Από τα τρία στα πέντε χρόνια παρατείνεται ο χρόνος για την ολοκλήρωση της οριοθέτησης του ρέματος Ραφήνας.
Παρότι φάνηκε ότι μετά από τουλάχιστον 25 έτη εξαγγελιών το νερό μπήκε στο αυλάκι για το έργο που θα μειώσει τον πλημμυρικό κίνδυνο στα Μεσόγεια, τελικά τα συνήθη εμπόδια επικράτησαν.
Μόνο οι απαλλοτριώσεις ροκάνισαν ενάμιση χρόνο, δηλαδή τη μισή συμβατική προθεσμία του έργου, που με απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, έχει πια ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Νοέμβριο του 2027 και μάλιστα με το…αζημίωτο.
Το έργο διευθέτησης του ρέματος Ραφήνας, από την αρχή του σχεδιασμού του, το 1999, έχει συγκεντρώσει πολλαπλές αντιδράσεις και περιβαλλοντικές «κόκκινες» κάρτες.
Χρειάστηκαν περί τα 20 χρόνια για να μελετηθεί, αρχικά από την ΕΥΔΑΠ κι έπειτα από το υπουργείο, με τη συμβολή συνολικά 15 μελετητικών γραφείων.
Κι αυτό ενώ η διευθέτηση του ρέματος Ραφήνας αποτελεί περιβαλλοντικό όρο για τα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας της Αττικής Οδού, όπως προβλέφθηκαν στον ν.2338 του 1995 για την κατασκευή του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Η σύμβαση που υπεγράφη με την ανάδοχο Intrakat, νυν όμιλος AKTOR, στις 11/11/2022, ύψους 75,26 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), έχει έρθει αντιμέτωπη με μία πυραμίδα εμποδίων.
Ως αποτέλεσμα, εχθές, με απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, εγκρίθηκε η χορήγηση παράτασης της συνολικής προθεσμίας του έργου κατά 24 μήνες, όσους ακριβώς ζήτησε ο ανάδοχος.
Η παράταση χορηγείται μάλιστα «με αναθεώρηση», καθώς οι καθυστερήσεις στα τμήματα του έργου δεν οφείλονται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του αναδόχου.
Οι αντιδράσεις
Τα «μπλόκα» κατοίκων, περιβαλλοντικών οργανώσεων και φορέων της περιοχής στις μπουλντόζες του αναδόχου, που επιχείρησαν δύο φορές να ξεκινήσουν πρόδρομες εργασίες καθαρισμού της κοίτης και χωματουργικές, έβαλαν το δεύτερο φρένο στο έργο. Αυτό το μπρος – πίσω διήρκεσε συνολικά επτά μήνες.
Είναι ενδεικτικό ότι παρότι το αίτημα αναστολής εργασιών, που κατατέθηκε την άνοιξη του 2023, απορρίφθηκε από το ΣτΕ τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ακολούθησαν νέες αντιδράσεις οι οποίες και κάμφθηκαν έναν μήνα αργότερα.
Όπως, πάντως, σημειώνεται από την αρμόδια διεύθυνση υδραυλικών, λιμενικών και κτηριακών υποδομών του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου: «Όλες οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων βάσει κείμενης νομοθεσίας έχουν ενδελεχώς εξεταστεί στην εγκεκριμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, μετά από μακρά διαδικασία ελέγχου, αξιολόγησης και διαβούλευσης. Η ΜΠΕ εξέτασε ενδελεχώς τα θέματα αποκατάστασης του τοπίου και έχουν ληφθεί όλα τα απαιτούμενα μέτρα περιορισμού των επιπτώσεων του έργου».
Σήμερα, η αντιπλημμυρική προστασία των περιοχών της λεκάνης του ρέματος Ραφήνας είναι ελλιπής και ανεπαρκής. Η κατασκευή της Αττικής Οδού, καθώς και η ανάπτυξη σημαντικών εμπορικών πόλων στην ευρύτερη περιοχή, σε συνδυασμό με την εμπορική και επιχειρηματική δραστηριότητα, έχουν αλλάξει τα δεδομένα, καθιστώντας αναγκαία τη διευθέτηση του ρέματος, το οποίο μάλιστα επιβαρύνθηκε και από την εκτροπή μέρους των πλημμυρικών παροχών του Ποδονίφτη.
Βάσει των προβλέψεων της ΜΠΕ, τα προτεινόμενα έργα διευθέτησης «απαλείφουν πλήρως τον πλημμυρικό κίνδυνο για πλημμύρες μέχρι και 50ετίας, ενώ μειώνουν σημαντικά και τον πλημμυρικό κίνδυνο (κατακλύσεις) για μεγαλύτερες περιόδους επαναφοράς».
Οι απαλλοτριώσεις και τα νέα αγκάθια
Περίπου την ίδια περίοδο που κάμφθηκαν οι αντιδράσεις, άνοιξε και ο δρόμος για τις πρώτες εργασίες από τον ανάδοχο, αφού τον Οκτώβριο του 2023, δηλαδή σχεδόν έναν χρόνο από την υπογραφή της σύμβασης, συντελέστηκε το πρώτο από τα συνολικά πέντε πακέτα απαλλοτριώσεων.
