικαλείται τις κινήσεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ άλλων τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Βουλγαρία, τη Σλοβενία, την Αυστρία και την Ιρλανδία ως χώρες που έχουν κινηθεί για την προστασία της βιομηχανικής τους βάσης.
Σύμφωνα με τον κλάδο, η διατήρηση υψηλότερου ενεργειακού κόστους στην Ελλάδα δημιουργεί πρόβλημα ανταγωνιστικότητας, ιδιαίτερα για τις επιχειρήσεις που εξάγουν και ανταγωνίζονται παραγωγούς σε αγορές με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος.
Ωστόσο, από την πλευρά του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η εικόνα που μεταφέρεται είναι διαφορετική από αυτή που περιγράφεται από τη βιομηχανία.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, μέχρι στιγμής 4 μόνον χώρες έχουν κοινοποιήσει και λάβει έγκριση για σχήματα μείωσης της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος μέσω CISAF, η Ιρλανδία, η Βουλγαρία, η Σλοβενία και η Γερμανία, εκ των οποίων οι δύο δεν είχαν αντιστάθμιση.
Άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αυστρία και η Πολωνία, έχουν ανακοινώσει προθέσεις για αντίστοιχα μέτρα, χωρίς όμως να έχουν ολοκληρώσει τη σχετική διαδικασία.
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι δεν έχει εγκριθεί μέχρι σήμερα από ευρωπαϊκή χώρα σχήμα METSAF για την ηλεκτρική ενέργεια, παρά το γεγονός ότι το συγκεκριμένο εργαλείο βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για την αντιμετώπιση της νέας ενεργειακής κρίσης.
Το «κενό» των επιχειρήσεων εκτός αντιστάθμισης
Το επιχείρημα ουσιαστικά της κυβέρνησης είναι ότι η χώρας μας βρίσκεται σε διαφορετική αφετηρία, καθώς διαθέτει ήδη μηχανισμό αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO₂.
Το υφιστάμενο σύστημα αντιστάθμισης που εφαρμόζεται στη χώρα μας μεταφράζεται σε όφελος περίπου 35 ευρώ ανά MWh και αφορά περίπου 40 επιχειρήσεις με τη βιομηχανία να τονίζει ότι αυτές που μένουν εκτός είναι περισσότερες από 700 ενεργοβόρες μεταποιητικές επιχειρήσεις.
Πάντως πηγές του ΥΠΕΝ αναφέρουν ότι έχει ήδη γίνει η «άσκηση» για τις επιχειρήσεις που δεν καλύπτονται από την αντιστάθμιση και θα μπορούσαν, υπό τις προϋποθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, να ενταχθούν σε ένα σχήμα CISAF.
Όπως διευκρινίζουν, ο αριθμός αυτός δεν ταυτίζεται με τις περισσότερες από 700 επιχειρήσεις που επικαλείται η βιομηχανία, καθώς η ευρωπαϊκή νομοθεσία θέτει συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Το υπουργείο υπολογίζει ότι οι επιχειρήσεις που δεν καλύπτονται από την υφιστάμενη αντιστάθμιση αντιστοιχούν σε κατανάλωση περίπου 1 έως 1,5 TWh, έναντι περίπου 7 TWh των περίπου 40 επιχειρήσεων που καλύπτονται σήμερα από τον μηχανισμό.
Τι εξετάζει το ΥΠΕΝ
Το ΥΠΕΝ αναγνωρίζει ότι υπάρχει ένα τμήμα της βιομηχανίας που δεν καλύπτεται από τα υφιστάμενα μέτρα και σύμφωνα με πληροφορίες βρίσκεται σε συζητήσεις με επιχειρήσεις που βρίσκονται εκτός της αντιστάθμισης.
«Αν κάναμε κάτι CISAF θα ήταν», αναφέρουν χαρακτηριστικά πηγές κοντά στο υπουργείο, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το θέμα έχει συζητηθεί και αξιολογείται.
Ωστόσο, όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, δεν έχει ακόμη αποτιμηθεί το ποσό που θα μπορούσε να διατεθεί για μια πρόσθετη παρέμβαση δεδομένου ότι οι υφιστάμενες παρεμβάσεις έχουν ήδη σημαντικό δημοσιονομικό κόστος και ότι κάθε νέα δράση θα πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Η τελική δαπάνη θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιαστεί το σχήμα, την περίμετρο των δικαιούχων και το επίπεδο της χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας.
Τι έχει γίνει έως τώρα
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ έχουν ήδη ενεργοποιηθεί εργαλεία που μειώνουν το κόστος, όπως το ισχύον πακέτο που είχε ανακοινωθεί τον Απρίλιο αλλά και η ενίσχυση της αντιστάθμισης.
Θυμίζουμε πως στο πακέτο του Απρίλη περιλαμβάνεται επιδότηση για πράσινες επενδύσεις (200 εκατ. μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού), καθώς και μείωση κατά 50% των ρυθμιζόμενων χρεώσεων (ΥΚΩ), μέτρο που μεταφράζεται σε περίπου 26 εκατ. ευρώ, αφορά περίπου 23.000 καταναλωτές.
Παράλληλα, στο νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση δίνεται η δυνατότητα στη βιομηχανία να εγκαθιστά μπαταρίες χωρίς να είναι υποχρεωτική η ταυτόχρονη εγκατάσταση φωτοβολταϊκών.