Κεραμέως: Οι πέντε στρατηγικές για τις προκλήσεις στην εκπαίδευση

Στις πέντε μεγάλες προκλήσεις με τις οποίες είναι αντιμέτωπο το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας αναφέρθηκε η Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων μιλώντας στην διαδικτυακή συζήτηση «Εκπαίδευση: μεταρρύθμιση, οικονομία και κοινωνία» που διοργάνωσε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών.

Η κ. Κεραμέως αναφέρθηκε στις μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες που έχει πάρει ή προγραμματίζει να πάρει η κυβέρνηση στο αμέσως επόμενο διάστημα σημειώνοντας ότι η πανδημία λειτούργησε και σαν ευκαιρία για να πραγματοποιηθεί το ψηφιακό άλμα που βλέπουμε τους τελευταίες μήνες σε σχολεία και πανεπιστήμια, αλλά και ως ευκαιρία να εξετάσουμε και πάλι τις προτεραιότητες που πρέπει να τεθούν από την Πολιτεία για την αναβάθμιση του συστήματος Παιδείας.

Οι πέντε βασικές προκλήσεις του εκπαιδευτικού συστήματος:

1. Αναβάθμιση δεξιοτήτων. Όπως σημείωσε η κ. Κεραμέως η Ελλάδα βρίσκεται στο 20% των χωρών με τους χαμηλότερους δείκτες δεξιοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει με την ανανέωση των προγραμμάτων σπουδών στα σχολεία (ορισμένα είχαν να ανανεωθούν από το 1998 με στόχο να δημιουργηθεί ένα εκπαιδευτικό υλικό που δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να αναπτύξουν κριτική σκέψη, να δουλέψουν με πολλαπλές πηγές, να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν. Επιπλέον, στους στόχους του υπουργείου είναι να επεκταθεί σε όλα τα σχολεία το υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα που λειτουργεί φέτος πιλοτικά με ενότητες όπως η οδική κυκλοφορία, ο σεβασμός στο κλίμα, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, ρομποτική, επιχειρήσεις κ.ά., με ενότητες δηλαδή που μπορούν να προσφέρουν μία σφαιρική διαπαιδαγώγηση. Μάλιστα, κάποιες από τις ενότητες αυτές υπάρχουν σκέψεις να τις εντάξουν ακόμα και στο πρόγραμμα των νηπιαγωγείων. Επιπλέον στους στόχους του υπουργείου είναι να υπάρχει διαρκής εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, υλικοτεχνική αναβάθμιση των σχολικών μονάδων και αύξηση των ωρών πληροφορικής.
2. Διασύνδεση του εκπαιδευτικού συστήματος με την αγορά εργασίας. Όπως σημείωσε η κ. Κεραμέως αυτή τη στιγμή υπάρχει χάσμα μεταξύ εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας. Για να υπάρξει μία λύση στο ζήτημα αυτό το υπουργείο προωθεί μεταρρυθμίσεις που αφορούν στις παρεχόμενες σπουδές  σε ΕΠΑΛ, Κέντρα Δια Βίου Μάθησης κλπ που θα προσανατολίζονται στις ανάγκες της αγοράς. Επίσης το υπουργείο προσανατολίζεται στην  εισαγωγή και ενίσχυση σχολικού επαγγελματικού προσανατολισμού από τον Σεπτέμβριο στην 3^η γυμνασίου σε όλα τα σχολεία. Τέλος η κ. Κεραμέως ανέφερε ότι στα πλάνα του υπουργείου είναι και η παροχή δυνατότητας υποβολής παράλληλου μηχανογραφικού εγγραφή σε δημόσιο ΙΕΚ ενώ επίσης θα υπάρξουν πρωτοβουλίες για τη σύνδεση του Πανεπιστημίου με τη Βιομηχανία.  
3. Συμπεριληπτικότητα και πρόσβαση στην εκπαίδευση. Όπως σημείωσε η υπουργός ο στόχος αυτός βρίσκεται ανάμεσα στους στόχους του ΟΗΕ καθώς πρόκειται για μία παγκόσμια πρόκληση. Όπως είπε, σήμερα βρισκόμαστε στο 93% συμμετοχής στην δίχρονη προσχολική εκπαίδευση από 4 ετών και ο στόχος του υπουργείου είναι να φτάσουμε στο 100%. Επίσης θα  ενισχυθεί το δίκτυο των πρότυπων και πειραματικών σχολείων ενώ θα προωθηθεί και το εθνικό σχέδιο δράσεις για τα άτομα με αναπηρία. Η κ. Κεραμέως ανέφερε ακόμη ότι στο πλαίσιο αυτής τη πρόκλησης έχει ήδη μεταφραστεί σε 11 γλώσσες και διαλέκτους όλο το υλικό για τηλεκπαίδευση ώστε να έχουν πρόσβαση όλοι.
4. Αυτονομία και αξιολόγηση. Σύμφωνα με την κ. Κεραμέως το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι ένα από τα πλέον υπερσυγκεντρωτικά χωρίς αξιολόγηση. Η υπουργός σημείωσε ότι έχει  θεσμοθετηθεί εσωτερικός και εξωτερικός έλεγχος σχολείων των σχολείων ενώ θα υπάρξει και αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Επίσης το υπουργείο έχει συστήσει ένα σύστημα αποκεντρωμένο ελεύθερο και αυτόνομο, ενώ αναμένονται ρυθμίσεις για να δοθεί μεγαλύτερη αυτονομία αλλά και ευθύνες στους διευθυντές των σχολείων.  
5. Εξωστρέφεια. Όπως σημείωσε η υπουργός καταγράφουμε ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά σε ξένους φοιτητές στη χώρα. Έτσι το υπουργείο έχει δώσει τη δυνατότητα στα πανεπιστήμια να μπορούν να δημιουργούν προπτυχιακά προγράμματα σπουδών και σε άλλες γλώσσες. Επίσης όπως σημείωσε βελτιώνεται η ταχύτητα στην αναγνώριση των πτυχίων από το εξωτερικό.  