Όπως παραδέχεται, λοιπόν, η αρμόδια διεύθυνση, με την απόφαση παράτασης, την οποία υπογράφει ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, «από την υπογραφή της σύμβασης μέχρι τις 19/10/2023 δεν ήταν δυνατή η πραγματοποίηση εργασιών από τον ανάδοχο σε οποιοδήποτε σημείο του έργου». Ακολούθησαν σταδιακά και οι υπόλοιπες απαλλοτριώσεις, για τις οποίες χρειάστηκε σχεδόν ενάμιση έτος.
Σαν να μην έφταναν όλα τα παραπάνω, η περιπέτεια συνεχίζεται. Όπως περιγράφεται στην απόφαση, στα πρώτα 4 (κατάντη) χιλιόμετρα του έργου έχουν εντοπιστεί αρχαιότητες σε 10 περιοχές. Αυτές έχουν δεσμευτεί από την αρχαιολογία και δεν επιτρέπεται η εκτέλεση εργασιών, χωρίς να δίδεται ορίζοντας ολοκλήρωσης.
Σημειώνεται, μάλιστα, πως η δέσμευση των περιοχών γίνεται σχεδόν σε όλο το εύρος της κοίτης, με αποτέλεσμα όχι μόνο να μην μπορούν να εκτελεστούν εργασίες αλλά και να μην επιτρέπεται η εκτέλεση χωματουργικών εργασιών με σκοπό την προσωρινή απορροή-εκτροπή των υδάτων ώστε να συνεχιστούν οι εργασίες ανάντη σε ελεύθερη περιοχή.
Άγνωστος ορίζοντας
Εκεί που δεν έχει βρεθεί ακόμα λύση είναι ο τρόπος μετατόπιση του δικτύου του ΑΔΜΗΕ, στην περιοχή της γέφυρας Αρίωνος, όπου η γραμμή υψηλής τάσης τέμνει εγκάρσια το ρέμα ακριβώς στο σημείο θεμελίωσης της νέας γέφυρας.
Ο ανάδοχος προσδιορίζει, μάλιστα, το πρόβλημα στο 70% του έργου. Οι εμπλεκόμενοι φορείς, όμως, αδυνατούν μέχρι στιγμής να προσδιορίσουν την ακριβή θέση της όδευσης, ενώ μέχρι στιγμής οποιαδήποτε λύση θα επιφέρει μεγάλες αποζημιώσεις προς τη διαχειρίστρια εταιρεία PRINCIPIA.
Δεδομένου ότι απαιτούνται διερευνητικές τομές, οι οποίες για λόγους ασφαλείας πρέπει να εκτελεστούν χωρίς να λειτουργεί το δίκτυο, η PRINCIPIA προσδιόρισε το κόστος της χαμένης παραγωγής, σε 4 με 7 εκατ. ευρώ μηνιαίως.
Για αυτό και η αρμόδια υπηρεσία, στην απόφαση, κάνει λόγο για λύση που καθίσταται «οικονομικά και χρονικά ασύμφορη». Αντίστοιχο πρόβλημα εντοπίζεται και στην περιοχή της Γέφυρας Πετρέζας, για το οποίο επίσης ακόμη δεν έχει εξευρεθεί λύση.
Από την πλευρά του, ο ανάδοχος κάνει λόγο και για μεγάλη αργοπορία του ΔΕΔΔΗΕ στα έργα που πρέπει να γίνουν, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εκτελεσθούν εργασίες σε μεγάλο τμήμα του έργου, λόγω της μη έκδοσης έγκρισης εργασιών από το Δασαρχείο.
Εντωμεταξύ, ο Οργανισμός Λιμένος Ραφήνας δεν έχει αποδώσει τις εκβολές του ρέματος, λόγω της καθαίρεσης υφιστάμενης πεζογέφυρας, η οποία σε αντίθεση με την αρχική μελέτη τελικά θα ανακατασκευαστεί.
Επί του παρόντος, όπως επισημαίνεται από τον ανάδοχο, εκπονείται η σχετική μελέτη ώστε να συμφωνήσει ο ΟΛΡ στην άμεση αποδέσμευση του χώρου. Κατενάτσιο παίζει και ο δήμος Ραφήνας – Πικερμίου, ο οποίος δεν έχει προχωρήσει στη ρυμοτόμηση της οδού Ευβοϊκού, όπως αναφέρεται ρητώς στα τεύχη της μελέτης. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνει οριζοντιογραφική μετατόπιση του ρέματος μετά από μελέτη.
Όλα τα παραπάνω θολώνουν τον ορίζοντα ολοκλήρωσης του έργου, αλλά και το τελικό του κόστος, αφού για κάθε καθυστέρηση που οφείλεται σε δική του παράλειψη ή αργοπορία το δημόσιο βάζει βαθιά το χέρι στην τσέπη.
Σημειώνεται ότι το κόστος του έργου έχει ήδη φουσκώσει, αφού στις αρχές του 2025, εγκρίθηκαν από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επείγουσες και απρόβλεπτες πρόσθετες εργασίες, συνολικής δαπάνης 3.488.591,85 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ).
Αυτές αφορούσαν, μεταξύ άλλων, στον καθαρισμό της κοίτης από φερτά υλικά, απορρίμματα και αυτοφυή βλάστηση, την κοπή και εκρίζωση δέντρων, την καθαίρεση κατασκευών, περιφράξεων και οριζόντιων φορέων γεφυρών, τη λειτουργία εργοταξιακών αντλητικών συγκροτημάτων, καθώς και τις εργασίες αναδάσωσης. Χρειάστηκαν, ακόμη, μελέτες αναδάσωσης, κατασκευής νέας πεζογέφυρας και κατασκευής νέας υδατογέφυρας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
