Σε ισχύ τίθεται από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με στόχο να καθιερώσει σαφείς και ενιαίους κανόνες για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης σε όλη τη χώρα. Το νέο πλαίσιο φέρνει αυστηρότερους περιορισμούς και διευρυμένες ζώνες αποκλεισμού, δίνοντας έμφαση στην προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, του τοπίου και των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, διαμορφώνει ένα σύγχρονο και συνεκτικό πλαίσιο για την ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας έως το 2050.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, με την Υπουργική Απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και των υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ (ΕΧΠ-ΑΠΕ) καθορίζει με σαφήνεια τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης. Ενισχύονται οι δικλείδες ασφαλείας για την προστασία του περιβάλλοντος, των τοπικών κοινωνιών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το ΕΧΠ για τις ΑΠΕ εκπονείται παράλληλα με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία, συγκροτώντας για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο μοντέλο χωρικού σχεδιασμού στη χώρα. Η τελική μορφή του πλαισίου διαμορφώθηκε μετά από ευρεία δημόσια διαβούλευση, με συμμετοχή θεσμικών και κοινωνικών φορέων, εκπροσώπων της επιστημονικής και επιχειρηματικής κοινότητας και πολιτών. Ελήφθησαν επίσης υπόψη οι γνώμες του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ).
Βασικές ρυθμίσεις του νέου πλαισίου
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, που θεσπίστηκε αρχικά το 2008, αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη του τομέα. Το νέο πλαίσιο εκσυγχρονίζει τους κανόνες χωροθέτησης, εισάγοντας αυστηρότερα και πιο σαφή κριτήρια, περιορισμούς και κατευθύνσεις για την εγκατάσταση νέων σταθμών ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης. Οι ρυθμίσεις λαμβάνουν υπόψη τις σημερινές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες και έχουν ως μακροπρόθεσμο ορίζοντα την επίτευξη των ενεργειακών στόχων έως το 2050.
Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, θεσπίζονται ενιαίοι και αυστηροί κανόνες προστασίας. Απαγορεύεται η εγκατάσταση σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά, πολιτιστικά και χωρικά περιοχές, μεταξύ άλλων σε προστατευόμενες περιοχές NATURA 2000, δάση, υγροτόπους Ραμσάρ, εθνικούς δρυμούς, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς και ακτές κολύμβησης. Επιπλέον, θεσπίζεται όριο μέγιστης κάλυψης γης από νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις στο 1,5% της συνολικής έκτασης ανά Περιφερειακή Ενότητα.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση, προστέθηκαν νέες περιοχές αποκλεισμού, όπως ιστορικοί τόποι, αρχαία μνημεία, περιοχές με πηγές υδροληψίας, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για τα πλωτά φωτοβολταϊκά. Επίσης, θεσπίζονται πρόσθετα κριτήρια για εγκατάσταση σε θαλάσσιο χώρο και περιοχές ευάλωτες σε φυσικά φαινόμενα.
Όσον αφορά τους αιολικούς σταθμούς, το νέο πλαίσιο θεσπίζει ξεκάθαρες ζώνες αποκλεισμού για τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων, εξασφαλίζοντας ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και προστασίας περιβάλλοντος. Απαγορεύεται η εγκατάσταση, μεταξύ άλλων, στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε υγροτόπους Ραμσάρ, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, σε νησιά μικρότερα των 300 τ.χλμ. (με εξαιρέσεις για κρίσιμες υποδομές), και σε ακτές κολύμβησης.
Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας NATURA 2000, η εγκατάσταση αιολικών σταθμών επιτρέπεται μόνο κατ' εξαίρεση και εφόσον προβλέπεται ειδικά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/s.
Μεταξύ των σημαντικών βελτιώσεων, απαγορεύεται η εγκατάσταση νέων αιολικών σταθμών σε περιοχές τουρισμού, ενώ επεκτείνονται οι περιοχές αποκλεισμού σε ιστορικούς τόπους, αρχαία μνημεία και περιοχές υδροληψίας. Στον νησιωτικό χώρο, προβλέπεται ειδική μελέτη τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση, με όριο κάλυψης εδάφους από αιολικούς σταθμούς στο 4% ανά Δημοτική Ενότητα.
Για τις λοιπές τεχνολογίες ΑΠΕ (βιοαέριο, βιομεθάνιο, βιομάζα, γεωθερμία, μικρά υδροηλεκτρικά), το νέο πλαίσιο επικαιροποιεί τους όρους και τις κατευθύνσεις για την ανάπτυξή τους, συνδυάζοντας την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου.
Δηλώσεις υπουργών για το νέο πλαίσιο
Ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου σημείωσε: «Η Ελλάδα έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: τον ήλιο και τον άνεμο. Η αξιοποίησή τους για την παραγωγή ενέργειας αποτελεί στρατηγική επιλογή για τη χώρα μας. Απαιτεί, όμως, σχέδιο, κανόνες και σεβασμό στον χώρο και το περιβάλλον. Αυτή ακριβώς την ισορροπία υπηρετεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Καθορίζουμε με σαφήνεια τις περιοχές όπου μπορούν να αναπτύσσονται έργα ΑΠΕ, αλλά και εκείνες που πρέπει να προστατεύονται. Συνδυάζουμε την ανάπτυξη των ΑΠΕ με την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών. Σε μία απαιτητική διεθνή συγκυρία, με ιδιαίτερες προκλήσεις, από τις συγκρούσεις που οδηγούν σε αύξηση των τιμών ως τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, εμείς επενδύουμε στη βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση με κανόνες. Στόχος μας είναι να παράγουμε περισσότερη ελληνική ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο, ενισχύοντας την ενεργειακή μας αυτονομία και εξασφαλίζοντας πιο προσιτές τιμές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, αποκλείουμε την εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε εκτάσεις της Αττικής και της μητροπολιτικής περιοχής της Θεσσαλονίκης που επλήγησαν από τις πυρκαγιές, διαψεύδοντας οριστικά τους σχετικούς ισχυρισμούς. Αυτή είναι η ουσία του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου: ανάπτυξη με σχέδιο, ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και σαφείς κανόνες για όλους».
Ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος ανέφερε: «Οι ΑΠΕ αποτελούν ήδη αναπόσπαστο κομμάτι του ενεργειακού μας συστήματος - μειώνουν τις τιμές σε ένα δύσκολο περιβάλλον διεθνώς και μας έχουν μετατρέψει σε καθαρούς εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας. Το νέο ΕΧΠ των ΑΠΕ αποτελεί συνεπώς ένα σημαντικό ορόσημο, γιατί μας επιτρέπει να συνεχίσουμε να αξιοποιούμε τον ήλιο και τον άνεμο, αλλά με αυστηρότερους κανόνες που είναι απαραίτητοι για την προστασία του περιβάλλοντος και για την κοινωνική συναίνεση. Θεμελιώνει έτσι την ενεργειακή μετάβαση της χώρας με αυξημένη εγχώρια παραγωγή και χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές».
*Η φωτογραφία παραχωρήθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