Κλείνοντας, η Υπουργός δήλωσε: «Θα ήθελα να κλείσω τη σημερινή μου παρέμβαση με μία διαπίστωση. Η πανδημία, πέρα από τις αδιαμφισβήτητες δραματικές παγκόσμιες συνέπειες, τολμώ να πω ότι μας έδωσε και μία ευκαιρία. Να αναστοχαστούμε για τις προτεραιότητές μας, να τις επανακαθορίσουμε, να δημιουργήσουμε νέα εργαλεία και μεθόδους, να προσαρμοστούμε εν μία νυκτί -κυριολεκτικά, στον τομέα της εκπαίδευσης- σε ένα νέο μοντέλο, να μετατοπίσουμε το παράδειγμά μας, να κάνουμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό πράξη.

Όλα αυτά δεν θα ήταν δυνατό να πραγματοποιηθούν αν δεν είχαμε το εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό μας. Εκπαιδευτικοί, μαθητές, φοιτητές, γονείς, στελέχη εκπαίδευσης, όλοι συνέπραξαν, με θαυμαστή ευελιξία, επιμονή και φιλομάθεια, ώστε η εκπαιδευτική διαδικασία όχι μόνο να συνεχιστεί, αλλά και να εξελιχθεί. Ολόκληρο το μεταρρυθμιστικό μας πρόγραμμα στοχεύει σε αυτή τη νέα και τόσο αξιόλογη γενιά, που προσπαθεί, που μάχεται, που βγαίνει νικήτρια. Στοχεύει να εξασφαλίσει στα παιδιά μας τα εφόδια εκείνα που θα τους δώσουν την ικανότητα να γίνουν χρήσιμοι, ολοκληρωμένοι, δημιουργικοί άνθρωποι και πολίτες του κόσμου.»

Ο Χριστόφορς Πισσαρίδης, μιλώντας στην ίδια εκδήλωση σημείωσε ότι στην Ελλάδα το σύστημα παιδείας υστερεί σε πολλά επίπεδα ενώ χαρακτήρισε αναγκαία την αυτοαξιολόγηση και τον εκσυγχρονισμό ώστε να ακολουθήσουμε παραδείγματα όπως εκείνα της Φινλανδίας και του Ισραήλ. Ο κ. Πισσαρίδης ανέφερε ότι οι χώρες αυτές που ακολουθούν πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις από τις δικές μας στο εκπαιδευτικό τους σύστημα σημειώνουν υψηλό επίπεδο ποιότητας ζωής για τους κατοίκους τους.

Από τα βασικά νέα θέματα που προτείνει ο ίδιος να εισαχθούν στο εκπαιδευτικό σύστημα είναι η τεχνολογία, θέματα που αφορούν την κλιματική αλλαγή και την κοινωνική συμπεριφορά. Όπως σημείωσε αν αυτά τα θέματα μπουν από την προσχολική ηλικία στο σύστημα εκπαίδευσης με την μορφή παιχνιδιού τα οφέλη θα είναι τεράστια. Ο κ. Πισσαρίδης επίσης σημείωσε ότι πρέπει να υπάρξει χαλάρωση της γραφειοκρατίας στο σύστημα παιδείας και ειδικά στα σχολεία θα πρέπει η επίβλεψη να είναι τοπική και όχι να γίνεται υπερσυγκεντρωτικά από την Αθήνα. Τέλος, για τα πανεπιστήμια σημείωσε ότι θα πρέπει να υπάρχει σεβασμός στο εκπαιδευτικό προσωπικό και μικρότερος έλεγχος από το κράτος, ενίσχυση της έρευνας και της συνεργασίας των πανεπιστημίων με την αγορά.