Η άφιξη στην Ελλάδα της φρεγάτας FDI Belharra «Κίμων» εκτός από τη νέα εποχή που περνάει το Πολεμικό Ναυτικό, σηματοδοτεί και τη νέα φάση της αμυντικής στρατηγικής, που εισέρχεται η χώρα μας, με το επόμενο μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα να θέτει στο επίκεντρο την Ασπίδα του Αχιλλέα.
Πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας που θα παρέχει προστασία σε πέντε επίπεδα (αντιαεροπορική, αντιβαλλιστική, anti-drone, αντιπλοϊκή και ανθυποβρυχιακή). Ένα πρόγραμμα που εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 3 δισ. ευρώ και φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η χώρα προστατεύει τον εναέριο χώρο, τις κρίσιμες υποδομές και τις Ένοπλες Δυνάμεις της.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το πρόγραμμα της Ασπίδας του Αχιλλέα αναμένεται να αποτελέσει το πρώτο μεγάλο εξοπλιστικό θέμα που θα εισαχθεί προς συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής το επόμενο διάστημα. Το γεγονός ότι οι βασικές διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε καλό δρόμο δείχνει πως η Ασπίδα του Αχιλλέα θα περάσει πλέον από το στάδιο του επιτελικού σχεδιασμού ...στην πράξη.
Στο πλαίσιο αυτό, οι συνομιλίες ανάμεσα στο Ισραήλ και στην Ελλάδα έχουν προχωρήσει σε πολύ υψηλό επίπεδο, ενώ το κρίσιμο ερώτημα που απομένει αφορά τον τρόπο και το βάθος συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε αυτό.
Η φρεγάτα FDI Belharra «Κίμων»
Τι είναι η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι ένα πρόγραμμα με κόστος περίπου 3 δισ. ευρώ, το οποίο πρέπει μέχρι το 2030 να είναι έτοιμο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα ισραηλινά συστήματα αεροπορικής άμυνας που αναμένεται να προμηθευτεί η Ελλάδα είναι το Barak MX της Israel Aerospace Industries και τα David’s Sling και Spyder της Rafael, ώστε η Ελλάδα να αντικαταστήσει παλαιότερα ρωσικά συστήματα και να μπορέσει να δημιουργήσει ένα ενιαίο, σύγχρονο πλέγμα προστασίας σε κρίσιμες περιοχές όπως η Θράκη και το ανατολικό Αιγαίο.
Mάλιστα τα ισραηλινά συστήματα θα ενσωματωθούν σε ένα νέο σύστημα αεροπορικής άμυνας μαζί με τους πυραύλους Patriot, τους οποίους θα διατηρήσει η Ελλάδα. Επιπλέον η τρέχουσα συμφωνία προορίζεται να καλύψει την περιοχή της Θράκης και το ανατολικό Αιγαίο, ενώ επιπλέον συμφωνίες αναμένονται αργότερα.
Τα συστήματα
Barak MX
Το BARAK MX, το προηγμένο ολοκληρωμένο σύστημα αεροπορικής άμυνας της IAI, είναι μια πλήρως δικτυακή λύση, με ανοιχτή αρχιτεκτονική συστήματος και αρθρωτό σχεδιασμό, που ενσωματώνει απρόσκοπτα διάφορους αισθητήρες, διαχείριση μάχης και αναχαιτιστικά σε ένα ενοποιημένο σύστημα.
Η μοναδική συνδεσιμότητα του BARAK MX επιτρέπει την επέκταση των αμυνόμενων περιοχών μέσω της διασύνδεσης πολλαπλών μονάδων, επιτρέποντας στις μονάδες πυρός να βασίζονται στα περιουσιακά στοιχεία της κάθε μονάδας για να εμπλακούν σε στόχους πέρα από την ατομική εμβέλεια κάθε μονάδας.
