Τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου για την Ευρώπη και ειδικότερα για την Ελλάδα ανέδειξε ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης, σε παρέμβασή του από την Πολωνία. Όπως τόνισε, ο συγκεκριμένος διάδρομος συνιστά μια νέα αρχιτεκτονική ενεργειακής συνεργασίας για τη χώρα, συνδέοντας αγορές, υποδομές και στρατηγικά συμφέροντα σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Ο κ. Θεοχάρης, αρμόδιος για την Οικονομική Διπλωματία και την Εξωστρέφεια, συμμετείχε ως ειδικός προσκεκλημένος σε πάνελ με θέμα «Διασφάλιση των ενεργειακών ροών: Πρακτικές λύσεις σε επίπεδο υποδομών και εμπορικής συνεργασίας για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο», το οποίο συντόνισε ο Geoffrey Pyatt.
Εκπροσωπώντας την Ελλάδα στην 6η Διεθνή Έκθεση και στο συνέδριο ReBuild Ukraine, που ολοκληρώνεται στη Βαρσοβία, ο υφυπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη απαιτεί περιφερειακή ολοκλήρωση, διαφοροποίηση πηγών εφοδιασμού και αξιόπιστη διασυνοριακή συνεργασία, και δεν μπορεί να διασφαλίζεται αποκλειστικά εντός των εθνικών συνόρων.
Όπως επισήμανε, η βασική αρχή λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου είναι η ύπαρξη πολλαπλών πηγών και διαδρομών εφοδιασμού, η ενίσχυση του ανταγωνισμού και η αύξηση της ανθεκτικότητας.
Μέσω των τερματικών σταθμών LNG στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, του Διαδριατικού Αγωγού Φυσικού Αερίου (TAP) και του Διασυνδετήριου Αγωγού Ελλάδας - Βουλγαρίας (IGB), η Ελλάδα προσφέρει πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές εφοδιασμού.
Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου αξιοποιεί τις παραπάνω υποδομές, συνδέοντας την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία και την ευρύτερη περιοχή, με στόχο τη μετατροπή του γεωγραφικού πλεονεκτήματος σε αξιόπιστες και εμπορικά ανταγωνιστικές ενεργειακές ροές.
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι κάθε ασφαλής οδός εφοδιασμού ενισχύει την ανθεκτικότητά της απέναντι σε διαταραχές, διασφαλίζει τη λειτουργία βασικών υπηρεσιών, στηρίζει τη βιομηχανική δραστηριότητα και περιορίζει την έκθεσή της σε μορφές ενεργειακού εξαναγκασμού.
Σύμφωνα με τον κ. Θεοχάρη, ο Κάθετος Διάδρομος συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο διασυνδεδεμένης και ευέλικτης ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς, ενώ η συνεργασία έχει περάσει από το επίπεδο των στρατηγικών διακηρύξεων σε συγκεκριμένες εμπορικές συμφωνίες.
Ενδεικτικά, ανέφερε τη συμφωνία της ATLANTIC SEE LNG TRADE, στην οποία συμμετέχει η ΔΕΠΑ Εμπορίας, με την ουκρανική Naftogaz για πώληση αμερικανικού LNG, με πρόβλεψη μεταφοράς μέσω των συστημάτων του Διαδρόμου.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρόοδο για μια διαφανή και ανταγωνιστική μεθοδολογία τιμολόγησης των τελών χρήσης των υποδομών, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και στη διεύρυνση της περιφερειακής συνεργασίας. Επεσήμανε πάντως ότι η επιτυχία του Διαδρόμου θα εξαρτηθεί από την εμπορική βιωσιμότητα, την επιχειρησιακή αξιοπιστία και τα απτά αποτελέσματα.
Βασικές προτεραιότητες και προοπτικές συνεργασίας
Ο υφυπουργός Εξωτερικών προσδιόρισε τρεις βασικές προτεραιότητες για την επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου: την ενίσχυση της εμπορικής ανταγωνιστικότητας και του κανονιστικού συντονισμού, την ανθεκτικότητα των υποδομών και την επιχειρησιακή ασφάλεια, καθώς και την προώθηση επενδύσεων με τη συμβολή ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μηχανισμών και τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα.
Η Ελλάδα, όπως τόνισε, είναι αποφασισμένη να συμβάλει στην προσπάθεια αυτή, τόσο μέσω των δημόσιων φορέων όσο και της επιχειρηματικής κοινότητας. Η συνεργασία με την Ουκρανία εκτείνεται πέρα από τη μεταφορά φυσικού αερίου, περιλαμβάνοντας Μνημόνια Συνεργασίας μεταξύ της Naftogaz και των ελληνικών εταιρειών ΤΕΡΝΑ και DP Pumps, με αντικείμενο τις υποδομές φυσικού αερίου, την αποθήκευση ενέργειας, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τα συστήματα ύδρευσης.
Η Enterprise Greece διευκολύνει ενεργά τις επιχειρηματικές επαφές, στηρίζοντας την ανάπτυξη περαιτέρω συνεργασιών με ουκρανικούς φορείς.
Η ενεργειακή ασφάλεια και η μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας αποτελούν συμπληρωματικούς στόχους, σύμφωνα με τον κ. Θεοχάρη. Οι διαφοροποιημένες προμήθειες φυσικού αερίου καλύπτουν άμεσες ανάγκες, ενώ οι επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και την αποθήκευση ενέργειας συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου ενεργειακού συστήματος.
Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, στο διεθνές δίκαιο και στο ευρωπαϊκό μέλλον της Ουκρανίας», επισημαίνοντας πως η φιλοδοξία της χώρας υπερβαίνει τη μεταφορά φυσικού αερίου, στοχεύοντας στη μετάβαση της περιοχής προς την ανθεκτικότητα και την ολοκλήρωση, με απτά αποτελέσματα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.