«Οχυρωμένα» και πλήρως διασφαλισμένα είναι τα ελληνικά διυλιστήρια απέναντι στην κρίση, με κύκλους του κλάδου διύλισης της χώρας να επισημαίνουν ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει προς το παρόν κίνδυνο επάρκειας.
Με όχημα την έγκαιρη διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας και ανάχωμα το υψηλό ποσοστό εξαγωγών, το οποίο μπορεί να περιοριστεί αν η κατάσταση επιδεινωθεί προκειμένου να διασφαλιστεί πρωτίστως η επάρκεια της χώρας, δηλώνουν προετοιμασμένοι απέναντι στη νέα κρίση.
«Τα ελληνικά διυλιστήρια παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, έχουν ήδη προχωρήσει σε αλλαγές στις πηγές εφοδιασμού τους και δεν αντιμετωπίζουν, επί του παρόντος, κανένα ζήτημα τροφοδοσίας», αναφέρουν χαρακτηριστικά στο Business Daily πηγές του κλάδου.
Σήμερα λειτουργούν στη χώρα μας τέσσερα διυλιστήρια, τρία της HelleniQ Energy σε Ασπρόπυργο, Ελευσίνα και Θεσσαλονίκη και ένα της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους, που καλύπτουν ουσιαστικά όλη την εγχώρια διυλιστική δυναμικότητα.
Το βασικό ερώτημα που παραμένει ανοιχτό αφορά τη διάρκεια και την ένταση της γεωπολιτικής κρίσης. Αν η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραταθεί, οι πιέσεις στην αγορά, ιδίως στις τιμές και στην εφοδιαστική αλυσίδα, ενδέχεται να ενταθούν.
Προς το παρόν, πάντως, η ελληνική αγορά διύλισης διαβεβαιώνει πως δεν υπάρχει πρόβλημα επάρκειας στην τροφοδοσία των διυλιστηρίων με αργό, άρα ούτε καυσίμων.
Αποθέματα ασφαλείας για τρεις μήνες
Αξίζει να σημειώσουμε πως τα ελληνικά διυλιστήρια τηρούν αποθέματα ασφαλείας για τρεις μήνες, όπως προβλέπεται τόσο από την ευρωπαϊκή όσο και από την εθνική νομοθεσία.
Οι διαδικασίες εφοδιασμού συνεχίζονται κανονικά, με τα συμβόλαια να είναι ήδη διασφαλισμένα έως τον Μάιο, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συμφωνίες για τον Ιούνιο.
Η συνολική εικόνα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι ότι «δεν υπάρχει κανένα ζήτημα τροφοδοσίας των ελληνικών διυλιστηρίων», ενώ υπάρχει επάρκεια καυσίμων τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στις όμορες αγορές όπου δραστηριοποιούνται.
Όπως αναφέρουν, «υπάρχει σύγχυση ανάμεσα στην τιμή και την επάρκεια. Πηγές πετρελαίου εκεί έξω υπάρχουν, αλλά μπορεί να είναι πιο ακριβό, πιο δύσκολο ή πιο χρονοβόρο να φτάσει στους τελικούς προορισμούς».
Αποδεσμεύεται μόλις το 15% των συνολικών αποθεμάτων
Η αποδέσμευση ποσοτήτων από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου που αποφάσισε συλλογικά ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, μεταφράζεται στην περίπτωση της χώρας μας σε 2 εκατ. βαρέλια ή 271.370 τόνους που θα διοχετευτούν στην ελληνική αγορά.
Όπως επισημαίνουν υψηλόβαθμα στελέχη του κλάδου, τα 2 εκατ. βαρέλια, τα οποία διοχετεύονται σταδιακά από τα διυλιστήρια στην αγορά, αντιπροσωπεύουν μόλις το 15-17% των συνολικών αποθεμάτων της χώρας.
Σύμφωνα με όσα ορίζει η νέα υπουργική απόφαση του ΥΠΕΝ που υπεγράφη πρόσφατα, οι ποσότητες πετρελαίου από τα αποθέματα απελευθερώνονται στην εγχώρια αγορά σταδιακά, με στόχο να διασφαλιστεί ότι για το χρονικό διάστημα μέχρι τα μέσα Ιουνίου δεν θα υπάρξουν ελλείψεις στα διάφορα επιμέρους προϊόντα.
Συγκεκριμένα:
- Η HelleniQ Petroleum θα αναλάβει την αποδέσμευση αργού πετρελαίου με 179.854 τόνους.
- Η Motοr Oil θα διαθέσει 26.383 τόνους ελαφρών κλασμάτων, δηλαδή βενζίνη και jet fuel, μαζί με 25.615 τόνους μεσαίων, όπως είναι το ντίζελ και περίπου 35.000 τόνους βαρέων, όπως μαζούτ.
- Στην Αegean αναλογούν 989 τόνοι βαρέων και στην Avin 198 τόνοι μεσαίων κλασμάτων.
