ΓΔ: 1015.48 1.14% Τζίρος: 74.80 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:20:02 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

Moody's: Ποιοι παράγοντες μπορούν να εκτροχιάσουν το Ταμείο Ανάκαμψης

Μεταξύ των χωρών που έχουν εμφανίσει πρόοδο στην απορρόφηση κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης συγκαταλέγεται η Ελλάδα, όπως αναφέρει ο οίκος αξιολόγησης.

Η ανάπτυξη του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ, έχει κινηθεί με θετικό ρυθμό, αναφορικά με την απορρόφηση κονδυλίων, όπως σημειώνει ο οίκος Moody’s σε έκθεσή του. Όμως υπάρχει μία τριάδα αιτιών που θα μπορούσαν να πλήξουν αυτήν την πορεία και αφορούν, την άνοδο του πληθωρισμού, το υψηλότερο κόστος δανεισμού αλλά και τις εκλογικές διαδικασίες σε κάποια κράτη – μέλη της Ένωσης. 

Σύμφωνα με τον οίκο οι περισσότεροι από τους μεγαλύτερους αποδέκτες (σε σχέση με το μέγεθος των οικονομιών τους) βρίσκονται σε γενικές γραμμές σε καλό δρόμο όσον αφορά τους ενδεικτικούς στόχους για την αίτηση πληρωμών από το Ταμείο, όπως περιγράφονται στα δικά τους Σχέδια Ανάκαμψης, ενώ μεταξύ των χωρών που έχουν προχωρήσει σε απορρόφηση κονδυλίων συγκαταλέγεται και η Ελλάδα.

Οι χώρες με καλή πορεία 

Η Ισπανία και η Ιταλία έχουν προχωρήσει περισσότερο, έχοντας ήδη υποβάλει αίτηση για την τρίτη δόση της χρηματοδότησής τους, ενώ η Κροατία και η Ελλάδα έλαβαν τη δεύτερη δόση τους τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο αντίστοιχα. Η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία έχουν ζητήσει τη δεύτερη δόση τους. Ωστόσο, ορισμένοι μικρότεροι αποδέκτες, όπως η Σλοβενία  και η Εσθονία, βρίσκονται επίσης σε μικρή καθυστέρηση σε σχέση με τα ενδεικτικά χρονοδιαγράμματά τους, ενώ η Πολωνία και η Ουγγαρία εξακολουθούν να υστερούν σημαντικά σε σχέση με άλλους μεγάλους αποδέκτες λόγω της συνεχιζόμενης διαμάχης τους με τις Βρυξέλλες σχετικά με το κράτος δικαίου και τον έλεγχο της διαφθοράς.

Τα σημαντικά κονδύλια που είναι διαθέσιμα για τους μεγαλύτερους αποδέκτες σε συνδυασμό με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με τις οποίες συνδέονται προσφέρουν ένα δυνητικό, μερικό αντίβαρο στην τρέχουσα οικονομική επιβράδυνση και στις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στο μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό ορισμένων χωρών που απορρέουν από την ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση. 

Η σταθερή πρόοδος όσον αφορά την εκπλήρωση των προϋποθέσεων για την εκταμίευση των κονδυλίων και την υλοποίηση των σχετικών επενδυτικών σχεδίων αποτελούν, επομένως, σημαντικούς παράγοντες για τη στήριξη της οικονομικής ισχύος των μεγαλύτερων αποδεκτών της χρηματοδότησης. Επιπλέον, οι επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις στην υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ικανότητα των κυβερνήσεων να αποκτήσουν πρόσβαση στο πλήρες ποσό της διαθέσιμης χρηματοδότησης πριν από την καταληκτική ημερομηνία του Ταμείου Ανάκαμψης στο τέλος του 2026. 

 

Οι δυσκολίες που υπάρχουν

Ενώ οι περισσότεροι μεγάλοι δικαιούχοι βρίσκονται μέχρι στιγμής σε γενικές γραμμές σε καλό δρόμο όσον αφορά τα Εθνικά τους Σχέδια τους, η πρόοδος θα μπορούσε να γίνει πιο δύσκολη το 2023 και μετά. Πολλά από τα ορόσημα που έχουν επιτύχει οι κυβερνήσεις μέχρι στιγμής βασίστηκαν σε μεταρρυθμιστικά μέτρα που υιοθετήθηκαν από την έναρξη της πανδημίας και συμπεριλήφθηκαν αναδρομικά στα Σχέδιά τους τους. Για να ξεκλειδώσουν τις μελλοντικές πληρωμές του Ταμείου Ανάκαμψης, οι κυβερνήσεις θα πρέπει όλο και περισσότερο να σημειώσουν πρόοδο σε νέους τομείς που είναι πιθανό να είναι πιο αμφιλεγόμενοι. 