Επιτρέπει επίσης την ενσωμάτωση των αμυντικών συστημάτων εδάφους-αέρος (GBAD) και των αμυντικών συστημάτων ναυτικού αέρος σε ένα κοινό πολυεπίπεδο δίκτυο, ενισχύοντάς τα και εμποδίζοντας την πρόσβαση του εχθρού ή τις επιθέσεις με πυραύλους.
Spyder
Με πάνω από 15 χρόνια αποδεδειγμένης επιτυχίας, το SPYDER είναι η επιλογή οκτώ από τις πιο εξελιγμένες ένοπλες δυνάμεις στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Τσεχικής Δημοκρατίας, του πρώτου μέλους του ΝΑΤΟ που ανέπτυξε συστήματα SPYDER.
Η οικογένεια SPYDER των κινητών συστημάτων αεροπορικής άμυνας μικρής έως μεγάλης εμβέλειας, ταχείας αντίδρασης και αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας σε συνθήκες μάχης περιλαμβάνει: SPYDER SR, SPYDER MR SPYDER LR, SPYDER ER και το νεότερο μέλος, SPYDER All-in-One. : Εξουδετερώνουν γρήγορα πολλαπλές και ποικίλες αεροπορικές απειλές, όπως αεροσκάφη, UAV και πυρομαχικά ακριβείας.
DAVID’s SLING
Το DAVID’s SLING είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας μεσαίου έως μεγάλου βεληνεκούς, το οποίο μπορεί να αποτελέσει το ανώτερο επίπεδο ενός πολυεπίπεδου αμυντικού συστήματος, παρέχοντας ευρεία κάλυψη και εκτεταμένη προστασία έναντι του πλήρους φάσματος πυραυλικών απειλών.
Το DAVID’s SLING αποτελεί ενσωματωμένο στοιχείο του πολυεπίπεδου συστήματος αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας του Ισραήλ.
Ελληνική συμμετοχή και χρονοδιάγραμμα
Επίσης ιδιαίτερα σημαντικό είναι φυσικά το Κέντρο Διοίκησης και Ελέγχου της «Ασπίδας». Για το ΓΕΕΘΑ, ο εθνικός έλεγχος του Κέντρου Διοίκησης είναι κάτι αδιαπραγμάτευτο, για τον λόγο αυτό και η συμμετοχή ελληνικής αμυντικής εταιρείας υψηλής τεχνολογίας σε αυτό είναι βέβαιη.
Παράλληλα μετά και τη δέσμευση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι στα εξοπλιστικά προγράμματα πρέπει πλέον να υπάρχει ελληνική συμμετοχή πάνω από 25%, ο καθοριστικός παράγοντας που διαφοροποιεί την ισραηλινή προσέγγιση στα συγκεκριμένα εξοπλιστικά προγράμματα είναι η σαφής και έμπρακτη δέσμευση για υψηλή συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Οι Ισραηλινοί επιδιώκουν σταθερά ποσοστά άνω του 25% σε κάθε πρόγραμμα, με τη συμφωνία για τα συστήματα PULS να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς – σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες – η ελληνική συμμετοχή αναμένεται να ξεπεράσει ίσως και το 30%.
Το πρόγραμμα αναμένεται να περάσει από τη Βουλή και το ΚΥΣΕΑ, εντός του 2026, με στόχο τη συμβασιοποίηση σε χρονικό ορίζοντα που θα επιτρέψει την έναρξη παραδόσεων και την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών. Η πίεση του χρόνου είναι δεδομένη, καθώς οι απειλές εξελίσσονται ταχύτερα από τις παραδοσιακές διαδικασίες προμηθειών.
Με την υλοποίηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα», η Ελλάδα αλλάζει σελίδα επιχειρησιακά, διακλαδικά και γεωπολιτικά. Η ενοποίηση της αεράμυνας, η διασύνδεση με σύγχρονα μαχητικά και ναυτικές μονάδες και η αναβάθμιση της αποτρεπτικής ισχύος μετατρέπουν τον εναέριο χώρο από «μαλακό υπογάστριο» σε συστηματικά θωρακισμένο πεδίο.