ΓΔ: 905.31 0.36% Τζίρος: 110.81 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:20:00 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
Φωτο: Shutterstock

ΤτΕ: Αναγκαία η bad bank, μεγάλες οι προκλήσεις για τις τράπεζες

Ισχυρή κεφαλαιακή βάση αλλά προβληματισμός για το ύψος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων. Σε επίπεδα ρεκόρ η αύξηση καταθέσεων και η πιστωτική επέκταση.

Την ανάγκη διεύρυνσης των μέσων αντιμετώπισης του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων υπογραμμίζει η Τράπεζα της Ελλάδος στην Ενδιάμεση Νομισματική Έκθεση ειδικά μετά την αύξηση του αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων εξαιτίας της πανδημίας.

Όπως επισημαίνει η ΤτΕ: «Εντός του 2020 υλοποιήθηκαν σημαντικές μεταρρυθμίσεις με σκοπό την επίλυση του προβλήματος των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ). Αυτές αφορούν την πραγματοποίηση τιτλοποιήσεων μη εξυπηρετούμενων δανείων με ενεργοποίηση του μηχανισμού “Ηρακλής” και την ψήφιση του νόμου 4738/2020 που βελτιώνει πολλές πτυχές του πτωχευτικού δικαίου. Καθώς όμως, ακόμη και μετά τις ενέργειες αυτές, τα ΜΕΔ θα παραμείνουν σε υψηλό επίπεδο και δεδομένου ότι αναμένεται να υπάρξει νέα εισροή ΜΕΔ λόγω της πανδημίας, είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν και άλλες, συμπληρωματικές του “Ηρακλή”, λύσεις».

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ «τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια  ανήλθαν, σε ατομική βάση, στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2020 σε 58,7 δισεκ. ευρώ, μειωμένα κατά 9,8 δισεκ. ευρώ συγκριτικά με το τέλος Δεκεμβρίου του 2019 και κατά 48,5 δισεκ. ευρώ έναντι του Μαρτίου του 2016, οπότε είχε καταγραφεί και το υψηλότερο επίπεδο ΜΕΔ. Ο λόγος των ΜΕΔ προς το σύνολο των δανείων παρέμεινε υψηλός (35,8%) το Σεπτέμβριο του 2020. Επισημαίνεται ότι η υπαγωγή μεγάλου μέρους των ενήμερων δανείων σε καθεστώς προσωρινής αναστολής καταβολής δόσεων μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου του 2020 συγκράτησε την εισροή νέων ΜΕΔ. Σημειώνεται πάντως ότι το μη εξυπηρετούμενο ιδιωτικό χρέος παραμένει πολύ υψηλό, ανεξαρτήτως αν τα ΜΕΔ των τραπεζών έχουν μειωθεί λόγω των μεταβιβάσεων σε φορείς εκτός τραπεζικού συστήματος».

Σημειώνεται ότι η ΤτΕ έχει καταθέσει στο τέλος Σεπτεμβρίου αναλυτική πρόταση στην κυβέρνηση για την δημιουργία bad bank η οποία και εξετάζεται από τους συμβούλους του δημοσίου.

Πρόβλημα οι αναβαλλόμνες φορολογικές απαιτήσεις

Στην Έκθεση της ΤτΕ επισημαίνεται ακόμα η ανάγκη βελτίωσης της ποιότητας των κεφαλαίων των εγχώριων τραπεζών. Όπως τονίζεται «το ήμισυ των κεφαλαίων των τραπεζών αντιστοιχεί σε αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση από το Ελληνικό Δημόσιο».

Η ΤτΕ επισημαίνει ότι πρόκειται για ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί «ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι το ποσοστό που αντιπροσωπεύει η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση στα συνολικά κεφάλαια των τραπεζών εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο πλαίσιο της παρούσας στρατηγικής για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων». Με άλλα λόγια η ΤτΕ επισημαίνει ότι τα κεφάλαια που απαιτούνται για την υλοποίηση των μεγάλων τιτλοποιήσεων οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση της αναλογίας ιδίων κεφαλαίων – αναβαλλόμενου φόρου, σε προβληματικά επίπεδα.  

Ζημιές λόγω τιτλοποιήσεις

Λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση των προβλέψεων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου, λόγω της επίπτωσης της πανδημίας, και της ζημίας συνεπεία της πώλησης μεγάλου όγκου ΜΕΔ μιας συστημικής τράπεζας, το αποτέλεσμα μετά από φόρους των τραπεζών το πρώτο εννεάμηνο του 2020 ήταν ζημιογόνο. Συγκεκριμένα στο τέλος Σεπτεμβρίου οι τράπεζες παρουσίασαν ζημιές 637 εκατ. ευρώ έναντι κερδών 600 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2019.

Όσον αφορά την κεφαλαιακή επάρκεια, τόσο ο Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών της κατηγορίας 1 (Common Equity Tier 1 – CET1) όσο και ο Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας σε ενοποιημένη βάση παρέμειναν στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2020 σε ικανοποιητικό επίπεδο (14,6% και 16,3% αντίστοιχα). Ενσωματώνοντας την πλήρη επίδραση του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 9 (ΔΠΧΑ 9), ο δείκτης CET1 διαμορφώθηκε σε 12,1% και ο Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας σε 13,9%.