Για παράδειγμα, η Ρουμανία πρέπει να περάσει μια συνολική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος για να αποκτήσει πρόσβαση σε μεγαλύτερη χρηματοδότηση ανάκαμψης το 2023, ενώ η Ιταλία έχει δεσμευτεί να προχωρήσει σε δύσκολες μεταρρυθμίσεις στο δίκαιο του ανταγωνισμού, το δικαστικό σύστημα και το φορολογικό σύστημα. Η εσωτερική πολιτική παρουσιάζει περαιτέρω εμπόδια, ιδίως λόγω των δύσκολων οικονομικών συνθηκών. Η ιταλική κυβέρνηση που ανέλαβε τα καθήκοντά της τον Οκτώβριο έχει δεσμευτεί για τα σχέδια της προηγούμενης κυβέρνησης, αλλά πολλοί εταίροι του συνασπισμού άσκησαν ανοιχτή κριτική σε στοιχεία του Εθνικού Σχεδίου κατά την προεκλογική εκστρατεία και θα μπορούσαν να επιδιώξουν την επαναδιαπραγμάτευση ορισμένων πτυχών της συμφωνίας.

Η Βουλγαρία - στην οποία έχει διατεθεί χρηματοδότηση από το Ταμείο σε ποσοστό άνω του 9% του ΑΕΠ - παραμένει σε πολιτικό αδιέξοδο παρά τη διεξαγωγή τεσσάρων κοινοβουλευτικών εκλογών σε διάστημα 18 μηνών και πιθανότατα θα δυσκολευτεί να επιτύχει τα μεταρρυθμιστικά της ορόσημα το 2023. Η προοπτική πρόωρων εκλογών και αλλαγής κυβέρνησης μετά την κατάρρευση του κυβερνητικού συνασπισμού της Σλοβακίας τον Δεκέμβριο του 2022 θα μπορούσε επίσης να ανακόψει την πρόοδο. Ως εκ τούτου αναμένεται ότι το μέγεθος των προσφερόμενων χρημάτων θα παράσχει ισχυρά κίνητρα στις κυβερνήσεις να ακολουθήσουν τα μεταρρυθμιστικά και επενδυτικά τους σχέδια. 

Επιπλέον, παρόλο που αναμένεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ακολουθήσει σκληρή γραμμή όσον αφορά τους όρους των μεταρρυθμίσεων, οι πληρωμές είναι πιθανό να μειωθούν παρά να καθυστερήσουν πλήρως, εάν δεν επιτευχθούν ορισμένα μόνο ορόσημα που απαιτούνται για την αποδέσμευση μιας συγκεκριμένης δόσης χρηματοδότησης. Ωστόσο, οι διαφωνίες εντός του κυβερνητικού συνασπισμού θα μπορούσαν να ανακόψουν οποιαδήποτε πρόοδο όσον αφορά τη νομοθεσία, ιδίως καθώς οι βουλευτικές εκλογές έχουν προγραμματιστεί για το φθινόπωρο του 2023. 

Παρόλο που το Εθνικό Σχέδιο της Ουγγαρίας εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2022 μετά από μεγάλη καθυστέρηση, όπως και η Πολωνία, πρέπει ακόμη να εκπληρώσει μια πρόσθετη σειρά ορόσημων που σχετίζονται με το κράτος δικαίου και τον έλεγχο της διαφθοράς προτού μπορέσει να έχει πραγματική πρόσβαση σε κεφάλαια. Η ΕΕ έχει επίσης αναστείλει τη χρηματοδότηση της συνοχής της ΕΕ προς την Ουγγαρία ύψους 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Συνεπώς, η διαμάχη της Ουγγαρίας με τις Βρυξέλλες είναι πιθανό να συνεχίσει να εμποδίζει την ικανότητά της να έχει πλήρη και έγκαιρη πρόσβαση στη χρηματοδότηση της ΕΕ το 2023.

Πέρα από τις μεταρρυθμιστικές προκλήσεις, η διαχείριση των έργων και οι διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων θα μπορούσαν να επιβραδύνουν το ρυθμό με τον οποίο τα κεφάλαια αυτά εισρέουν στις εγχώριες οικονομίες. Στην Ισπανία, επιχειρηματικές οργανώσεις και περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν επικρίνει την εθνική κυβέρνηση ότι αργεί πολύ να διοχετεύσει τα κονδύλια του Ταμείου σε επενδυτικά έργα.