- Στην Coral 436 τόνοι βενζινών και αεροπορικών καυσίμων μαζί με 2.423 τόνους ντίζελ και πετρελαίου θέρμανσης. Επίσης, Coral Products and Trading θα διοχετεύσει 526 τόνους βαρέων καυσίμων και η Coral Gas 135 τόνους υγραερίου και LPG.
- Τέλος, η SEKA bunkering stations θα διαθέσει 457 τόνους βαρέως καυσίμου για τις ανάγκες των πλοίων.
Σημειώνεται πως η ανάκτηση των ανωτέρω ποσοτήτων αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης που θα αποδεσμευτούν, θα υλοποιηθεί σε χρονικό διάστημα τριών μηνών από την ολοκλήρωση της διάθεσης.
Μείωση εξαγωγών σε περίπτωση ανάγκης
Σημαντικό ποσοστό των παραγόμενων όγκων των ελληνικών διυλιστηρίων, περίπου το 50% της παραγωγής της HelleniQ Energy και 70-75% της Motor Oil, κατευθύνονται κατευθύνεται σε διεθνείς αγορές.
Σε περίπτωση, όμως, επιδείνωσης της κατάστασης, σύμφωνα με πηγές του κλάδου, προτεραιότητα θα δοθεί στην εγχώρια ζήτηση, με πιθανό περιορισμό μη συμβολαιοποιημένων εξαγωγών.
«Αν παρουσιαστεί μία ''ασφυξία’’ λόγω δυσμενών εξελίξεων, ενδεχομένως θα περιοριστούν οι εξαγωγές.
Αν υπάρχει δηλαδή θέμα ζήτησης για τη χώρα εκ των πραγμάτων οι εξαγωγές και κυρίως όσες δεν είναι συμβολαιοποιημένες θα κοπούν. Αλλά δεν έχουμε φτάσει εκεί», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
«Ασπίδα» η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού
Η νέα κρίση φαίνεται να βρίσκει απολύτως προετοιμασμένα τα ελληνικά διυλιστήρια, τα οποία έχουν ήδη προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες, διαφοροποιώντας τις πηγές εφοδιασμού τους.
Το 2025 η HelleniQ Energy εισήγαγε αργό πετρέλαιο από Καζακστάν, Σαουδική Αραβία, Αίγυπτο, Λιβύη, Νορβηγία, αλλά και από ΗΠΑ και Δυτική Αφρική.
Οι παραπάνω πηγές εφοδιασμού παραμένουν ενεργές και χωρίς προβλήματα, γεγονός που «βρήκε την εταιρεία έτοιμη» απέναντι στην κρίση, καθώς δεν υπήρχε εξάρτηση από τον Περσικό Κόλπο.
Η στρατηγική αυτή, σε συνδυασμό με τη συμμόρφωση εδώ και καιρό με τις διεθνείς κυρώσεις προς Ρωσία και Ιράν, φαίνεται πως «θωράκισε» την εταιρεία πριν από την κλιμάκωση της κρίσης.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με όσα είχε αναφέρει πριν από περίπου ένα μήνα ο Πέτρος Τζαννετάκης, αναπληρωτής CEO της Μotor Oil, κατά τη διάρκεια call με αναλυτές με αφορμή την παρουσίαση των αποτελεσμάτων χρήσης, ενώ το 74% του αργού του διυλιστηρίου προερχόταν μέχρι πρότινος από το Ιράκ, σήμερα έχει γίνει μηδέν.
Σήμερα, ωστόσο, το μείγμα είναι εντελώς διαφορετικό, καθώς προμηθεύονται από Λιβύη, Βόρεια Θάλασσα, Αίγυπτο, αλλά και φορτία τύπου WTI (West TexasIntermediate) από τις ΗΠΑ.
Θυμίζουμε πως δύο φορτία ιρακινού αργού έχουν αποκλειστεί στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που όπως είχε αναφέρει ο κ. Τζανετάκης, αναμένεται να επηρεάσει το κεφάλαιο κίνησης στο πρώτο τρίμηνο, ίσως μέχρι και τις αρχές του δεύτερου.
Πίεση στα αεροπορικά καύσιμα
Πρόσφατα ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε ότι τα αποθέματα αεροπορικών καυσίμων ενδέχεται να επαρκούν για περίπου έξι εβδομάδες.
Όπως επισημαίνουν πηγές του κλάδου, τα ελληνικά διυλιστήρια, ως από τα πλέον σύγχρονα στην Ευρώπη, παράγουν εγχώρια jet fuel, σε αντίθεση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές, κυρίως από τον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, ενδεχόμενη παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμούς πτήσεων, όχι λόγω έλλειψης καυσίμων στην Ελλάδα, αλλά εξαιτίας προβλημάτων ανεφοδιασμού σε άλλες χώρες.
Ένα τέτοιο σενάριο, ιδιαίτερα εν μέσω θερινής περιόδου, θα είχε άμεσες επιπτώσεις στον τουρισμό.