Αύξηση καταθέσεων, θετική πιστωτική επέκταση

Οι καταθέσεις του ιδιωτικού μη χρηματοπιστωτικού τομέα συνεχίζουν να αυξάνονται, εξαιτίας της αποταμίευσης για λόγους πρόνοιας, της αναβολής καταναλωτικών και άλλων δαπανών, των άμεσων κρατικών ενισχύσεων που πιστώθηκαν στους λογαριασμούς των επιχειρήσεων για τη στήριξη της ρευστότητάς τους και της χρήσης της δυνατότητας αναβολής πληρωμών δανειακών και φορολογικών υποχρεώσεων.

Οι καταθέσεις του εγχώριου ιδιωτικού τομέα σημείωσαν την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2020 σωρευτική αύξηση κατά 12,8 δισ. ευρώ ή 8,9%, η οποία ήταν υπερδιπλάσια της αντίστοιχης ροής το ίδιο δεκάμηνο πέρυσι (5,4 δισ. ευρώ).

Η πιστωτική επέκταση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε το 2020, κυρίως ως προς τις μεγάλες επιχειρήσεις, αντανακλώντας τα μέτρα που θέσπισε η ελληνική κυβέρνηση για την ενίσχυση των προγραμμάτων εγγυοδοσίας και συγχρηματοδότησης τραπεζικών πιστώσεων, καθώς και τα ευνοϊκά μέτρα νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ και τις εποπτικές διευκολύνσεις από την πλευρά του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού. Σημειώνεται ότι τον περασμένο Οκτώβριο ο ρυθμός ανόδου της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις ανήλθε σε 8,6%, που αποτελεί την υψηλότερη τιμή που έχει λάβει μετά τον Ιούλιο του 2009 (Δεκέμβριος 2019: 1,7%).

Προκλήσεις

H πανδημία του κορωνοϊού, τονίζεται στην Έκθεση, έχει επιτείνει σημαντικά κάποια από τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η Ελλάδα μετά τη δεκαετή κρίση χρέους. «Συγκεκριμένα, παρατηρείται μεγάλη κάμψη του ΑΕΠ, αποπληθωρισμός, αναβολή επενδυτικών αποφάσεων, ανακοπή της πτωτικής πορείας της ανεργίας, ενώ προβλέπεται ότι θα δημιουργηθεί μια νέα γενιά μη εξυπηρετούμενων δανείων τα οποία θα αυξήσουν το ήδη υψηλό απόθεμα. Τα αναγκαία δημοσιονομικά μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών επιδεινώνουν τη δημοσιονομική θέση της χώρας και αυξάνουν τον ήδη υψηλό λόγο δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ.

Τα παραπάνω προβλήματα προστίθενται σε αυτά που ήδη αντιμετώπιζε η ελληνική οικονομία πριν από την πανδημία, δηλαδή στη χαμηλή διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα της χώρας και τη χαμηλή αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα, παρά την πρόσφατη βελτίωση της θέσης της Ελλάδος στην κατάταξη παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας του Ινστιτούτου IMD. Επιπλέον, παρά την πρόοδο που έχει συντελεστεί την περίοδο της πανδημίας, παραμένει αργός ο ψηφιακός μετασχηματισμός της οικονομίας λαμβάνοντας υπόψη τις επιδόσεις της χώρας στο δείκτη DESI της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Διαχρονικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας εξακολουθούν να αποτελούν το υψηλό επίπεδο φοροδιαφυγής και η προβλεπόμενη δημογραφική επιδείνωση λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Παράλληλα, η επερχόμενη κλιματική αλλαγή αναδεικνύει ως νέα πρόκληση τη μετάβαση της οικονομίας σε πιο καθαρές μορφές ενέργειας».

Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Moody's: Έρχεται επιτάχυνση το 2021 στις τιτλοποιήσεις δανείων

Ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον για τις τιτλοποιήσεις των ελληνικών τραπεζών διαπιστώνει ο Νώντας Νικολαΐδης, Vice President-Senior Credit Analyst της Moody’s. Τι δηλώνει στο Business Daily για τα «κόκκινα» δάνεια της πανδημίας.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τρ. Ελλάδος: Γιατί είναι επιτακτική η ανάγκη για ίδρυση bad bank

Μείωση του δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων στο 35,8% διαπιστώνει η ΤτΕ, σημειώνοντας όμως ότι παραμένει πολύ υψηλός, ενώ μεγάλο μέρος των κεφαλαίων των τραπεζών αποτελείται από αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Άρση των εμποδίων για την αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων ζητεί η ΤτΕ

Η αντιμετώπιση του προβλήματος των «κόκκινων» δανείων αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για ανόρθωση της οικονομίας, υπογραμμίζεται στην Ετήσια Έκθεση. Απαραίτητη η πλαισίωση του «Ηρακλή» με πρόσθετες λύσεις.