Στην Ιταλία, θα έχει δαπανηθεί λιγότερο από το 1% του ΑΕΠ σε σύγκριση με τον αρχικό στόχο του 1,7% του ΑΕΠ μέχρι το τέλος του 2022, με τις περισσότερες δαπάνες να έχουν μεταφερθεί προς τα τελευταία έτη του ορίζοντα πρόβλεψης. Χαμηλές βαθμολογίες για τον υποπαράγοντα ποιότητα των θεσμών σε χώρες όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ελλάδα υποδηλώνουν ότι και αυτές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν παρόμοια εμπόδια. 

Ο πολύ υψηλός ρυθμός πληθωρισμού σε ολόκληρη την ΕΕ κινδυνεύει επίσης να περιπλέξει την υλοποίηση έργων που είχαν γενικά προγραμματιστεί και κοστολογηθεί από τις κυβερνήσεις το 2020-21, ιδίως καθώς τα εθνικά κονδύλια του Ταμείου δεν προσαρμόζονται αυτόματα στον πραγματικό ρυθμό πληθωρισμού. 

Η άνοδος του κόστους δανεισμού των έργων και των κυβερνήσεων θα μπορούσε να αυξήσει τη ζήτηση για τα δάνεια που προσφέρονται στο πλαίσιο του Ταμείου, τα οποία οι περισσότερες χώρες της ΕΕ έχουν επιλέξει μέχρι στιγμής να μην ζητήσουν. Συνολικά 386 δισεκατομμύρια ευρώ σε δανειακή χρηματοδότηση είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του Ταμείου, αλλά μέχρι σήμερα μόνο η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Σλοβενία και η Κύπρος έχουν ζητήσει δάνεια, και περισσότερα από 200 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια του Ταμείου δεν έχουν ακόμη ζητηθεί. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν πρόσθετη δανειακή χρηματοδότηση από το Ταμείο μέχρι το τέλος του 2023. 

Για τα περισσότερα κράτη της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης, η σχετικά περιορισμένη οικονομική σημασία της χρηματοδότησης που χορηγείται (η συνολική χορηγούμενη χρηματοδότηση αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1% του ΑΕΠ για τα περισσότερα από αυτά τα κράτη) σημαίνει ότι έχουν αργήσει να εφαρμόσουν τα Σχέδιά τους. 

Ως εκ τούτου, η ισχυρή θεσμική ικανότητα σε συνδυασμό με τα λιγότερο ολοκληρωμένα σχέδια δαπανών θα τους επιτρέψει να επιτύχουν τους στόχους τους και να αποκτήσουν πρόσβαση στη διαθέσιμη χρηματοδότηση με την πάροδο του χρόνου. Η Γαλλία είναι μέχρι στιγμής το μόνο κράτος που έχει λάβει την πρώτη τακτική δόση χρηματοδότησης, ενώ η Δανία , η Αυστρία και το Λουξεμβούργο υπέβαλαν το πρώτο αίτημα πληρωμής στο τέλος του 2022.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Moody's: Ισχυρή απειλή για την Ελλάδα αποτελεί ο στασιμοπληθωρισμός

Σε έκθεσή του ο οίκος αξιολόγησης υπογραμμίζει ότι Ελλάδα και Ρουμανία είναι οι δύο χώρες που διαθέτουν τη μικρότερη ευελιξία πολιτικής για να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού.
UBS
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

UBS: Οι παράγοντες που καθιστούν «ανθεκτική» την ελληνική οικονομία

Ο διεθνής όμιλος αναβαθμίζει την εκτίμηση για την ανάπτυξη φέτος στο 6,4%, ενώ εκτιμά ότι το 2023 θα διαμορφωθεί στο 2,5%. Επιστροφή σε πρωτογενή πλεονάσματα το 2023 και υποχώρηση του χρέους στο 152% του ΑΕΠ έως το 2024.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Φυσικό αέριο: Νέο θρίλερ στην Ευρώπη, τι εκτιμά η Fitch για τις τιμές

Σε αδιέξοδο μοιάζει να οδηγείται η διαπραγμάτευση στη Σύνοδο Κορυφής, καθώς η Γερμανία μπλοκάρει όλες τις προτάσεις για πλαφόν. Από τις καιρικές συνθήκες του χειμώνα θα κριθεί αν θα διατηρηθούν χαμηλά οι τιμές, εκτιμά ο οίκος Fitch.